Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«DAS» boʻyicha 398 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

398 ta · 1-sahifa / 20
dast
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Qoʻl 1.

Men Isfandiyor boʻlsam, dagʻdagʻali xat bitgan siyosatdonni topib, aning dasti panjasin kesib tashlayman. — S. Siyoyev, Avaz

Olmos yarashgandir mardning dastiga. — Malikayi ayyor

2. Shartta, tez; birdan.

U dast oʻrnidan turib, ayvonga chiqib ketdi. — Yosh kuch

Xotini sut sogʻayotgan paqirni taq etkizib yerga qoʻydi-da, dast oʻrnidan turdi. — M. Hazratqulov, Jurʼat

Ulugʻbek bu kitobni ustozning qoʻlidan dast yulib oldi va koʻzlariga surtdi. — B. Ahmedov, Ulugʻbek

  • Dasti baland ayn. qoʻli baland
  • Dasti uzun ayn. qoʻli uzun Dasti uzun aning, ako. — M. M Doʻst, Lolazor
  • Dast koʻtarmoq Bir zoʻr bilan yerdan uzib, tik koʻtarmoq, azot koʻtarmoq. Oʻgʻlini koʻrib, uni dast koʻtarib, bagʻriga bosdi. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlarAnzirat boltani dast koʻtardi-yu, Xoljonga qarab yugurdi. — Yoshlik
  • Dastidan 1. Sababli, tufayli. Rost, akasi uning dastidan qamaldi. — YoshlikUkun chetda oh chekardim Gʻussalarning dastidan. — A. Oripov, Yillar armoniBu bolaning dastidan uyda na tesha qoldi, na qaychi. S. — Zunnunova, Koʻk chiroqlar;— Dod, bu rashkchi erning dastidan. — S. Ahmad, YulduzQoʻlga tushsa, ular bilar, Dastidan suluvlar yigʻlar. — Erali va SheraliSoʻqir, yovuz oʻlim, ming dod dastingdan — A. Oripov, Yillar armoni
Toʻliq maqola →
dasht
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ekilmay yotgan suvsiz yer; choʻl.

Bepoyon dasht. Qaqroq dasht. Dasht havosi. Dashtda yursang, suv qadri oʻtar, yor bilan urishsang, yor qadri oʻtar. — Maqol

Dasht deganim — qishloq etagidagi past-u baland tepalarning orti. — A. Koʻchimov, Halqa

Hali dashtga qorongʻilik choʻkmagan. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

2. Keng, ochiq maydon; dala.

Birovlar bir parcha joy topolmay sargardon, chodirsiz, chaylasiz dashtda oʻtiradilar. — Oybek, Nur qidirib

Toʻliq maqola →
dasta
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. 1 Turli asboblarning qoʻl bilan ushlanadigan qismi; sop.

Bolta dastasi. Pichoq dastasi.

Pichoq dastasini qattiq qisganidan, tirnogʻi kaftiga botib ketdi. — Yoshlik

Dastasi boʻlmasa, qilich ham kesmaydi. — Qanotli soʻzlar

U kichkina ketmonini yerga qadab, dastasiga oʻtirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tutqich, tutqa, qabza.

Eshikning dastasi.

[

Gulnor] Bir qoʻli bilan derazaning dastasini ushladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bekning chayir qoʻli begona chamadonning dastasini ushlaganicha tinchidi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Chashkaning dastasidan tutib, qora choy ichsa, juda gashtli boʻladi. — N. Aminov, Qahqaha

3. Musiqa asbobining tor (ip, sim) tor-tilgan va qoʻl surib, parda bosiladigan qismi.

Dutorning dastasi.

4. Keli (oʻgʻir)da narsa oqlashda (tuyishda) ishlatiladigan tutqichli asbob, kelisop.

U dadasining qiyin-qistovidan keyin, kelini hovliga opchiqib, zarda bilan dastani toʻqillatib, sholi oqlardi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxon bir gal shunaqa sholi oqlashda dastani shunday kuch bilan urgan ediki, tut toʻnkasidan qilingan keli ikkiga ajralib ketgan edi. — S. Ahmad, Ufq

Toʻliq maqola →
dastak
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. 1 Turli qurilmalarning richag asosiga qurilgan qismi; richag. Tegirmon qulogʻining dastagi.

2. Dasta, sop, tutqa.

Uning [beshikning] dastagi-yu yoʻrgʻasi, qasqoni-yu tagbozisi shunchalik mahkam zichlanardiki, oylab toʻxtamay tebratganda ham, biror joyidan gʻiyq etgan tovush chiqmasdi. — Yoshlik

3. Biror harakat uchun asos, tayanch qilib olingan yoki tayanch boʻlib xizmat qiluvchi narsa (dalil, hujjat, bahona va shu kabilar).

Homidning bu gapi unga katta dastak boʻldi. — A. Qahhor, Sarob

Bu [baliq, ovlash] otaning yana bir tirikchilik dastagidir. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Oyoq kiyimining tovonni aylantirib olgan va boshliqqa biriktiriladigan orqa qismi. Etikning dastagi. Kavushning dastagi.

Mahkam aka botinkani qoʻliga olib, dastagini kerib berdi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Toʻliq maqola →
dastor
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Salla I.

Hirot chapanilari dastorni boshlariga naridan-beri chulgʻab, jomega kelgan edilar. — Oybek, Navoiy

Meʼmor dastorini boshiga qoʻndirib, qiblaga yuzini toʻgʻriladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

  • Dastor olma Anjirsimon yalpoq olma. Dastor qovoq Koʻrinishi boshga, taram-taram qilib oʻralgan dastorga oʻxshash qovoq xili. Bu tomonda aymoqi tok soʻrisi, u tomonda dastor qovoq chirmashgan edi. — A. Muxtor, Kumush tola
Toʻliq maqola →
dastur
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Muayyan maqsad, ish-harakat yoki tadbirning oldindan belgilab chiqilgan yoʻl-yoʻrigʻi, uni amalga oshirishning tartibi, qonun-qoidasi; programma.

Sogʻlom avlod dasturi. Davlat tilini amalga oshirish dasturi.

U

xoksor, dono, kamsuqum shoirdan hamisha iliq bir soʻz eshitadi, oqilona bir dastur oladi. — S. Siyoyev, Avaz

Bugun oʻtkazilyotgan siyosatimiz aniq, muddao ravshan, taraqqiyot dasturimiz mavjud. — Gazetadan

Mehnatga hurmat — axloqning yuksak dasturlaridan biridir. — Oybek, Nur qidirib

2. Bajariladigan tadbirlar tartibi, qilinadigan ishlar roʻyxati.

Anjuman dasturi.

  • Dastur tutmoq Qoʻllanma sifatida amal qilmoq.
Toʻliq maqola →
dashnom
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Qilmishi uchun uyaltirish, qattiq koyish, soʻkish.

Dashnom bermoq.

Sizga dashnom beraverib, jagʻimda jagʻ qolmadi. — Yoshlik

Toʻgʻri soʻzning toʻqmogʻi bor deganday, bu dashnom onaga qattiq taʼsir qildi. — H. Nazir, Mayoq sari

Hayotning u aytganday chalkash, mushkul, shafqatsiz emasligini isbot qilib, u kishiga dashnom bergim kelardi. — A. Muxtor, Asarlar

  • Dashnom yemoq Qattiq gap, koyish eshitmoq. Dashnom yeganim — — besh non yeganim.U hech kimdan bunday dashnom yemagan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.
Toʻliq maqola →
dashqol
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Rudadan metall eritib olishda hosil boʻladigan shishasimon yoki toshsimon modda; shlak.

2. Yaramas, bemaʼni; gʻirrom.

Har savdolar tushar mardning boshiga, Qoyil emasman dunyoning dashqol ishiga. — Erali va Sherali

Toʻliq maqola →
dashsha

ot Dashshu Dastshoʻ(y).

Miskarlikda oʻng tomondagi pachoq doʻkon oldiga yoyib qoʻyilgan mis barkash, katta-kichik obdasta, dashshayu manqaldonga koʻz tashlamay ilojingiz yoʻq. — Mirmuhsin, Qahramonnoma

Xolangiz bozordan dashshu xarid qilib kepti. — T. Ashurov, Dashshu.

Toʻliq maqola →
dastali
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. Sopi, tutqasi bor; sopli, tutqichli.

Dastali ketmon.

Tol novdadan toʻqilgan, uzun dastali zambil allaqachon tayyor boʻlgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Bu kishiga oʻttizta choynak, yuzta paxta gulli piyola, yigirma beshta dastali chashka berilgan. — N. Aminov, Qahqaha

Toʻliq maqola →
dastgoh
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Kosiblarning, toʻqimachilarning dastaki stanogi; doʻkon.

Men ham toʻquvchi kosiblar dastgohida ishlab turibman. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Chol shosha-pisha dastgohini yigʻishtirdi. — Sharq yulduzi

2. Stanok.

Toʻxtab qolgan dastgohlarning 70 foizi ishga solindi. — Gazetadan

Avtomat dastgohlardan mavjlanib oqayotgan rang-barang shoyi gazlamalar shu zoʻr toʻlqin bilan toʻxtovsiz koʻpayib bormoqda. — Gazetadan

Bugun Sheralining xayoli shoshqin, Rosa yarqiratib moylangan dastgoh. — A. Muxtor, Asarlar

Toʻliq maqola →
dastlab
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

rvsh. Eng avvalo, dastavval, boshda.

Es-hushini yoʻqotib, garanglangan dehqon dastlab indamadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Karima Oysha opadan dastlab bolalarni sevishni oʻrgandi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Toʻliq maqola →