Qidiruv

Bir tildagi ogʻzaki nutq yoki yozma matnni ikkinchi tilga tarjima qiluvchi kishi, mutarjim, tilmoch. Tarjimon (arabcha: tarjima qiluvchi) – bir tildagi ogʻzaki nutq yoki yozma matnni ikkinchi tilga tarjima qiluvchi kishi, tarjimachi. Ogʻzaki tarjima tarjimonlikning yozma tarjima qadar murakkab sohasidir. Ogʻzaki va yozma tarjima oʻrtasidagi farqni gapirish va yozish oʻrtasidagi farqqa oʻxshatish mumkin. Bu ikki tarjima turi bilan til bilgan har qanday mutaxassis shugʻullanishi mumkin (Ochilov, 2014). Lekin badiiy tarjima tarjimashunoslikning eng qiyin sohasi boʻlib, bunda tarjimon ijodiy salohiyatga ega boʻlishidan tashqari, adabiy qonuniyatlardan ham xabardor boʻlishi talab etiladi. Badiiy asarlar tarjimasi bilan shugʻullanadigan tarjimonning vazifasi boshqa til muhitida asliyat oʻquvchisi olgan taassurotni qayta yaratishdan iborat ekan, oʻz-oʻzidan, u ijodkor sifatida maydonga chiqadi. Tarjimonlik – tarjima qilish, tarjima ishi bilan shugʻullanishdir. Ijrosiga koʻra tarjimonlik ikki xil boʻladi: ogʻzaki tarjimonlik (turli muassasalar, sayyohlik tashkilotlarida) va yozma tarjima bilan shugʻullanish (davlat idoralari, ommaviy axborot vositalari, nashriyotlarda va yakka tartibda)., Tarjimon

tarjimon (mashina)

Kamida ikkita xorijiy til boʻyicha malakali mutaxassis-tarjimon; oliy taʼlim muassasalarining tarjima fakultetlari bitiruvchilariga beriladigan malaka; yangi davlat standarti: “Tilshunoslik va madaniyatlararo malaka. Tilshunos. Tarjimon”., Tarjimon-referent

1. Mashina tarjimasini amalga oshirish uchun moʻljallangan kompyuter majmuasi boʻlib, u ikki tilli tarjima lugʻatini oʻz ichiga oladi., Tarjimonning avtomatlashtirilgan ish joyi

2. Tarjimon ishini avtomatlashtirish uchun moʻljallangan dasturiy, lingvistik va texnik vositalar majmui.

3. U terminlar bankidan shaxsiy (individual) foydalanish uchun moʻljallanganligi bilan farq qiladi.

Muallif uslubi bilan omuxta holda namoyon boʻladigan oʻziga xos uslub koʻrinishi. Zero, badiiy tarjima ikki uslubning birikishidan hosil boʻlgan yangi adabiy hodisadir. Tarjimon, agar u muallifga, asl nusxaga sodiq qolmoqchi boʻlsa, agar sehrini oʻz kitobxoniga yetkazmoqchi boʻlsa, bu sanʼatni oʻzining ijodi, sanʼati zaminida yangidan yaratishi kerak. Bunday tarjimalarni oʻqiganda ham muallif mahorati,, Tarjimon uslubi

Referent-tarjimon

Xorijiy tillarni biladigan va diplomli “Tilshunos. Tarjimon” mutaxassisligiga ega kishi.

“Xartiya” termini ijtimoiy-siyosiy mazmundagi ayrim hujjatlar nomi tarkibida ishlatiladi. Ushbu termin 1963 yil sentyabr oyida Xalqaro tarjimonlar federatsiyasi kongressida qabul qilingan. Tarjimon xartiyasi quyidagi holatlarni oʻz ichiga oladi: har qanday tarjima asliyatga sodiq boʻlishi va uning shakli hamda maʼnosini aniq berishi lozim. Bunga amal qilish tarjimonning yuridik va axloqiy majburiyati hisoblanadi. Asliyatga sodiq qolgan tarjima hijjaviy tarjima bilan aralashtirib yuborilmasligi kerak. Asosiysi, tarjimon asliyat tilini, undan ham muhimi tarjima tilini mukammal darajada bilishi, chuqur bilim sohibi boʻlishi hamda oʻziga yaqin boʻlmagan sohada tarjima qilishdan oʻzini tiyishi lozim., Tarjimon xartiyasi

1. Tarjima qilinayotgan matn mazunini toʻgʻri tushunish, idrok etish;, Tarjimonning vazifalari

2. Asliyat matnini boshqa til vositalari orqali toʻla, aniq va adekvat tarzda yetkazib berish.

Maslahatchi-tarjimon. Oʻz bilimi va maʼlumot manbalaridan foydalanish mahorati bilan boshqa mutaxassislarga koʻmak beruvchi mutaxassis. Maslahatchi-tarjimonning muayyan tildagi adabiyot bilan ishlashi (materiallarni tanlash va ular ustida ishlashi)ga toʻgʻri keladi.

Tarjimon mahorati

Tarjimonning tarjima qilishdagi ustaligi, mohirligi, sanʼatkorligi. Bunga har ikki tilni birday bilish, ijodkorlik isteʼdodi, tajriba va malaka orqali erishiladi. Muayyan bir ruscha soʻzni oʻzbek tilida, faraz qilaylik, oʻzimizning oʻnta soʻzimiz bilan maʼnoga xalal yetmaydigan qilib ifoda etish mumkin boʻlgan joyda chinakam tarjimon ular orasidan eng maqsadga muvofiqi, eng muqobilini topadi. Buni tarjima mahoratidir. Ijod zahmatini chekishda tarjimonning ham qismati muallifnikidan qolishmasligini bot-bot taʼkidlab, obraz, vaziyat va ruhiy holat ifodasi taqozosiga koʻra uning hamisha yetti qat kontekstning tagiga tushib, ayni kerakli soʻzni topishiga toʻgʻri kelishiga eʼtibor qaratgan Gʻ.Salomovning

Ajnabiy soʻz bilan toʻliq yoki qisman tovush, yozuv jihatdan mos keladigan, ammo maʼlum semantik yaqinlikda butkul boshqa, Tarjimonning soxta doʻstlari

1. Tarjimon nafaqat asliyat tili va oʻz tili morfologiyasi, sintaksisi, leksikasi va frazeologiyasini mukammal bilishi, balki har ikkala til tizimi orasidagi mutanosiblikni ham yaxshi anglashi kerak. Chunki, misol uchun, rus tilida boshqa tillarda mavjud boʻlgan bir qator iboralar, grammatik shakllar va sintaktik tuzilmalar mavjud emas yoki ulardan kam foydalaniladi. Shu bois asarning tili tarjimada, zarur boʻlganda, bu borada birlashtiriladi. Shuning uchun, uni qoplay oladigan badiiy ifodani yaratish va asliyat tilida mavjud boʻlmagan bir qator shakllarni qoplash zarur boʻladi., Tarjimonga qoʻyiladigan talablar

2. Bu, asosan, ikki vazifa: MT mazmunini toʻgʻri tushunish va uni TT vositalari bilan aniq va toʻlaqonli oʻgirish. Bu talablar quyidagicha oʻrniga qoʻyiladi: (1) TTning zaruriy miqdordagi leksik birliklarini bilish; (2) TTning grammatikasi va uslubiyatini yaxshi bilish; (3) tarjima nazariyasi asoslarini bilish; (4) tarjima texnikasini egallagan boʻlish (lugʻat va maʼlumotnoma materiallaridan foydalana olish, tarjima koʻnikmalariga ega boʻlish); (5) ona tiliga tarjima qilishda adabiy tilning barcha boyliklaridan keng foydalanish; (6) tarjima tegishli boʻlgan bilim sohasidan yaxshi xabardor boʻlish; (7) tarjima soʻzma-soʻz, hijjaviy boʻlmasligi kerak; (8) tarjimon asliyat tilida soʻzlashuvchi xalqning milliy realiyalari, maishiy turmushini yaxshi bi-

1. Asl nusxadan maʼlumotni ajratib olish tartibi (protsedurasi), Tarjimonning ish (xatti-harakat) bosqichlari

2. TTdagi zarur vositalarini tanlash tartibi (protsedurasi).

Tarjimonning axborot (maʼlumot) manbai

Таржимонлик касби халқаро ҳамжамият ҳаётида алоҳида ўрин тутади, жаҳон цивилизацияси тараққиётига, миллий маданиятларнинг ўзаро бойишига хизмат қилади. Ушбу ролни бажариш жараёнида унинг зиммасига масъулиятли вазифалар юкланади. Таржимон ўзининг касбий ва инсоний қадр-қимматини камситувчи шарт-шароитларга рози бўлмаслиги керак. Таржимон ва фақат таржимон, буюртмачи билан тузилган шартнома (келишув) шартларидан қатъи назар, таржиманинг сифати ва ҳаққонийлиги учун жавоб беради. Таржимон ўзига маълум бўлган маълумотларнинг махфийлигини кафолатлаши керак. Таржимон муаллиф Tarjimonning kasbiy (professional) axloqi

Tarjima harakatlarining ketma-ketligi yoki boshqa guruhlari., Tarjimon faoliyatining tuzilishi

Ҳарбий таржимоннинг амалий фаолияти жуда хилма-хил ва махсус тайёргарлик ва кўникмани талаб этади. Унинг фаолияти таржиманинг барча тур ва усулларини ўз ичига олади: низом ва бошқа ҳужжатларни ёзма таржимасидан тортиб радиоалмашинув чоғидаги оғзаки таржимага қадар. Ҳарбий мавзудаги суҳбатларни таржима қилишдан синхрон таржимага қадар, ҳарбий ёзишмалардан –ҳарбий, ҳарбий-техникавий матнларга қадар. Шу боис ҳам ҳарбий таржимон-референтта катта ва жиддий талаблар қўйилади. Булар қуйидагилардир: (1). Юксак маънавий ва сиёсий онг ва садоқат, ўз ватанпарварлик бурчини чуқур англаш, душман ва унинг Harbiy tarjimonga qoʻyiladigan talablar

Muloqot jarayoni va mavzuiy muloqot doiralarida doimiy ishtirokchilar uchun cheklangan jarayoni., Sinxron tarjimon faoliyati davrasi (sikl)

Masalan, sinxron tarjimonning biron bir xalqaro konferensiyadagi ishi alohida sikl (davra)ni tashkil etadi.

Tarjima tilida gapning maʼnoviy mazmuni, sintaktik tuzilishi va leksik jihatdan toʻliqligiga nisbatan qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni olish jarayoni., Manba matnda tarjimonning moʻljal (yoʻnalish) olishi

Аслият матнининг семантик мазмуни (таркиби) таҳлил қилинмасдан таржима амалга оширилиши мумкин эмас. Шунингдек, таржима жараёнида маълумот нафақат қисмларга бўлинади, балки маълумот қисмлари тўпланади ҳам (интеграция) Tarjimonning tahliliy-integrativ faoliyati