Поиск

sft. 1. Jamiyatning, shaxsning eng oliy maqsadi, eng yuksak orzu va tilak.

Ideal — jamiyatning yuksak va olijanob maqsadi, kelajakda koʻzlangan gʻoyasi. — Gazetadan

Ijtimoiy ideal misoli mayoq boʻlib, jamiyat qayoqqa va qanday maqsadda qadam otishida gʻoyaviy-mafkuraviy va maʼnaviy-ruhiy yoʻl koʻrsatib turishi mumkin. — Gazetadan

2. Har jihatdan barkamol, mukammal, xayolan orzu qilinadigan, lekin hali hayotda mavjud boʻlmagan narsa, hodisa.

Uning ideali — yoqtirgan qizini oʻz taʼsiriga olib, oʻz qadrini yerga urmay sevilmoq edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. sft. Olijanob, namuna boʻladigan, orzu-maqsadga mos, muvofiq keluvchi.

Ideal obraz. Ideal sharoit.

Maʼnaviyat qahramoni boʻlgani tufayli u xalqning ideal qahramoniga aylandi. — Gazetadan

ot 1. Idealizm tarafdori, idealistik falsafa izdoshi.

2. Haqiqatni ideallashtiruvchi, boʻyab koʻrsatuvchi shaxs; xayolparast.

v узбекскийideallashtirmoq, ideal darajasiga koʻtarmoq, (biror narsani) benuqson qilib koʻrsatmoqрусскийидеализи́ровать, представля́ть (что-л.) в лу́чшем све́те

ot fls. Materializmga qarama-qarshi holda, ruh, gʻoya, ong borliqning negizi, yaʼni birlamchi deb biluvchi, materiya, tabiat esa ikkilamchi, hosila deb tan oluvchi falsafiy oqim va taʼlimotlarning umumlashma ifodasi.

-ая, -ое ideal

molekulalari orasidagi oʻzaro taʼsir kuchlari eʼtiborga olinmaydigan darajada kichik boʻlgan gaz. Ideal gaz molekulalarining oʻrtacha kinetik energiyasi ularning oʻzaro taʼsiri (potensial) energiyasining oʻrtacha qiymatidan bir necha marta katta.Идеальный газ — газ, состоящий из молекул, взаимодействие между которыми пренебрежимо мало. Средняя кинетическая энергия молекул идеального газа во много раз больше средней потенциальной энергии их взаимодействия.

sft. Idealizmga doir, idealizmga xos yoki unga asoslangan.

Idealistik falsafa. Idealistik dunyoqarash. Tarixga idealistik qarash.

n idealization

v be idealized

английскийperfect gas [p3:fekt gæs ]узбекскийmolekulalararo tortilish kuchi boʻlmagan gazlar., ideal gaz

ideallashtirish. Biror masala yoki narsani kishi tasavvuridagi ideal sifatida voqelikdagi holatidan koʻra yaxshiroq va mukammalroq qilib tasvirlash; bu holat hayot haqiqatini buzib, soxtalashtirishga olib boradi. Masalan, oʻzbek adabiyotida saroy shoirlari feodal hukmdorlarni koʻklarga koʻtarib maqtaganlar va shu bilan ularni ideallashtirib, hayot haqiqatini soxtalashtirib tasvirlaganlar.

1. adv idealistically

2. a idealistic, idealist

n idealization

fl. Badiiy ijodda biror narsa, voqea, hodisa yoki shaxsni yuqori koʻtarib, bekam-u koʻst, yaxshi, benuqson qilib koʻrsatmoq.

Oʻtmishni ideallashtirmoq.

molekulalar konsentratsiyasi bilan molekula ilgarilanma harakatining oʻrtacha kinetik energiyasi koʻpaytmasiga proporsional.Давление идеального газа — пропорционально произведению концентрации молекул на среднюю кинетическую энергию поступательного движения молекул.

fl. Ideallashtirmoq feʼlining majhul nisbati.

ideallashtirilgan obrazlar

узбекскийMusaffo suyuqlikкаракалпакскийИдеал суйықлықанглийскийPerfect (ideal) liquid

английскийperfect (ideal) solutionsузбекскийTarkibidagi zarrachalari oʻza-, ideal eritmalar

Badiiy ijodga xos eng muhim tushunchalardan biri boʻlib, u ijodkorning xohishi, istagi asosida yotuvchi narsa yoki shaxsning qanday darajada boʻlishini anglatadi. Aniqroq qilib aytganda, obrazning yozuvchi tasavvuridagi koʻrinishi, uning konkret namoyon boʻlishi estetik ideal tushunchasining asosiy mohiyatini belgilaydi. Bunda voqelik tarixiy zaruriyat qonuniyatlari asosidagina emas, balki goʻzallik qonuniyatlari nuqtayi nazaridan ham tasvirlanadi. Ijodkor har bir obrazni estetik normalar asosida badiiy jihatdan mukammal yaratibgina qolmay, ayni bir vaqtning oʻzida shu obrazga oʻzining munosabatini ham bildiradi, yaʼni uni yo tasdiqlaydi, yo inkor etadi. Estetik ideal ijodkordan hamma vaqt hayotiy haqiqatning badiiy asar maqsadiga mos boʻlishini talab etadi. Estetik ideal termini dastlab I. I. Vinkelman, keyinchalik G. E. Lessing asarla-, estetik ideal

idealistlar, materialistlarga qarama-qarshi oʻlaroq, psixika tan bilan yashirin yoʻsinda birlashgan, inson oʻlgach, tanni tashlab, «narigi dunyo»ga, gʻoyalar dunyosiga ketib, u yerda abadiy yashaydigan, psixikani idealistik tushunish