Поиск

ot koʻchma sft. Shu tosh rangiga oʻxshash rangli.

Xolingga mahliyo koʻr, koʻrgach aqiq labingni. — Sh. Shomuhamedov, Odam borki

ot Oilada yangi mehmon, yaʼni chaqaloq dunyoga kelganligi munosabati bilan uning tugʻilganiga 7 yoki 14 yoxud 21 kun boʻlganda oʻtkaziladigan ziyofat, marosim.

[Imom] Kitoblarda farzandning otaga bir necha haqqi bor deganlar:..agar bola oʻgʻil boʻlsa, ikki qoʻy soʻyib, agar qiz boʻlsa, bir qoʻy soʻyib, tugʻilgan kunining yettisida aqiqa qilishi farz. — S. Ayniy, Doxunda

sft. 1. Qizil, qirmizi rangli qimmatbaho tosh.

Uning oʻng qoʻlining sinchalogʻida haqiq koʻzli uzugi bor. — A. Hakimov, Ilon izidan

Ulugʻbekning qabri ustiga ajoyib haqiq, marvarid toshlar qoʻyilgan. — A. Tolibov, Oʻzbek marmari

Marhamat piyolani qoʻlga olib, uning ichidagi qip-qizil, haqiq singari vinoga tikildi. — R. Fayziy, Kishilarimiz qissasi

2. sft. Qizil rangdagi; qizil, qirmizi.

Uning surma koʻzlari, qayrilma qoshlari chimirilgan boʻlsa ham, haqiq lablarida tabassum mavj urar edi. — Oydin, Er yurak

Oʻsha anor donasiday haqiq yuz, oʻsha tim qora koʻz, oʻsha jozibador tabassum hamon oʻtgan kunlarni eslatib turibdi. — I. Raxim, Ixlos

ot Man, qatagʻon.

Islom dini sanʼatni oʻziga xizmat qildirish bilan bir qatorda rassomlik, musiqa va qoʻshiq sanʼatiga muayyan taqiqlar kiritdi. — Fan va turmush

ot Birovning ustidan yetkazilgan maxfiy maʼlumot, xabar; tuhmat.

Boylarning chaqigʻi bilan Yoʻlchining ishi ogʻirlashdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. Soatning oltmishdan bir boʻlagiga teng vaqt; minut.

Vaqt. Biz uni boʻlamiz daqiqa, soatlarga. — R. Parfi, Koʻzlar

Har daqiqa, har soniya gʻanimat, vaqtni oʻtkazmay, cholni koʻndirish kerak. — Yoshlik

Hamma bir necha daqiqa bosh egib, jim qoldi. — S. Ahmad, Ufq

2. koʻchma Umuman, vaqtning juda qisqa boʻlagi; on, lahza.

Bir daqiqa, faqat bir daqiqa koʻzlarimiz toʻqnashdi. — Yoshlik

Goh-gohda nafas rostlash daqiqalarida yerga urilgan ketmon tovushlari eshitiladi. — I. Rahim, Ixlos

Bu daqiqalar unga ham lazzatli, ham azobli tuyular edi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

ot 1. Chindan xam boʻlgan, voqelikka mos holat, narsa.

Ishga kelganidan beri endi bitta jiddiy topshiriq oldi, haqiqatni aytmaslik gunoh. — F. Musajonov, Himmat

Inson baxti mehnatda ekanligi ayni haqiqat. — Gazetadan

Deydilar: har zamonning bordir oʻz tarozisi, Oh, naqadar rost erur ushbu buyuk haqiqat. — A. Oripov, Yurtim shamoli

2. Maʼlum tartib-qoida, qonunlarga mos ish, xatti-harakat, holat; rostlik, toʻgʻrilik.

Xalq afsonalarda oʻz orzu-umidlarini, yurak nidosini yaxshilik va haqiqat uchun kurashni ifodalagan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Qahramonlar haqida ocherk yozish uchun ularni qidirib topish, sarguzashtlarni haqiqat, adolat tarozisida tortib koʻrmoq kerak. — N. Safarov, Olovli izlar

3. fls. Kishi ongida voqelikning, obyektiv borliqning haqqoniy, toʻgʻri aks etishi.

4. Rostligi fanniy yoʻl bilan isbotlangan, tajribada sinalgan holat, hukm, fikr.

Mana shu soddagina rivoyat zamiriga sanʼatning mohiyati haqidagi ulugʻ haqiqat singdirib yuborilgan. — Yoshlik

Men Mirzo soʻziga amal qilaman, uning gapida haqiqat borligiga dilim ishonib turibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. din. Ilohiyatni (xudoning borligini) oʻz-oʻzidan anglashiladigan, isbot talab qilmaydigan, shubhadan tashqari, aniq bir hodisa deb tushunish.

sft. 1. Chindan ham bor, chindan boʻlgan; asl, haqqoniy.

Haqiqiy ahvol. Haqiqiy voqea. Haqiqiy fakt. Haqiqiy hodisa.

Hoji xola oʻzining kimligini koʻrsatadigan haqiqiy sarguzashtini shu yerda yashirib, yolgʻon ayta boshlagan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Haqiqiy familiyasi-chi? Shuni ayting! — K. Yashin, Hamza

Dadam noyob usul yaratib, haqiqiy insondan farq qiladigan sunʼiy odam— biorobotni vujudga keltiribdilar. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

2. Oʻz nomi, unvoni va shu kabilarga toʻla munosib, loyiq.

Haqiqat uchun kurashibdi, haqiqiy inson ekan dadangiz. — Oybek, Nur qidirib

Haqiqiy olim shuhrat uchun emas, haqiqat, fan ravnaqi uchun kurashadi. — R. Usmonov, Odobnoma

3. Chin maʼnodagi.

Ammo haqiqiy qish birinchi qor yoqqanda bilindi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Haqiqiy hayot mehnatdan boshlanadi, mehnatli hayot goʻzaldir. — Gazetadan

Haqiqiy muhabbat oldida hech qanday gov dosh berolmasligiga ishontirishim kerak edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Haqiqiy doʻstda insonning eng yaxshi xislatlari mujassamlashgan boʻladi. — Gazetadan

sft. 1. Daqiqadan iborat, daqiqa oʻlchovidagi.

Uch daqiqali kurashdan soʻng Mutal boʻshashdi, ilgarigi kuchanishlardan qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. koʻchma Juda qisqa, bir onli.

Bir daqiqali ish.

Ikki qoʻshnining hovli yuzida boʻlgan bir daqiqali suhbatini uyda, deraza tagida oʻtirib, chala-yarim eshitib qoldim. — Gʻayratiy, Uzoqdagi yor

Rosti bilan; rostdan, chindan.

Boshliqning avzoyi haqiqatan ham tashvishli edi. — N. Aminov, Suvarak

Haqiqatan ham Ahmadning maqolani oʻqishdan boʻlak qiladigan ishi yoʻq edi. — F. Musajonov, Himmat

Haqiqatan ham uning sheʼr yozishiga jiddiy sabab bor edi. P. Qodirov, Uch ildiz.

1. negizinde, tiykarınan

2. haqıyqattan

rvsh. 1. Haqiqatan, chindan ham.

— Mulla Abdurahmonning ilmi darhaqiqat yaxshi boʻlgan deb eshitaman! — dedi maxdum. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. krsh s. vzf. Haqiqatan ham, haqiqatda.

Darhaqiqat, Vali aka oʻgʻliga bir otagina boʻlib qolmay, uning eng yaqin hamdardi ham edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

ot rvsh. esk.kt. Haqiqatan ham, chindan ham; darhaqiqat.

Filhaqiqat, ona tilining asli tuganmas oltin konlarini yosh Navoiyning moʻjizali qalami kashf etdi. — Oybek, Navoiy

ot Haqiqatga amal qiluvchi; odil.

Haqiqatchi sudya. Firibgar yondiradi, haqiqatchi qondiradi. — Maqol

in fact, actually

ot Haqiqatni, haq gapni, toʻgʻri soʻzni gapiruvchi, rostgoʻy.

Avvalgi oqkoʻngil, haqiqatgoʻy, kamtar Kamoldan asar ham qolmabdi. — Uygʻun, Doʻstlar

Ha, qoʻrsrogʻ-u, lekin haqiqatgoʻy chol oʻzi. — S. Nurov, Narvon

ot Rostlik, chinlik; soxta emaslik;

fl. Man etmoq, qatagʻon qilmoq, taqiq qilmoq.

Chekishni taqiqlamoq.

Bizda yoʻq chegara, din-u irq-u rang — Aql taqiqlagan barcha jaholat. — Gʻ. Gʻulom

Menga zov boshiga borishimni taqiqlab qoʻyishgandi uydagilar. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar

ot s. t. Taqiq ishi.

— Nodon bir kimsa tepamda taqiqchilik qilib tursa, bilmadim, bu yogʻi qandoq boʻlar ekan? — deb qoʻllarini oʻynatib shikoyat qildi qori. — P. Tursun, Oʻqituvchi