Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «AROM» — результатов: 83

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

83 · страница 1 из 5
Aromorfoz

airo - кўтараман ва morphosis - шакл, тур

hayvonot evolyutsiyasining asosiy yoʻnalishlaridan biri boʻlib, bunda hayvonlarning tuzilishi va fuksiyalarida oʻzgarishlar yuz berib, ularning hayotiy faoliyati darajasining oʻsishiga, muhit sharoitlariga yaxshiroq moslashishga, turning biologik taraqqiyotiga imkoniyat yaratiladi.

Синонимы: арогенез, морфофизиологик тараққиёт См.: Идиоадаптация, Дегенерация

Полная статья →
harom

sft. 1. Shariat hukmiga muvofiq yeyish, ichishga, foydalanishga yaramaydigan, halol emas.

Eshakning kuchi halol, goʻshti harom deganlaridek

U Ashir bilan qoʻl berib soʻrashishga hazar qilibdi. Chunki Ashir choʻchqaboqar-da! Balki choʻchqa shariatda harom maxluq hisoblangani uchun undan hazar qilgandir. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Shariat boʻyicha, anʼana yoki tartib-qoidalarga koʻra man etilgan ish, xatti-harakat; shu yoʻl bilan topilgan narsa; hayotida shunday yoʻl tutuvchi kimsa.

Toʻgʻri boʻl, haromdan hazar et, degansiz. Yigʻlab turgan gʻaribning yoniga kir, koʻnglini ol, degansiz. — S. Siyoyev, Avaz

Jinoyatchilik yoʻli bilan topgan harom pulingiz hisobiga yegan ovqatlarimizdan hali ham oʻqib yuribmiz. — Mushtum

Shunaqa harom odamlar oʻz egalariga yaxshi xizmat qiladilar — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Jinsiy munosabatdan soʻng gʻusl qilmagan, choʻmilmagan.

4. Foydalanish mumkin boʻlmagan, esiz ketgan narsalarga nisbatan qoʻllanadi.

U bu majlisga Saidgʻozi bilan birga kechalari uyqusini harom qilib tayyorlandi. — S. Anorboyev, Oqsoy

yo haftada bir keladigan dam olish kunini ham haromga chiqarib, bozor-oʻchar qilsinmi? — T. Alimov, Ishqilib, oʻqimagan boʻlsin-da

Endi bu yerlar bizga harom boʻlibdi, Bu arab yurtida bizga nima bor? — Bahrom va Gulandom

  • Harom oʻlmoq Soʻyilmasdan, biror kasallik yoki boshqa sabab bilan oʻlmoq (goʻshti yeyiladigan hayvon va qushlar haqida; bunday hollarda ularning goʻshtini yeyish man etiladi, yaʼni harom hisoblanadi). Qoʻychivon koʻp boʻlsa, qoʻy harom oʻladi. — MaqolOtamning Chemberlen degan echkilari bor edi, harom oʻlay deganda, boʻgʻziga pichoq tortib yuborganlar. — S. Ahmad, Hukm
  • Harom qilmoq Harom holga keltirmoq. Kel, quturgan itlar harom qilmasdan turib, shu toza yuzlaringdan oxirgi martaba oʻpay! — Hamza, Boy ila xizmatchiQizishmang! Tabarruk qilichingizni bu iflosning qoni bilan harom qilmang! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.
Полная статья →
marom

ot Biror ish, faoliyat yoki jarayonning meʼyoriy oʻlchovi; meʼyor.

Ish maromga keldi.

Sahar turdik, kech yotdik, jon koyitdik, har bir ishni maromida qildik. — Gazetadan

Baqirgandan koʻra maromi bilan sekinroq qilingan taʼna quloqqa yaxshiroq oʻrnashadi. — Gazetadan

  • Bir maromda Bir xilda, bir tekisda. Neʼmatjon xushtabiat, uyatchan bir yigit boʻlib, odamlar bilan ham juda odobli, bir maromda soʻzlashardi. — J. Sharipov, SaodatSozandaning oʻzi boshini dam ortga, dam olgʻa tashlab, bir maromda ohista tebranadi. — J. Abdullaxonov, OriyatXona jim, faqat soatning bir maromda chiqillashi bu jimlikni buzadi. — Gazetadan
Полная статья →
haromi

ot 1. Oʻzaro nikoh qilinmagan erkak va ayoldan tugʻilgan bola.

— Ana shunday kunlarning birida oʻzim yolgʻiz oʻtirib, haj yoʻlida orttirgan haromimga koʻylakcha tikayotgan edim, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Bizning yuzimizga oyoq qoʻyib, nikohsiz zagsdan oʻtib olding. Endi uyalmasdan, haromi bolangni koʻtarib keldingmi?! — Gʻayratiy, Dovdirash

2. Shunday maʼnoli soʻkish, haqoratni bildiradi; iflos, yaramas.

Sut koʻr qilgur, haromi Gitler oqpadar — Gʻ. Gʻulom

Men seni johil, shuhratparast bir sak deb yursam, odam qoniga tashna zuluk ekansan-ku, haromi! — S. Siyoyev, Avaz

Полная статья →
daromad

ot 1. Savdo-sotiq, mehnat, ishlab chiqarish sohalaridan davlat yoki ayrim shaxslar hisobiga kelib tushadigan sof pul va boshqa xil tushumlar; kirim.

Bir kunlik daromad. Davlat daromadi. Milliy daromad. Daromadga qarab buromad. — Maqol

Unumli mehnat — katta daromad. — Maqol

Toʻgʻrilik, halollik tufayli topilgan daromad oilaga baxt keltiradi. — Saodat

Oʻzbekiston sharoitida asalarichilik yaxshi daromad beradigan soha hisoblanadi. — M. Toʻychiyev, Asalarichilik

Daromadga yarasha buromad deganlaridek, toʻy ham shunga qarab juda dabdabali oʻtdi. — Mushtum

2. Muqaddima, kirish.

Gapning daromadi.

Gapning daromadi tugab, endi buromadga koʻchdi, shekilli, — oʻyladi chol. — Mushtum

Shu orada ertakning daromadi tugab, Qosimaxon suv parisi haqida gapira boshladi. M. M. — Doʻst, Galatepa qissasi.

3. Biror maqsadni anglatish uchun shu maqsad atrofida uzoqdan boshlangan gap.

— Shunaqa qilib, Narzini ham yubormoqchimisiz? — dedi kampir, darrov gapning daromadini payqab. — H. Nazir, Mayoq sari

domlaning soʻz daromadiga qaraganda, sizni oʻziga kuyov qilish fikri borga oʻxshaydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Onaxon Haqnazarova daromad qilib oʻtirmasdan, shartta shu yangi gigant obyektni olishni taklif qildi. — Gazetadan

4. Biror joyga kiriladigan yoʻl, eshik, yoʻlak.

Uylarning daromadi va derazalari koʻchadan koʻrinadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Agar hujra daromadiga eshik quriladigan boʻlsa, qorongʻi bir qabr, yana ham toʻgʻrisi, daxma holiga kiradi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

  • Daromad soligʻi Hamma turdagi daromaddan olinadigan davlat soligʻi.
  • Daromad taqsimoti Xoʻjaliklarda yil boʻyi olingan daromadni mehnatga qarab taqsimlab chiqish. Ish sentyabrning oxirlarida boshlanib, daromad taqsimotiga yaqin tugadi. — A. Qahhor, AsarlarDaromad taqsimotidan keyin kelin bilan kuyovning ishi juda koʻpayib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
karomat

ot 1. Xudoning, gʻayritabiiy kuchlarning aralashuvi bilan, ular yordamida vujudga keladigan gʻaroyib hodisa(lar), moʻjiza.

2. Biror voqea-hodisaning qachon va qanday boʻlishini ilohiy bilim asosida oldindan bilish, oldindan aytib berish; bashorat.

Karomat nogʻorachilarda boʻladi. Qoʻshningning xotini tugʻsa, ertalab nogʻora ovozidan bilan. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. Oldindan aytilgan xabar, fikr-mulohaza.

Karomatingiz juda toʻgʻri.

Eshon va eshon ayaning har bir gapini karomat bilgan muridlarning tushunchasini oʻzgartmoq, eshondan eʼtiqodini qaytarmoq oson emas. — S. Ahmad, Hukm

4. Karomat (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

  • Karomat qilmoq. 1. Oldindan aytmoq, oldindan bilib, bashorat qilib aytib bermoq. Agar shahardagi qoʻl bergan donishmand pirim kelib: — Hoy Madamin, bir kun emas, bir kun amaldan ajrab, xalq oldida boʻyin egasan, — deb karomat qilsa, pir boʻlishiga qaramay, qamchi bilan rosa savalardim. — P. Tursun, Oʻqituvchi;Xuddi dehqonlarning yuragiga qoʻl solib, dardini topganday, karomat qilib aytishini qarang-a. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Karomat koʻrsatmoq Oʻqib, nima karomat koʻrsatardingiz, bolam? Juda shahar olib berarmidingiz ? M. — Jaloliddinova, Jurʼat— Doktor chaqiraymi, Polvon amaki? — Qoʻy, inim doktoring nima karomat koʻrsata olardi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Sohibi karomat Oldindan aytuvchi, bashorat qiluvchi.
Полная статья →
barometr

ot 1. Atmosfera bosimini oʻlchaydigan asbob.

Simobli barometr baʼzan metall kosasiz, faqat shisha naydan yasaladi. — OʻzME

2. Oʻlchov, mezon.

Savdo iqtisodiyotning eng toʻgʻri barometridir. — Gazetadan

Qisqasi, davrning zaruriy ehtiyojlari fan uchun barometrday gap. — S. Karomatov, Oltin qum

Adabiyotni haqli ravishda ijtimoiy hayotning eng sezgir barometriga qiyos etishadi. — OʻTA

Полная статья →
faromush

sft. Parishonxotir, xayolchan, xayoli qochgan holatda, oʻzini unutgan holda.

Onasining savoliga javoban Sevargul faromush bosh irgʻab, noxush chimirilib qoʻydi — N. Qilichev, Chigʻiriq

Asror derazadan tashqariga faromush, kayfiyatsiz qaradi: haliyam qor yogʻyapti. — Sharq yulduzi

  • Faromush boʻlmoq — Qaysi gap? — dedi xon chimirilib, — nechukdir, xotirimdan faromush boʻlibdur. — S. Siyoyev, Avaz
  • Faromush qilmoq (yoki aylamoq) Unutmoq, esdan chiqarmoq. — Hay mullo Solih, yana bir gapni faromush qilibman! — dedi hazrati mudarris. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonNogoh, ul pahlavonning hovlisiga borur yoʻlni faromush qilganimni sezdim. — Sharq yulduziFaromush aylamas bir nafas xalqing, Magar yuraklarda qoʻyolsang haykal. — A. Oripov, Yillar armoni
Полная статья →