Qidiruv

xatm Xatm qilmoq 1. Biror ishni oxiriga yetkazmoq, tugatmoq. Toʻrt kunsiz Quronni xatm qilib boʻlmaydi. A. Qodiriy, Obid ketmon Siz Sharqda ishlab juda koʻp tajriba ortti

nozil qil Vahiy orqali tushirilmoq, yetkazilmoq (aynan Qurʼon haqida).

tafsirchi Biror narsaning maʼnosini tushuntirib, izohlab beruvchi shaxs. Qurʼon tafsirchilari.

umra Islom anʼanasida kichik haj; Qurʼon oyati va Paygʻambar alayhissalom sunnati bilan sobit boʻlgan amal (Umrani yil-oʻn ikki oy bajarish mumkin).

varaqchi esk. Qurʼon oyat va suralarini yoddan bilmaydigan, faqat kitobga qarab oʻqiydigan chalamullalarni anglatadi. Mullaning yomoni — varaqchi, odamning yomoni — qaroq

xudogo‘y Xudo nomini tildan qoʻymaydigan, doim toat-ibodat bilan shugʻullanadigan. Xudogoʻy odam. Roʻziqul oʻtkinchi xudogoʻylarga qurʼon oʻqib berish bilan besh tiyin-oʻ

g‘udurla ayn. Gʻudullamoq. Xoʻjaqul shoshqaloqlik bilan kissasini kovlar ekan pulni men toʻlayman! — deb gʻudurladi. O. Yoqubov, Uchrashuv Zagʻchakoʻz nimadir gʻudurlab,

xunrezlik Qonli toʻqnashuv; qirgʻinlik, qirgʻin. Oʻtror shahri bunyod boʻlgandan beri bunday qirgʻin, bunday xunrezlik, zoʻravonlikni koʻrmagan edi. M. Osim, Oʻtror Xunre

xususan rvsh. Boshqalaridan koʻra; ayniqsa. Samarqandda, xususan, Fargʻona vodiysida odam shaklini chizish hali ham Qurʼon nomidan qattiq taqiqlanib kelmoqda edi. P. Qodi

badkirdor kt. Yomon, qabih harakatlar qiluvchi; yaramas odam. — Tilida Qurʼon soʻzi, ammo qilmish-qidirmishi gunohdan iborat boʻlgan haromxoʻrlar, badkirdorlar, zolimlar

tilovat din. Qurʼon oʻqish, qurʼondan bir sura oʻqish. U daryo boʻyida xufton namozini oʻqidi. Oʻgʻlining ruhiga tilovat qilib, koʻzidan yosh toʻkib baxshida qildi. Mirmu

kalomullo ayn. Qurʼon. Mansabdor kimsa, bu soʻzlarni qogʻozga yozib, hech qachon tonmasligi uchun kalomulloni oʻrtaga qoʻyib, qasam ichirdi. Mirmuhsin, Meʼmor Kalomullo u

qasamxo‘r Boʻlar-boʻlmasga qasam ichaveradigan, qasam ichib, undan qaytaveradigan, qasamining burdi yoʻq. Qasamxoʻr odam, Odamlar qasamxoʻr boʻlib ketdi. Bir kaft joʻgari

oyat din. Qurʼon suralarining har bir jumlasi, har bir bandi. Mehroblar tepasiga xatti shikasta xati bilan oyat yozilgan. Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar Baʼzilar choʻkk

qiroatxonlik din. Qiroat bilan Qurʼon oʻqish, qurʼonxonlik. koʻchma Maʼnosini yaxshi tushunib yet-may va tanqidiy koʻz bilan qaramay yuzaki yodlash, yuzaki oʻrganish. Bu

g‘amli Gʻam egallagan ruhli; gʻam ifodali; qaygʻuli. Gʻamli Yoqutbika bir-bir qadam tashlab, oʻz uyiga kirib ketdi. J. Sharipov, Xorazm Unsin xizmatkorxona eshigida magʻr

qaldira Qaldir-quldur ovoz chiqarmoq. Momaqaldiroq qaldiradi. Oyogʻimiz tagida yotgan uzun temir quvur qaldirar edi. Sh. Gʻulomov, Inson qoʻli gul Tili qaldiramoq Meʼyori

tasbeh Xudoning nomini zikr etib sanaladigan munchoq shodasi. Sadaf tasbeh. Tasbeh oʻgirmoq (agʻdarmoq). Mirzakarimboy gazlamaga suyanib, tasbeh donalarini barmoqlari ora

g‘o‘ng‘illa Gʻoʻng-gʻoʻng degan tovush chiqarmoq. Qovogʻari sekin gʻoʻngʻillab uchib oʻtdi. P. Qodirov, Erk Qorongʻilik ichidan kecha qoʻngʻizi gʻoʻngʻillab uchib, oʻzini

some Eshituvchi, tinglovchi. Koʻpincha Abu Ubayd Kitob ush-shifo dan bir bobni oʻqir, unga diqqat bilan quloq solib oʻtirgan somelar, tushunmagan yerlarini soʻrar edilar.