Қидирув

ж. 1. Свойство жидкостей и газов оказывать сопротивление перемещению одной их части относительно другой (внутреннее трение).Суюқлик ва газларнинг бир қисмларининг бошқаларига нисбатан кўчиши (ички ишқаланиш)га қаршилик кўрсатиш хоссаси., Суюқлик ва газларнинг бир қисмларининг бошқаларига нисбатан кўчиши (ички ишқаланиш)га қаршилик кўрсатиш хоссаси.

2. Свойство твердых тел необратимо поглощать энергию при их пластической деформации.Қаттиқ жисмларнинг пластик деформациясида улар томонидан энергияни қайтмас даражада ютиш хоссаси., Қаттиқ жисмларнинг пластик деформациясида улар томонидан энергияни қайтмас даражада ютиш хоссаси.

3. Физическая величина, определяемая вязкостью.Қовушқоқлик билан аниқланадиган физик катталик., Қовушқоқлик билан аниқланадиган физик катталик.

4. Физическая величина, определяемая вязкостью.Қовушқоқлик билан аниқланадиган физик катталик., Қовушқоқлик билан аниқланадиган физик катталик.

турли тезликда бир-бирига параллел силжиётган газларнинг икки қати орасида ҳосил бўладиган ички ишқаланиш кучи. Углеводород газларининг қовушқоқлиги жуда кам. Қуруқ Г.қ. 0°С да 13 * 10^-6 Па * с, ҳавоники 17 * 10^-6 Па * с. Паст босимда температуранинг ошиши б-н ҳаво ва Г.қ. ошади. Босим миқдори 4 Мпа гача бўлганда Г.қ. кам ўзгаради, ундан юқори босимда ошади (В.4-жадвал). Босим ва температура баробар оширилганда газнинг қовушқоқлиги бир оз ошади, аммо босим 3 Мпа дан ортиқ бўлганда температуранинг орттирилиши газ қовушқоқлигини пасайтиради. Одатда молекуляр массаси нисбатан ортиқ бўлган газлар катта қовушқоқликка эга бўлади (В.3-расм)., Газ қовушқоқлиги

200 мл суюқликнинг оқиб тушиш вақтини 20°С температурада шунча миқдордаги сувнинг оқиб тушиш вақтига бўлган нисбати. Ш.қ. нинг шартли бирликлари — градус ёки, Шартли қовушқоқлик

инглизчаfracture toughnessўзбекчаматериалнинг ёриқни кенгайишига қаршилиги., парчаланишга қарши қовушқоқлик

вязкостный вакуумметр Вакуумметр, в котором давление определяется по вязкости разреженного газа, изменяющейся при движении в нем твердого тела.қовушқоқ вакуумметр Босим сийраклашган газда қаттиқ жисм ҳаракатланганда қовушқоқлигининг ўзгариши бўйича аниқланадиган вакуумметр., қовушқоқ вакуумметр Босим сийраклашган газда қаттиқ жисм ҳаракатланганда қовушқоқлигининг ўзгариши бўйича аниқланадиган вакуумметр.

суюқлик хоссаларидан бири бўлиб, ҳаракатланиш давомида ишқаланиш кучини юзага келтиради. Қ.с.қ. температурага ва эритма консентрациясига боғлиқ. Температура ошиши билан сув қовушқоқлиги камаяди, минералланиш ошиши билан — кўпаяди. Унинг қиймати 0,3 дан 1,1 Мпа гача ўзгаради. Қ.с.қ. қиймати қатлам сувининг нисбий қовушқоқлигини олдиндан белгилаш имконини беради, шу билан бирга нефт қазиб чиқариш шароитига кучли таъсир этади., Қатлам суви қовушқоқлиги

босим пасайганда қатлам нефти зарраларининг кўчишига бўлган қаршилик. Мпа · с (миллипаскал/с)да ўлчанади. Қ.н.қ. жуда муҳим параметр бўлиб, нефтнинг қатламдаги ҳаракати, коннинг маҳсулдорлиги, нефтни чиқариб олиш самарадорлиги ва коеффициенти айнан унга боғлиқ. Нефтнинг қовушқоқлиги динамик (мутлақ), кинематик ва нисбий (солиштирма, шартли) бўлади. Динамик қовушқоқлик бир-биридан 1 см да жойлашган, 1 см² юзали икки суюқлик қатининг 1 см/с нисбий тезликда ҳаракатланишидаги қаршилик миқдори билан ифодаланади. Кинематик қовушқоқлик нефтнинг динамик қовушқоқлигининг маълум температурадаги зичлигига бўлган нисбати билан тавсифланади. СИ системасида динамик қовушқоқликнинг ўлчов бирлиги м²/с. Кам парафинли углеводородлардан таркиб топган нефт энг кам, нафтенли — энг кўп қовушқоқликка эга. Нисбий қовушқоқлик нефтнинг мутлақ қовушқоқлигини сувнинг қовушқоқлигига бўлган нисбати билан ифодаланади. Вискозиметрда аниқланади. Нисбий қовушқоқлик бўйича кине-, Қатлам нефти қовушқоқлиги

суюқлик ҳаракатланганда унинг айрим қатлари оралиғидаги ички ишқаланишни билдирадиган хусусият. Структурага эга бўлмаган суюқлик ва ҳақиқий эритмалар ҳақиқий қовушқоқликка эга бўлади. Қовушқоқлигини ошириш мақсадида бурғилаш эритмасига гил кукуни ва махсус кимёвий реагентлар қўшилганда унинг майда зарралари юзаси юпқа парда билан ўралади, натижада улар бир-бирига ёпишмасдан ҳаракатлан имкониятига эга бўлади. Лекин, молекуляр кучлар таъсирида тинч турган эритмадаги гил зарралар ҳимоя пардалари юпқа бўлган жойларидан бир-бири билан бирикиши ва натижада қуюқлашуви мумкин. Бундай эритмани яна оқизиш учун унинг қовушқоқлигини пасайтириш ва ҳосил бўлган структурани бузиш лозим. Таркибида К-4, К-9, КМС, гипан ва бошқа кимёвий реагентлари етарли миқдорда бўлган бурғилаш эритмаларининг қовушқоқлиги ва структураси нормал ҳолатда бўлади. Структурали қовушқоқликни ўлчаш жуда мураккаб бўлганлигидан дала шароитида шартли қовушқоқлик ВП-5 вискозиметрида ўлчанади. Нормал шароитли бурғилаш жараёнида бу кўрсаткич 30-60 секундга тенг. ВП-5 асбоби оддий воронка шаклида ишланган. Ундан маълум миқдордаги бурғилаш эритмасини оқиб тушиш вақти (секунд, минут) шартли қовушқоқлик кўрсаткичи қилиб олинган., Бурғилаш эритмасининг қовушқоқлиги

Вязкость, характеризующая способность вещества поглощать механическую энергию в процессе деформации и разрушения под действием ударной нагрузки (единица в СИ — джоуль на квадратный метр, Дж/м²).зарбавий қовушқоқлик, Зарбавий юкланма таъсирида бузилиш ва деформация жараёнида модданинг механик энергияни ютиш қобилиятини тавсифлайдиган қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — метр квадратга жоул, Ж/м²)., зарбавий қовушқоқлик, Зарбавий юкланма таъсирида бузилиш ва деформация жараёнида модданинг механик энергияни ютиш қобилиятини тавсифлайдиган қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — метр квадратга жоул, Ж/м2).

Вязкость, характеризующая способность вещества необратимо превращать в теплоту механическую энергию при термодинамической неравновесной объемной деформации.ҳажмий қовушқоқлик, Модданинг термодинамик номувозанатли ҳажмий деформацияда механик энергияни қайтмас даражада иссиқликка айлантиришдаги қобилиятини тавсифлайдиган қовушқоқлик., ҳажмий қовушқоқлик, Модданинг термодинамик номувозанатли ҳажмий деформацияда механик энергияни қайтмас даражада иссиқликка айлантиришдаги қобилиятини тавсифлайдиган қовушқоқлик.

Вязкость, определяемая отношением времени истечения некоторого объема исследуемой жидкости ко времени истечения того же объема дистиллированной воды.шартли қовушқоқлик, Тадқиқ қилинаётган суюқликнинг маълум ҳажми тугаш вақтининг худди шу ҳажмдаги дистилланган сувнинг тугаш вақтига нисбати билан аниқланадиган қовушқоқлик., шартли қовушқоқлик, Тадқиқ қилинаётган суюқликнинг маълум ҳажми тугаш вақтининг худди шу ҳажмдаги дистилланган сувнинг тугаш вақтига нисбати билан аниқланадиган қовушқоқлик.

Вязкость, представляющая собой свойство ферромагнетиков, характеризующее отставание во времени изменения магнитных свойств (например, намагниченность, проницаемость) от изменения напряженности внешнего магнитного поля.магнит қовушқоқлик, Ташқи магнит майлони кучланганлигининг ўзгариши билан ферромагнетиклар магнит хоссаларининг (масалан, магнитланганлик, сингдирувчанлик) ўзгаришининг вақт бўйича орқада қолишини тавсифлайдиган ферромагнетиклар хоссасини ифодалайдиган қовушқоқлик., магнит қовушқоқлик, Ташқи магнит майдони кучланганлигининг ўзгариши билан ферромагнетиклар магнит хоссаларининг (масалан, магнитланганлик, сингдирувчанлик) ўзгаришининг вақт бўйича орқада қолишини тавсифлайдиган ферромагнетиклар хоссасини ифодалайдиган қовушқоқлик.

Вязкость, определяющая свойство газа и жидкости, характеризующее сопротивление их течению (единица в СИ — паскаль-секунда, Па-с).динамик қовушқоқлик, Газ ва суюқликнинг оқишга бўлган қаршилигини тавсифлайдиган хоссасини аниқловчи қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — паскал - секунд, Па-с)., динамик қовушқоқлик, Газ ва суюқликнинг оқишга бўлган қаршилигини тавсифлайдиган хоссасини аниқловчи қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — паскал - секунд, Па-с).

инглизчаcyclic toughnessўзбекчажисм ёки буюмни даврий юк, сиклик юкка қарши қовушқоқлик

Вязкость, определяемая отношением динамической вязкости к плотности вещества (единица в СИ — квадратный метр на секунду, м²/с).кинематик қовушқоқлик, Динамик қовушқоқликнинг модда зичлигига нисбати билан аниқланадиган қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — секундга метр квадрат, м²/с)., кинематик қовушқоқлик, Динамик қовушқоқликнинг модда зичлигига нисбати билан аниқланадиган қовушқоқлик (Хбтдаги бирлиги — секундга метр квадрат, м²/с).

газларнинг нисбий қовушқоқлиги — шу газ қовушқоқлигининг атмосфера ҳолатда аниқланган қовушқоқликка нисбати. Ҳисоблашларда ўлчов бирлигисиз нисбий қовушқоқликни ишлатиш бир мунча енгилликлар беради, шунинг учун динамик ва кинематик қовушқоқликка нисбатан кўпроқ ишлатилади. Баъзи ҳолларда газ қовушқоқлигининг ҳаво қовушқоқлигига бўлган нисбати ҳам Г.н.қ. деб аталади., Газнинг нисбий қовушқоқлиги