Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«ARAF» boʻyicha 75 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Inglizcha Qoraqalpoqcha Turkcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Qozoqcha Turkmancha Turkcha

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

75 ta · 1-sahifa / 4
arafa
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. din. Ramazon yoki Qurbon hayitidan oldingi kun.

Arafadan uch kun oldin.

Qurbon hayiti arafasida qishloqi murid Tillaboy yana bir qoʻy keltirib tashladi. Eshon qoʻy soʻyib, qurbonlik qildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Bayram yoki biror tantanali kundan oldingi kun (kunlar).

Yangi yil arafasi. Tuy arafasi.

— Bugun bayram arafasi, — dedi Turgenev, jangchilarga oʻychan tikilib. — I. Rahim, Chin muhabbat

  • Yolgʻon arafa Hayitdan oldingi ikkinchi kun, indinga hayit degan kun.
  • Chin arafa Hayitdan oldingi kun, ertaga hayit degan kun.
Toʻliq maqola →
taraf
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. ayn. Tomon 1-4.

U taraf. Bu taraf. Har taraf.

Oʻrdaning tashqarigi qismining uch tarafi (janub, sharq, gʻarb) binosiz, faqat qoʻrgʻon devorlarining zinalari edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kunduzi qum tarafdan iliq, nafasni qaytaradigan shamol esadi. — S. Ahmad, Ufq

Har ikki taraf, kim oʻzar oʻynagandek, otash maqtovlar bilan bir-birini oʻqqa tutdi. — F. Musajonov, Himmat

Shuning uchun boshqa oʻyinlarni qoʻya turib, majlisning eng qiziq tarafi boʻlib sanalgan lapar aytishga koʻchdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

har ikki taraf oʻrtasidagi vaziyat tobora keskinlashib borardi. — K. Yashin, Hamza

Aytmadi, soʻrasam, gapni boshqa tarafga chalgʻitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kurashuvga, bellashuvga, bahslashuvga xohish bildiruvchi shaxs, talabgor.

Biror shaharga kelganida, unga [Qulmat qoraga] taraf chiqmay qolsa bormi, bunday shaharning yigitlari yigit hisoblanmasdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ishboshi: — Qani, taraf bormi? — deb, polvonlarni maydonga chaqirganda, nima boʻldi-yu, tavakkal qilib, oʻrnimdan turib ketdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. folk. Dushman, gʻanim.

Qashshoqlarga boylar koʻp taraf boʻldi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

Men oʻlmasam, taraf bosmas izingni. — Yusuf va Ahmad

4. koʻm. vzf. (3-shaxs egalik va chiqish kelishigi shaklida). Tomonidan, jihatidan.

Oʻz yonlaridan sarf qilish uchun aqchalari yoʻq, hukumat tarafidan beriladigan ovqatning salmogʻi yoʻq edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

  • Tarafini olmoq Tarafdor sifatida harakat qilmoq, biror tomonni himoya qilmoq, qoʻllab-quvvatlamoq; u yoki bu tarafga boʻlishmoq. Janjal chiqqan vaqtlarida podsho kambagʻallarning emas, boylarning tarafini olar ekan. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Taraf yoʻq Bas keladigan, bellasha oladigan, tenglashadigan kishi yoʻq. Uning [Valijonning] odamoxunligi, koʻngilchanligiga taraf yoʻq. — H. Nazir, OlmosGapdan gap chiqarishga senga taraf yoʻgʻ-a, xotin — A. Muhiddin, Hadya
Toʻliq maqola →
sharaf
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Faxrlanishga arziydigan narsa, yuksak qoniqish hissi; baxt, faxr, iftixor.

Shodlik bilan tugʻilib, sharaf-u obroʻ bilan oʻtmoq — inson uchun baxt. — Mirmuhsin, Meʼmor

Katta bilim dargohining talabasi boʻlishdek sharafga muyassar boʻldim. — Gazetadan

Turkiston musulmonlarining huquqlarini mudofaa eta biladigan toʻrt-besh arbobi siyosat yetishsa, biz uchun sharaf emasmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror ijobiy xislat, xizmat yoki talant tufayli xalq orasida taratilgan dong; shuhrat, shon.

Paxtakor qahramonlarga shon va sharaflar boʻlsin!

Yuksak oq oltin xirmoni bunyod etish uchun kurash — sharaf, obroʻ uchun kurashdir. — Gazetadan

Abdurahmonning otasi ulamo naslidan, ammo bu sharaf nima sabab bilandir uning otasiga nasib boʻlmagan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Sharaf (erkaklar ismi).

  • Sharaf bilan Yuksak iftixor bilan, shon-sharafga arzirli tarzda. Xoʻjaligimiz dehqonlari oʻz zimmalariga olgan davlat topshirigʻini sharaf bilan ado etdilar. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
  • Sharafiga yoki sharafi uchun Biror kimsa yoki narsaning hurmati, eʼtibori hisobga olinib, shunga bagʻishlab, atab. Oʻshdagi qarorgohda bu oqshom sizlarning sharafingizga tantanali ziyofat berilur. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarBu yodgorlik Markaziy Fargʻonani oʻzlashtirganlar sharafiga Bektosh Rahimov tashabbusi bilan oʻrnatilgan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Toʻliq maqola →
betaraf
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. Hech qaysi tomonga, guruhga yon bosmaydigan, qoʻshilmaydigan; xolis.

Betaraf mamlakatlar.

Uch kishi betaraf qoldi. — Sharq yulduzi

  • Betaraf zona Hech kimga qarashli boʻlmagan hudud.
Toʻliq maqola →
marafon

ot 1. yun. Marathon — miloddan avvalgi 490-yilda yunon-fors urushi boʻlib oʻtgan va Afinadan 40 km uzoqlikda boʻlgan joy (qishloq) nomi; shu jangdagi gʻalabadan xabar berish uchun jangchi-chopar Marafon qishlogʻidan Afinagacha toʻxtamay yugurib borgan

2. sprt. Zamonaviy yengil atletikada 42 km 195 ga teng uzundan-uzoq yugurish masofasi (Marafon qishlogʻidan yugurib kelgan matonatli jangchi sharafiga shunday nomlangan).

3. Sport, estrada va boshqalar maqsadlarda uyushtiriladigan, uzoq davom etadigan, koʻp bosqichli chora-tadbirlar (reportajlar, radio-eshittirish va telekoʻrsatuvlar orqali yoritiladi).

Navroʻz xayriya marafoni.

  • Marafon yugurishi yoki marafoncha yugurish
Toʻliq maqola →
parafin
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Neftdan olinadigan, qattiq uglevodorodlar aralashmasidan iborat oqish, baʼzan sargʻish mumsimon modda.

Parafin bilan davolash. Parafin sham.

Sunʼiy sovuq parafin sintetik boʻyoqlar tayyorlashda ish beradi, rezina sanoatida ham ishlatiladi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
sarafan

ot Xotin-qizlarning yengsiz uzun keng ust kiyimi.

Yupqa matodan sarafan kiygan qiz-juvonlar tikuv mashinalari yonida saf-saf boʻlishib, kiyim tikishyapti. — S. Umarov, Bir-biriga ustoz

Toʻliq maqola →
tarafli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Tarafi, yoni boʻlgan.

Ikki tarafli pichoq. Bir tarafli movut.

  • Bir tarafli boʻlmoq U yoqli yoki bu yoqli boʻlmoq; biror tomon foydasiga hal boʻlmoq. Otabek ish bir tarafli boʻlgunicha oʻzining qochmasligi uchun kafil berishga majburdir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Bir tarafli qilmoq U yoqli yoki bu yoqli qilmoq; biror tomon foydasiga hal etmoq.
Toʻliq maqola →
bartaraf
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda
  • Bartaraf boʻlmoq 1. U yoki bu tomonga hal boʻlmoq; bir yoqli boʻlmoq. Tortishuv bartaraf boʻldi;Ularning janjallari hech ham bartaraf boʻlmadi.
  • Bartaraf qilmoq 1. U yoki bu tomonga hal qilmoq, bir yoqli qilmoq. Siz bir haftaning ichida ishni bartaraf qilib, sudga chiqarasiz. — A. Qahhor, SarobKapitan Ahmadjonga, har qanday qilib boʻlsa ham, nemis pulemyotlarini bartaraf qilishni buyurdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Toʻliq maqola →
sarafroz

sft. Biror martabaga koʻtarilgan, biror inʼom bilan taqdirlangan, eʼzoz va eʼtiborga loyiq etilgan; xursand, shod.

Sarafroz qilmoq (aylamoq).

Qadami muboraklari bilan bizni sarafroz ayladilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ustoz quyosh kabi oʻz yulduzlarin Nuri ziyo bilan etar sarafroz. — M. Abdurasulov

— Maqsadimizni ravshan qilib aytsak, bizni farmoni humoyun bilan sarafroz qilsangiz, — dedi Navoiy podshoga. — Oybek, Navoiy

Toʻliq maqola →
sharafli
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Sharafga, hurmatga ega boʻlgan; faxrli; ulugʻ.

Oʻqituvchining mashaqqatli, masʼuliyatli, lekin gʻoyat sharafli, oliy-janob mehnatini nimaga qiyos qilsa boʻladi? — Gazetadan

Uning sharafli umr yoʻllarida jurnalistik ijodiyotning yangi sarchashmalari ochilmoqda. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Toʻliq maqola →