Поиск

— bard. Qadimgi kelt xalqlarining shoiri, baxshisi. Bardlar poeziyasi eramizdan bir necha yuz yillar ilgari yuzaga kelgan boʻlib, XVIII asrda oʻzining mavqeini yoʻqotgan. Bardlar — knyazlarning saroy shoirlari. Bard boʻluvchi shaxs yuqori shoirlik mahoratini egallash uchun 10—12 yil mobaynida maxsus maktablarda taʼlim olgan. Ingliz shoiri Dj. Makferson (1736—1796) afsonaviy bard — Ossion haqidagi qoʻshiqni nashr ettirgach, bardlar poeziyasi Yevropadagi romantizmning taraqqiyotiga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Bard soʻzi XVIII asrda oʻziga xos mazmunni yoʻqotganidan keyin u shoir soʻziga sinonim boʻlib qoldi.

ot Qand va spirt zavodlarining qishloq xoʻjalik hayvonlariga ozuqa sifatida ishlatiladigan chiqindisi, toʻpon, turp.

Oziq-ovqat sanoatining chiqitlari: barda, jom, melessa ozuqalarning oʻrnini toʻldirishning katta manbaidir. — Gazetadan

ot Botqoq va zax yerlarda oʻsadigan bargi uzun va uch qirrali, koʻp yillik oʻsimlik; qiyoq.

Toklar kesilgandan soʻng, ota-bola ularni yotqizib ustiga bardi — quritilgan qiyoq oʻt tashladi. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Qishda [sigirlarni] quruq beda, sheluxa, bardi, kunjara, kepak kabi ozuqalar bilan boqaman. — Gazetadan

1. Su ve benzeri şeyleri içmek için kullanılan, genellikle camdan yapılan kap.STAKAN

2. Bir bardağın alacağı miktar.

sft. 1. Kuch-quvvatga ega; kuch-quvvatini yoʻqotmagan, tetik.

Bardam chol. Bardam boʻlmoq.

Uyqusi butunlay tarqab ketgach, IAhmad] oʻzini juda tetik va bardam sezdi. — F. Musajonov, Himmat

Dadang Sherali qalay, bardammi? — Oydin, Hikoyalar

Vaqt xuftondan oʻtgandan keyinUmurzoq ota oʻzini ancha bardam his eta boshladi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

2. Kuch-quvvat, gʻayrat, tetiklikdan darak beruvchi; gʻayrat, tetiklik bilan.

Bardam yurish. Bardam qadam.

Ota zalvorli tayogʻi-ni qorga niqtab bosib, bardam qadam tashlardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Mastura bardam qadam tashlab, operatsiya zalining eshigini oʻzi ochib kirib ketdi. — A. Qahhor

3. Ishonchga toʻla, shijoatli; sergak, hushyor.

Doimo umidim bardam boʻlsa ham, Baʼzan vasvasalar bosar dilimni. — F. Gʻulom

Uning yutuq va zafarlarga chorlovchi bardam ovozi jaranglab eshitilardi. — Gazetadan

Temir yoʻlning bahodir posbonlari — strelkachilar oʻz postlarida bardam turadilar. — Gazetadan

ot Qoʻlda koʻtaruvchi; yuqori tutib turuvchi; boʻysunuvchi; bajaruvchi.

Soat tuq-qizlarga borib, oʻttiz chogʻli odam farmonga bardor boʻlib, oʻt oʻchirish komandasining safiga oʻxshab, choyxona oldida savlat toʻkib turishdi. — Mirmuhsin, Supurgiga sajda

Bir necha qadam ilgari borgʻonimda miltiq bardor miliskani koʻrib roʻbaroʻ boʻldim. — Mushtum

ot 1. Chidam, sabr, toqat, dosh berish quvvati.

Bardosh bilan kutmoq.

Bardosh, aql, sabotga suyansang, togʻ boʻlursan. Saodat.

Dehqonning mardligiga, bardoshiga tasanno aytmoqdan oʻzga chora yoʻq edi. E. Usmonov, Yolqin.

Tashnalikda to lablarim qaqraguncha, Seni izlab talpindim, togʻ ekan bardosh. G. Joʻrayeva, Iqbol.

2. Iroda, qatʼiyat.

Urush bardoshimizni sinovdan oʻtkazyapti. Chidashimiz kerak. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Poshsha xola kuyoviniki tutib turganidan, odatdagidek xafa boʻlmadi, ters oʻgirilib ham olmadi. Balki bardoshini qoʻlga olib, jilmaydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Bir tür yaş incir.ANJIR TURI

sft. Doimiy, paydar-pay, bir-biriga ulanib ketgan.

Adabiyotda oʻzicha boʻltak avlodlar boʻlmaydi, avlodlar bir-biriga bardavomdir. — Gazetadan

ot 1. Kuch-quvvatga kirganlik holati; tetiklik.

Choʻl havosidan toʻyib-toʻyib nafas olsang, tanangda bardamlik, yangi kuch paydo boʻladi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Ulugʻ ishlarni bajarmoq uchun kuch-quvvat, sogʻlomlik, bardamlik va hushyorlik zarur boʻladi. — Gazetadan

2. Koʻchma Shijoatlilik, oʻziga ishonish-

lik. Qarashlarida hayotda oʻz mavqeyini toʻla aniqlab olgan xotinlardek ishonch, bardamlik mavjud. — Shuhrat, Shinelli yillar

Bosib oʻtgan hayot yoʻli ham uni [Roʻziboyni] bardamlikka oʻrgatdi. — Gazetadan

sft. Chidam, toʻzimga ega, chidamli, sabr-toqatli.

Borida — vazmin boʻl, Yoʻgʻida — bardoshli. — Gazetadan

Umidsizlanmagan, irodasi mustahkam, bardoshli kishilar murodiga yetadilar. — Gazetadan

Hayot insondan bardoshli boʻlishini taqozo etadi. — Gazetadan

sft. Sabr-toqati yoʻq; chidam-siz, irodasiz.

Bardoshliga yogʻliq osh, Bardoshsizga ogʻir tosh. — Maqol

Sevgi uchun benihoya bardosh kerak. Bardoshsizlar sevgisi umrbod aro yoʻlda sarson-sargardon. — M. Joʻra, Iztirob

tirik organizmlarning yashayotgan muhitdagi nomaqbul taʼsirlarga bardosh bera olish xususiyati. Yuksak B. turlar omon qolishi garovidir, muhit doimo oʻzgarib borayotgan sharoitda (sh.j. antropogen taʼsir ostida) past B. turlarning kamayishi va qirilib bitishiga olib keladi. Qar. Qirilib borayotgan turlar.

fl. Kuchga, kuch-quvvatga kirmoq; oʻzini tetik seza boshlamoq.

Sal bardamlashguncha bemorni uyida davolab turgan Habibaxon keyinchalik Toʻlgʻonoyni tugʻuruqxonaga keltirdi. — Gazetadan

Koʻk choyni ichib, Erkinning horgʻinligi chekinib, vujudi bardamlashdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

bear, endure, stand, supress, restraint

fl. Baqir-chaqir qilmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Bardor-bardor qilmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Bardor-bardor qilmoq feʼlining birgalik nisbati.

sulfit usulida sellyuloza ishlab chiqarishda hosil boʻladigan qoʻshimcha mahsulot boʻlib sulfit ishqori suvi qandini achitishda ajraladigan qoldiq. Zichligi 1,26—1,28 g/sm³, ishqorliligi 5,6—5,7, quyuq, toʻq qoʻngʻir rangli suyuqlik (boʻtqa) boʻlib, nordon hidga ega. Tarkibidagi quruq modda 50% gacha. Eritma qovushqoqligini va suv beruvchanligini pasaytirish maqsadida burgʻilash eritmasining xiliga qarab 1—3% dan 5—10% gacha ishqorli eritma sifatida ishlatiladi. S.-s.b.r. 50% li konsentratsiyali eritma va kukun koʻrinishida sellyuloza-qogʻoz sanoati korxonalari tomonidan ishlab chiqariladi. Bunday reagentlar burgʻilash eritmalari temperatura taʼsirida quyuqlashganda ishlatiladi. 1937 yili P.Z.Shveyser va Ye.A.Yaishnikova tomonidan ishlab chiqarilgan., Sulfit-spirtli barda reagenti (SSB)