Поиск

ot 1. Kerakli qismi ishlatilgandan qolgan narsalar; chiqit, qoldiq.

Sanoat chiqindisi. Neft chiqindisi.

Tabiatni ifloslantiradigan ofatlardan yana biri chiqindilardir. — Fan va turmush

Respublikamizdagi yogʻ-moy kombinati chiqindisi yiliga 80 000 tonnadan ortib ketdi. — Fan va turmush

2. Axlat.

Jamiki axlat shu suvga tushadi. Ayniqsa yogʻingarchilik, sel paytlarida yonbagʻirlardagi jami xonadonlarning chiqindilari oʻrlardan toshib, shu soyga tushadi. — S. Ahmad, Jimjitlik

3. koʻchma salb. Tuban, past (odam haqida).

Sabr kosasi toʻlgan Qoʻziboy aka umrida birinchi marta dagʻal gap qildi: — E, sizdaqa chiqindi E, hatto oʻgʻitga ham yaramaydi. — F. Musajonov, Chiqindi

muayyan joylarda maʼlum qoidalarga asosan joylashtiriladigan va keyinchalik ishlatiladigan, qayta ishlov beriladigan yoki yoʻq qilinadigan, koʻmiladigan xom-ashyo, materiallar qoldiqlari, talabga javob bermaydigan asosiy va qoʻshimcha mahsulotlar, ishlatilgan va oʻzining oldingi sifatini yoʻqotgan tayyor mahsulotlar.

foydali qazilmalarni qazib olishda va qayta ishlashda hosil boʻladigan mineral xom ashyo va chiqindilarni qabul qilish va saqlashga moʻljallangan inshoot.

chiqindilarni okean va dengizlarga oqizish, okean tubida koʻmish.

1. chiqindilarni muddatsiz saqlash yoki qayta ishlash joylariga koʻchirish. Chiqitlarni yoʻqotishning oddiy usullariga ularni poligonlarga chiqarish yoki yoqish kiradi;

2. chiqindilarni joylashtirish, qayta ishlash, ulardan qayta foydalanish, yoʻqotish yoki koʻmishni birgalikda koʻrib chiqish jarayoni.

chiqindilarning kimyoviy tarkibini butkul ravishda oʻzgartirish jarayoni, mas. yoqish, oksidlash, shisha va keramika mahsulotlari tayyorlash.

qattiq chiqindilarni ochiq maydon yoki tuproqqa koʻmish orqali yakuniy joylashtirish uchun joy. Ushbu atama chiqindilarni chiqaradigan korxonalar mustaqil ravishda ularni utilizatsiyalaydigan maydonlarga nisbatan ham qoʻllanadi.

sanoat texnologik jarayonlar natijasida paydo boʻladigan chiqindilar miqdorini kamaytiradigan choralar yoki uslubiyatlar.

chiqindilarni ikkilamchi xom ashyo sifatida ishlatib asosiy mahsulot olish.

maʼlum texnologiyaga koʻra chiqindilardan xom ashyo sifatida foydalanilgan holda qoʻshimcha mahsulot olish.

chiqindilardan takroriy foydalanish uchun yaroqli baʼzi komponentlarni ajratib olish.

chiqindi turlari, ularning umumiy miqdori va asosiy tavsiflari, hamda ularni joylashtirish va yoʻq qilish usullarining rasmiy bayoni.

“chiqitlar retsirkulyatsiyasi” atamasi koʻp hollarda bir korxona chiqindilarining boshqa korxona tomonidan foydalanilishini anglatadi. Retsirkulyatsiya odatda ixtisoslashgan korxonalarda chiqariladigan chiqitlarni ajratish va qayta ishlash, shuningdek turli sanoat tarmoqlariga oid korxonalar oʻrtasida ikkilamchi xom ashyoni almashtirish tarmoqlarini yaratishni nazarda tutadi.

chiqindilar paydo boʻlish ehtimoliy koʻlami va tarkibini, ularni joylashtirish, yoʻqotishning bor uslub va vositalari mavjudligi va samaradorligini inobatga olmasdan baholanuvchi alohida texnologik operatsiya, jarayon, umuman ishlab chiqarish, mahsulot isteʼmol qiluvchi soha.

yoʻqotish uchun chiqindilar kelib tushadigan poligon, axlat yoqish yoki boshqa qurilmalar. Bunday korxona bir yoki bir necha usulda chiqitlarni yoʻqotishi mumkin. Oqava suvlarni tozalaydigan korxonalar bu toifaga taalluqli emas.

chiqitlarni (odatda muayyan qoʻshimcha qayta ishlash yoki ishlov berishdan keyin) texnologik jarayonda ikkilamchi qoʻllash. Takroran foydalanish materiallarini olib chiqib, yoʻqotish oʻrniga ularni toʻplash hamda ishlab chiqarish va isteʼmol jarayonlariga qaytarish boʻyicha muayyan oddiy operatsiyalarni bajarishni nazarda tutadi. Chiqindilarni retsirkulyatsiya qilish tushunchasi ostida ham aynan ushbu tamoyil yotadi.

chiqindilarni belgilangan turli uslub va vositalar yordamida atrof-muhitdan qisman yoki butunlay xolis qilish va ularning qayta ishlatilishini, ulardan foydalanishni yoki ularni yoʻq qilishni deyarli toʻliq bartaraf etish.

chiqindilarning tarkibiga va komponentlarining toksikologik tavsiflariga qarab belgilanadigan, sanoat korxonalarining zaharli chiqindilarining ayrim turlarini umumlashtiruvchi tavsif.

Промышленная переработка отходов

chiqindilarni ruxsat etilmagan (man qilingan, mavjud meʼyor va qoidalar-