Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«АРКА» бўйича 112 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

112 та · 1-саҳифа / 6
арка
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Тепаси ярим доира шаклида солинган дарвоза, эшик, дераза ва шу кабилар

2. Шундай дарвоза шаклидаги ҳашаматли иншоот.

Қўрғонга кираверишда баланд ёғоч арка бор. Аркага: Урганч раёнидаги Охунбобоев номли колхоз деб ёзилган. — З. Сотиев, Юрак сўзлари

Тўлиқ мақола →
марка
Изоҳли луғат · яна 10 та луғатда

от 1. Почта ҳақи ва бошқа хил давлат йиғимлари тўланганини кўрсатувчи, турлича қийматга эга бўлган, одатда бирор тасвир туширилган кичикроқ тўртбурчак қоғозча.

Почта маркаси. Гербли марка. Беш тийинлик марка. Марка йиғмоқ.

2. Мол, товарга, маҳсулотга унинг тайёрловчисини аниқ кўрсатиш мақсадида қўйилган фабрика тамғаси, фирма белгиси.

3. Товар, маҳсулотнинг нави, хили.

Пўлатнинг янги маркаси.

Тўлиқ мақола →
каркас
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Бино, иншоот ёки қурилманинг металл ёки ёғоч синчлари, скелет.

Темир-бетон каркаси.

Бир уйнинг эгаси булдозернинг тагига ётиб олиб, Уйимни бузадиган бўлсанг, устимдан босиб ўтиб бузасан, деяпти. Уйини яқинда темир каркас билан пухталаб олган экан. — И. Раҳим, Тинимсиз шаҳар

Тўлиқ мақола →
марказ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ўрталик, ўрта ер; ҳолат, мавқе, вазият

2. Мат., физ. Геометрик шаклнинг ўқ чизиқлари кесишадиган, масалан, шар сиртининг барча нуқталаридан баравар узоқликда бўлган нуқта, геометрик ёки физик нисбатларнинг ўрта нуқтаси.

Эллипс маркази. Линза маркази. Симметрия маркази. Оғирлик маркази.

3. Бирор сатҳ, майдон ва шу кабиларнинг ўрта қисми; ўртаси.

Чўл марказида қад кўтарган посёлкага аҳоли кўчиб кела бошлади. — Газетадан

4. Кўчма Аҳамияти, моҳияти ва шу кабилар жиҳатдан асос, асосий ҳисобланувчи жой, қисм, ўрин ва бошқалар

Асар марказида бисотларидаги ёлғиз эшакларини миниб, сафарга чиққан ота ва ўғил образлари туради. — ЎТА

Гўшт тайёрлаш, аҳоли дастурхонига гўшт маҳсулотлари етказиб беришдаги қинғир ишлар марказида гўшт комбинатлари туради. — Газетадан

5. Аҳоли яшайдиган жойнинг маъмурий бинолар, савдо ва бошқа муассасалар ўрнашган асосий қисми.

Шаҳар маркази. Қишлоқ маркази.

Қайси куни марказдан келган врач Ҳанифа холанинг касали рак эканини айтган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

6. Бирор фаолият соҳасида асосий иш олиб бориладиган жой.

Матбуот маркази. Илмий марказ.

Яқинда Ўзбекистон атом марказининг тўнғич иншооти — республика Фанлар академияси Ядро физикаси институтининг илмий-тадқиқот реактори ишга тушди. — Фан ва турмуш

7. Айн. пойтахт.

Тошкент — Республикамизнинг маркази.

Унинг [Мусулмонқулнинг] истибдоди ўзга шаҳарларда унча сезилмаса ҳам, марказ — Қўқон одамларини жуда тўйдирди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

8. Тар. Олий бошқарув, раҳбарлик органи.

Марказ кўрсатмаларига амал қилмоқ.

Ёпирай, — деди Мавлон ака ўзига ўзи, — наҳотки Марказдагилар бунақа ишларга индамаса? — Ҳ. Ғулом, Машъал

9. Физиол. Нерв ҳужайраларининг организмнинг бирор фаолиятини бошқарувчи маълум гуруҳи.

Ҳаракат маркази. Нафас маркази. Мия пўстлоғи марказлари.

10. Диққат марказидаги ёки диққат марказида турган Асосий диққат-эътиборни ўзига тортиб турган.

Ёлғизиъғлини жангга ёʻллаш Меъмор хонадонининг диққат марказида эди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →
баркаш
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Жез ёки мисдан тайёрланадиган ва патнис ўрнида ишлатиладиган, доира ёки тўртбурчак шаклидаги рўзғор асбоби.

Манзурахон оппоқ сочиқ тўшалган баркашда қаҳва кўтариб кирди. — А. Аъзамов, Жавоб.

Қизил белбоғли ёш йигит кириб, дастурхон ёзди, баркашда нон, турли ноз-неъматлар ва уч коса шарбат келтириб қўйди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида.

2. Тўгарак, гардиш, юмалоқ, доирасимон.

Қуёшнинг олтин баркаши. Ой баркаши.

Қип-қизил қуёш баркаши қоялар учларини ҳам қизилга бўяб ботаётир. — М. Маҳмудов. Мангу куй излаб.

Денгиз ўйнар ой баркашин тўп қилиб, Унинг юзи кўринади сепкилли. — Э. Охунова, Мен тонгни уйғотдим.

Ўсиқ киприклари орасидаги чарос кўзлари олов баркаш — қуёшдек жозибали. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак.

  • Баркаш-баркаш 1. Мўл, жуда кўп. Шунда ўша мўйсафид чиқиб, [бойваччанинг] олдига баркаш-баркаш ноз-неъматлар қўйибди. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи;Говмишлар пода-пода, Баркаш-баркаш елинлик. — Миртемир, Асарлар
  • Бошини баркаш, елкасини обкаш қилмоқ Бутун борлиғини бахшида қилмоқ. Ахир не-не кўргиликлар билан, бошимни баркаш, елкамни обкаш қилиб вояга етказдим. — С. Сиёев, Райҳон
Тўлиқ мақола →
ремарка
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Драматик асарда қаҳрамонлар ташқи қиёфаси, ёши, хулқи, хатти-ҳаракати, саҳна манзараси ва бошқалар ҳақида муаллиф томонидан бериладиган изоҳлар.

Актёрлар образ яратишда автор ремаркаларини, режиссёр айтган ва кўрсатганларини амалга ошириш билан кифояланардилар. — Ф. Жўраев, Обид Жалилов

2. Гравюранинг очиқ ҳошиясига ишланган, кўпинча асар сюжети билан боғлиқ бўлмаган кичик ҳажмдаги тасвир.

Тўлиқ мақола →
саркаш
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. Бировга итоат этмайдиган, бўйин бермайдиган; итоациз, ўжар, қайсар.

Саркаш от. Саркаш одам,

Ота-она саркаш қизларининг жавобидан тахтадек қотишди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
таркаш

от Пиёла, коса каби сопол идишларни синишдан сақлаш учун тери (чарм) ёки ёғочдан қубба шаклида ясалган ғилоф.

Ғирот Авазни кўриб, учадиган қушдай, қулоқлари қамишдай, ҳар кўзи таркашдай, юлдузни кўзлаб ўйнай берди. — Балогардон

Тўлиқ мақола →
баркамол
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Жисмоний ва ақлий жиҳатдан камолотга эришган, вояга етган.

Бўлган эди бир соҳибчирой, Ой сингари тўлин, баркамол. — Саодат

Бир Тўлғоной деган қизи бор эди, бу ҳам бўйи етиб, баркамол бўлиб қолган эди. — Ойсулув

Малика Оққизнинг шундай баркамол йигитга тегаётганидан ҳасад қилмасди. — М. Маҳмудов, Мангу куй излаб

2. Етукликка эришган, камол топган, бекам-у кўст, мукаммал.

У юракнинг ўзидек ҳассос, Табиатдек эди баркамол. — Э. Воҳидов

Ота ўз орзусига эришди — фарзанд баркамол зот бўлиб етишди. — Ёшлик

Табиат уни баркамол этиб яратмиш: ҳусн-у малоҳати-ю ақл-у заковати бир-биридан зиёда. — С. Сиёев, Аваз

Маҳоратимни ошириш устида олиб борилган ижодий изланишлар бадиий баркамол асарларнинг вужудга келишига омил бўлди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Тўлиқ мақола →