Поиск

ot 1. s. t. Har qanday kimsa yoki narsaning tutgan oʻrni, ishgʻol qilib turgan joyi, mavqeyi, holati, vaziyati.

Qulay pozitsiya. Noqulay pozitsiya,

Aminov boshqa pozitsiyaga oʻtdi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

Oʻzingga maʼlum pozitsiya tanlab ol. — Sharq yulduzi

Fan va texnika taraqqiyotining koʻp sohalarida mamlakatimiz dunyoda yetakchi pozitsiyalarni egallab turibdi. — Gazetadan

2. harb. Qoʻshinning mudofaa yoki hujum qilish maqsadida egallab turgan va injenerlik nuqtayi nazaridan jihozlangan yer maydoni.

Dushman pozitsiyalarini toʻpga tutmoq.

Shu yigit bir hujum vaqtida dushman pozitsiyasiga juda yaqin bir gʻaramga kirib olib, batareyaning koʻzi boʻlib turgan edi. — A. Qahhor, Asarlar

Qulay bir pozitsiya topib toʻxtagan tank alanga tubiga bronteshardan oʻq uza boshladi. — P. Qodirov, Erk

3. Shaxmat va shashka oʻyinida donalarning joylanish holati.

Oʻn olti yurishdan keyin yuzaga kelgan pozitsiya,

Soʻngra Shuhrat yurish sayin pozitsiyasini kuchaytirib, gʻalabaga erishdi. — Gazetadan

4. koʻchma Biror masalada tutilgan yoʻl, nuqtayi nazar; voqea-hodisaning muayyan bahosi.

Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini yoppasiga davlat tasarrufidan chiqarishdan voz kechish bizning qatʼiy pozitsiyamizdir. — Gazetadan

ҳуқуқ. normalarining muayyan harakatni, jinoyatni manрусскийдиспозицияанглийскийdisposition

ekspozitsiya. Badiiy asar syujetining tarkibiy qismi boʻlib, unda voqealar yuz beruvchi oʻrin-joy, asar qahramonlarining xarakterini shakllantiruvchi ijtimoiy muhit va shart-sharoit kabilar tasvirlanadi. Ekspozitsiya badiiy asar kompozitsiyasining komponentlaridan biri sifatida ijodkorning maqsadiga boʻysungan holda turlicha oʻrinda va xarakterda berilishi mumkin. Novella yoki hikoyada voqealar koʻpincha bir joy bilan bogʻliqligi sababli ekspozitsiya ham qisqa, oʻsha joy va shart-sharoit tasviridan iborat boʻladi. Masalan, A. Qahhorning «Anor» hikoyasida Turobjonning hovli va uyi tasviri ekspozitsiyani tashkil etsa, Oybekning «Qutlugʻ qon» romanida u butun asar davomida uchraydi. Ayrim asarlarda avval voqea hikoya qili-

kompozitsiya

superpozitsiya

transpozitsiya

1. Maʼno jihatdan nojoiz deb qabul qilinmasligi uchun toʻgʻri boʻlishi kerak boʻlgan jumlalar komponenti., Presuppozitsiya (Oldindan taxmin qilish)

2. Hayotiy tajriba va nutqiy vaziyatning shartlari natijasida kommunikant kompetensiyasining turgʻun hajmi. Presuppozitsiya muloqotning uchinchi ishtirokchilari presuppozitsiyasi haqidagi tasavvurlarni oʻz ichiga oladi. Uning mazmuni koʻp jihatdan shaxsning milliy-madaniy xususiyatlariga bogʻliq.

pesa kompozitsiyasi

Badiiy asar oxirida qahramon haqida berilgan maʼlumot., teskari ekspozitsiya

amebey kompozitsiyasi. Badiiy asarning parallelizmga, biror asosiy qismlari yoki obrazlarining takrorlanishiga asoslangan qurilishi. Amebey kompozitsiyasi dastlab qadimgi grek adabiyotida yuzaga keldi. U xalq sheʼriyatida koʻp uchraydi. Bunday qurilishga ega boʻlgan xalq qoʻshiqlari ikki xil boʻladi: 1) Asar bir-biriga savol-javob tarzidagi dialog shakliga ega boʻlib, ayrim sheʼriy misralar band boshida qayta takrorlanib keladi. Shu xilda ayrim xalq laparlari, oʻlanlari amebey kompozitsiyasi asosida qurilgan boʻladi. Masalan:

nurli ekspozitsiya energetik EKSPOZITSIYAga qar., nurli ekspozitsiya energetik EKSPOZITSIYAga qar.

tashqi kompozitsiya. Badiiy asarning boblarga, qismlarga, pardalarga, bandlarga boʻlinishini anglatuvchi shartli termin. Tashqi kompozitsiya badiiy asarning oʻquvchi qoʻlga olgandayoq koʻziga tashlanib turadigan tuzilishidir. Yozuvchi asarni qayta ishlash jarayonida asar mazmuniga xalal bermay, ayrim boblarning oʻrnini almashtirsa, band tuzilishini oʻzgartirsa, asarning tashqi kompozitsiyasi ham oʻzgaradi.

shashka kompozitsiyasi

Badiiy asarning mazmun strukturasini anglatadigan shartli termin. Ichki kompozitsiya tashqi kompozitsiyadan farq qilib, bevosita asar mazmuni bilan bogʻliq boʻladi. Har qanday badiiy asar maʼlum bir izchillikdagi voqealar, hodisalar ifodasidan iborat boʻlib, bu izchillik darajasi ijodkorning kompozitsion prinsiplari bilan bogʻliq. Yozuvchi aytmoqchi boʻlgan fikriga mos ravishda tasvirlanayotgan voqealarga tartib beradi. Asar kompozitsiyasining buzilishi asarning badiiyligiga ham, gʻoyaviyligiga ham putur yetkazadi. Agar shoir sheʼrda aytish mumkin boʻlgan fikrni poemada aytsa, bu hol asar mazmuni bilan uning kompozitsiyasi oʻrtasidagi nomutanosiblikka, keraksiz tafsilotlarning koʻpayishiga sabab boʻladi. Odatda, kompozitsiya deyilganda, ichki kompozitsiya nazarda tutiladi. Ijodkor asarning ichki kompozitsiyasini oʻzgartirishda, albatta asar mantiqiga, ichki kompozitsiya talabiga boʻysunadi., ichki kompozitsiya

Voqea tugunidan soʻnggi tushuntiruvchi maʼlumot, kechiktirilgan ekspozitsiya

Fikr, soʻzning ichki tuzilishi, nutqning aniq tuzilishi., Soʻz, fikr, gap kompozitsiyasi

см. световая ЭКСПОЗИЦИЯfotografiya ekspozitsiyasi yorugʻlik EKSPOZITSIYAsiga qar., fotografiya ekspozitsiyasi yorugʻlik EKSPOZITSIYAsiga qar.

agar har xil zaryadli zarralar fazoning maʼ-Принцип суперпозиции полей. Если в данной точке пространства различные заряженные