Қидирув

от с. т. Мой, ёғ.

— Етмиш икки ҳунаринг бор, лекин хумчангда беш пайса жиринг ёʻқ! — деб Мирвали банги бир кун Бердибойни койиган эди. — А. Қодирий, Обид кетмон

лотинчаadeps, adipis, m. (adipes, pl.), axungia, ae, f. (axungiae, pl.)ўзбекчаўсимлик ва ҳайвонот тўқималари таркибига кирадиган ва мураккаб аралашмадан иборат органик бирикма., ЁҒЛАР

жиров. Қозоқ, қирғиз ва қорақалпоқ халқлари орасида катта эпик асарларни айтувчи бахшилар шу ном билан юритилади. Жировлар жуда катта истеъдодга эга бўлиб, улар тўхтовсиз бир неча кун давомида катта-катта халқ достонларини куйлаб беришдан ташқари, ўзлари ҳам ижод қилганлар. Жировлар ҳам, ўзбек бахшиларига ўхшаб, устоз-шогирдлик муносабатлари асосида етишиб чиққанлар. Ҳозир жиров термини кўпроқ қорақалпоқлар ўртасида қўлланилади. Машҳур қозоқ жировларидан Сипара жиров, Шалгаз жиров ва бошқалар ажойиб асарлар қолдирдилар. Қорақалпоқ жировларидан: Қурбонбой Тожибоев, Есемурод Нурабуллаев, Қуламет Уббиев, Хожамберген Ниёзов, Қияс Хайритдинов ва бошқалар қорақалпоқ халқининг жуда қадимий халқ эпосини ҳозирги кунга қадар етказиб бердилар.

от шв. Достон, терма айтиб куйловчи бахши (ўзбек, қорақалпоқ, қозоқ халқларида).

Қозоқлар орасида бахшилар, жировлар элни оралаб тентираб юриб, тирикчилик ўтказадилар. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Жамбул шоирлар жирови, оқсоқол, Тилларга бол бердинг, элларга ҳаммақол. — М. Шайхзода.

от Тропик мамлакатларда яшайдиган узун бўйинли ўтхўр ҳайвон.

Африка бутазорларида ҳайвон овловчилар бир куни битта жирафа тутиб, қафасга солишди. — Фан ва турмуш

тақл. с. Металл, чинни, шиша буюмларнинг урилишидан чиқадиган нозик товуш ҳақида.

Телефон жиринг этди. Пулга ўч у [Самандаров], ёнингизда танга жиринг эца, лаббай, гапирдингизми? деб турадиган одам. — А. Мухтор, Туғилиш.

ёғли, семиз

Қозоқ халқ оқинлари ҳамда халқ қўшиқларини куйловчи қўшиқчи шоир. Жирчилар овул ва қишлоқларда тўй, йиғин ва меҳмондорчиликларда халқ оқинлари ижодидан, халқ қўшиқларидан куйлаб берадилар. Шунга кўра жирчиларни икки гуруҳга ажратиш мумкин: 1) ўзгалар томонидан яратилган қўшиқларни куйловчи жирчилар. Бундай жирчиларда бадиҳагўйлик деярли бўлмайди; 2) ўзгалар томонидан яратилган қўшиқларни куйлаш билан бирга, ўзлари ҳам мустақил қўшиқ тўқиб айтувчи жирчилар. Бундай жирчиларда бадиҳагўйлик кучли бўлади, улар халқ поетик ижодиётини янги асарлар билан бойитиб, ривожлантириб борадилар., жирчи

от Сув ўйиб кетган чуқурлик, жарлик; лойқа жой.

сфт.

Зокиржон ҳаддан ташқари жиртаки, асабий бўлиб қолганди. — Ф. Мусажонов, Баҳор нафаси

кит ёғи

сфт. 1. Одам ҳазар қиладиган, жирканадиган; кишини жиркантирадиган; ифлос.

Жирканч манзара.

Ёқимсиз, жирканч кулги Аҳмаднинг хамини бўлди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. кўчма Разил, қабиҳ.

Соф нарсага қўл бериш учун жирканч нарсага ҳам қўл уришга тўғри келар экан. — П. Қодиров, Уч илдиз

ЧК

У карта ўйинидан (нимадан?) жирканади.

фл. Ҳазар қилмоқ, ирганмоқ.

Ҳайдаров суҳбатдошига бирдан жирканиб қараб қўйди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Пошшахон шаҳарлик бойвучча аёл бўлиб, ўз қариндошларидан жирканар, берироқ юришни ёқтирарди. — Д. Нурий, Осмон устуни

ўзбекчаЁғ ушлагичқорақалпоқчаМай услағышинглизчаGrease trap

фл. Аламига чидай олмай гапирмоқ; гап, танқид ва шу кабиларни кўтара олмай қизишмоқ.

Камчиликларингизни кўрсаца, нега жириллайсиз?

Бирданига қирқ етти боғ ютқизган Ниёзмат ҳожи жириллаб, яна тўқсон тўрт боғ тикди. — А. Қаҳҳор, Сароб

— Тўрт йил остонангизда ишладим, энди ҳақ десам, нега жириллайсиз? — деди Жониш Сотволди бойга. — Ҳ. Шамс, Душман

от

Аҳмад ўз ҳиссиётларини жиловлаб туролмади, жиртакилик қилди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат. Жалол

фл. Металл овози каби бўғиқроқ товуш чиқармоқ.

Телефон жиринглади. Маҳмуд Ҳайдарович трубкани олди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Телефон жиринглаб, Муродованинг хаёлини бузди. — И. Раҳим, Ихлос