ot 1. Shahar, qoʻrgʻon, qalʼa, hovli va shu kabilarga kiriladigan ikki tabaqali katta eshik, qopqa.
Taxta darvoza. Temir darvoza.
Darvozaning bir tabaqasi ochiq edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Tongda, qalʼa darvozalari ochilgan hamon Avaz yoʻlga tushdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Kun choshgohga yaqin Otabek saroy darvozasidan chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Kanallarda suvni toʻsish yoki qoʻyib yuborish uchun ishlangan maxsus qurilma; qopqa.
Qani, kanal darvozasini ochib yubor.
3. sprt. Futbol, xokkey va shu kabilar oʻyinlarda maydonning raqib yoʻllagan toʻpni (shaybani) kiritmaslik uchun himoya qilinadigan chekli qismi.
Paxtakorchilar raqib darvozasiga uchta toʻp kiritdilar. — Gazetadan
Dinamo xokkeychilari raqib darvozasiga beshta shayba urib, gʻalabaga erishdilar. — Gazetadan
4. koʻchma Imkoniyat.
Bir darvoza bekilsa, Ming darvoza ochiladi. — Xalq durdonalari
5. koʻchma Sezgi, seza olish imkoni.
Hislar uchun yaralmish yetti darvoza. — U. Ismoilov, Saylanma
6. koʻchma Boshlanish, erishish, yetishish yoʻli.
Goʻzallik darvozasining yoʻli — latofatda. — Gazetadan
Bobomning bu soʻzlari menga ajoyibotlar olamining darvozasini koʻrsatib, kalitini yashirib qoʻygandek tuyuldi. — S. Karomatov, Bir tomchi qon
- Shahar darvozasi 2. Shaharning ana shunday qopqasiga yopishgan, yondosh mahalla yoki mahallalar. U Xivaga borib yetguncha, shahar darvozasi ham berkilib qolgan. — Oydin, GulsanamQipchoqlar bizning tomondan otilgan miltiq oʻqlariga chidolmay, Samarkand darvozasini tashlab, Kamolon darvozasiga yuzlandilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;
- Baxt darvozasi Baxt yoʻli, baxtga erishish imkoniyati. U seni sevmaydi. Baxting ochilishiga ovora boʻlma, bu uyda senga baxt darvozasi berk. — I. Rahim, Ixlos
- Bilim darvozasi Bilim olish yoʻli, bilim oʻchogʻi. Maktab — bilim darvozasi, yaʼni faqat bilim olish yoʻlini koʻrsatib beradi, xolos. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Darvozasi keng (yoki ochiq) Odam Mehmondoʻst odam. Ey Habibiy, yor-u doʻstlarga ochiq darvozamiz. Xalqparvar, bagʻri keng, himmatda beandozamiz. — HabibiyHimmatli boʻl, ochiq boʻlsin darvozang, Ilmingni soch, chiqsin baland ovozang. — Habibiy