Қидирув

девонхона тар. 1 айн. девон ИИ 2. Анвар девонхона саҳнига етганда, ичкаридаги каттадан кичик мирзо, муншийлар янги бошлиқларини муборакбод қилғали ўринларидан қў

сеп СЕП ' қизнинг келин бўлишида бериш учун йиғилган мол'. Келинни келганда кўр, с е п и н и ёйганда кўр (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англат

ўч ЎЧ И ъадоватъ, ъқасосъ. Шундан кейин у ўч олиш пайида бўлди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз таркибидаги унли юмшоқ ва чўзиқ та

куй КУЙ ' оҳанг 1 . Ёʻлчи бир нафас тараддудланиб, бошҳа бир к у ў н и чалди-да, .. (Ойбек). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони ва бошқа маъноларни англатган б

тиз ТИЗ 'оёқнинг болдир билан сон боғланадиган жойи'. Г и з букиб, таъзим этиб, иззат қилолмай доғман (Муқимий). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу

қий ҚИЙ ' қўй, эчки, туя қумалоқларидан иборат гўнг қатлами'. Қўйларнинг тагида ётган икки йиллик қ и й н и палахса-палахса ҳилиб кўчирдик. Қадимги туркий тилда ҳ

тугал ТУГАЛ ' охирига етказилган', ' чала ери ёʻқ', ' тўлиқ'. Бу ҳўлёзмани т у г а л асар деб бўлмайди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англаттан бу сўз

кеч КЕЧ И ' белгиланган муддатдан анча кейин'. Сал к е ч келса, чироҳ ўчирмай кутиб ўтиради (Шуҳрат). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу рави

қари ҚАРИ И ' кўкрак ўртасидан қўлнинг учигача бўлган узунлик ўлчови' (турли жойда турлича узунликни бил— дирган). Иштонсизнинг тушига икки қ а р и бўз кирибд

қир ҚИР И 'ясси тоғ', 'баланд текислик'. Тоғларда конлар, ҳирларда галла беҳад (Ҳабибий). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïр тарзида тал

қоқ ҚОҚ ' сира нами қолмаган', ' қуриган'; 1 жуда ориқ'. Қ о қ чўгиртакларнинг керосин сепгандаи читир—читир этиб ёниши қизиқ туйилди (Ҳаким Назир). Қадимги туркий

от ОТ И ъисмъ. Укангнинг о т и нима? Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз а:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 198; Девон, И, 107), ўша даврлар

том ТОМ ' бинонинг устини бекитиб турувчи қисми'. Мингбоши т о м д а г и карнайчиларга "бас" ишо— расини ҳилди (Мирзакалон Исмоилий). Бу от қадимги туркий тилда там т

от ОТ И ъисмъ. Укангнинг о т и нима? Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз а:т тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 198; Девон, И, 107), ўша даврлар

уч УЧ И 'бошланиш қисмиъ. Таёҳнинг у ч и бўлма, ўртаси бўл (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам нгундай маънони англатган бу от дастлаб у:ч тарзида талаффуз қилинг

синиқ СИНИҚ 'бирор ери учган ёки дарз кетган . 1у тибу аллаҳаерда чанг босиб ётган с и н и қ ду— торни олиб чиҳиб артаётганида Тожибой кириб келди (Саида Зуннунов