Qidiruv

inglizchahydrateoʻzbekchamoddalarni oʻziga suvni biriktirib olish natijasida hosil boʻlgan mahsulot. Mas: CuSO₄·5H₂O, gidrat

inglizchahydrationoʻzbekchasuvning kimyoviy moddalar bilan birikishi. Ionli birikmalar gidratlanganda ular elektrolitik dissotsiyalanadi. Suvda erigan moddalar ionlarini suvning molekulalari tomonidan qurshab olish jarayoni., gidratlanish

maʼlum temperatura va bosimda gaz yoki tez qaynaydigan suyuqlik molekulalarni suv molekulalarining kristall panjarasi boʻshliqlariga kirib borib kristallogidrat yoki «qattiq gaz» hosil qilishi. Geliy, vodorod va neon gidrat hosil qilmaydi. Gaz gidratlarining tashqi koʻrinishi muz yoki qorga oʻxshash, zichligi 0,88 (propan uchun) dan 1,02—1,03 g/sm³ (kislorod va azot uchun)gacha. Gidrat hosil boʻlishining kritik temperaturasi (0°), metan uchun 21,5; n-butan — 1,0. Pentanlardan boshlab uglevodorodlar gidrat hosil qilmaydi. Temperaturaning oshishi yoki bosimning kamayishida gidratlar gaz va suvga parchalanadi. Turli gaz gidratlarining zichligi 0,8 dan 1,8 g/sm³ gacha. Tabiiy gazlar gidratlarining zichligi 0,9—1,1 g/sm³. Gidratdagi gazning miqdori gidratning molekulyar massasiga bogʻliq (G.2-rasm). Gazning minimal miqdori propan va izobutan (70 sm³/sm³), eng koʻpi metan (180 sm³/sm³ dan koʻproq) gidratlarida uchraydi., Gidrat hosil boʻlishi

suv molekulalarining eriyotgan modda ionlari bilan oʻzaro taʼsiridan ajralib chiqadigan energiya., Gidratlanish energiyasi

gaz oqimida gidratlar hosil boʻlishining termobarik sharoitini, gidratlar hosil boʻlishining tezligini, gidrat massasining konsistensiyasini oʻzgartiradigan (oquvchanligini kuchaytiruvchi) va gidratlarning quvur devorlariga adgeziyasi (yopishishi)ni oʻzgartiradigan ingibitorlar. Tarkibiga koʻra, ular oddiy yoki murakkab (aralashma), taʼsir etilishga koʻra — sodda yoki majmuiy boʻladi va shuningdek, gidratlanish, zanglash, parafinlanish va sh.k.larning oldini olishga moʻljallangan. Shuningdek, koʻp gaz gidratlarining ingibitorlari (masalan, glikollar) bir vaqtda gazni qurituvchilar hisoblanadi. Ingibitorlar holida elektrolitlarning suvli eritmasi, glikol asosli reagentlar va metanol hamda uning asosidagi baʼzi moddalar qoʻllaniladi. Asosan, metil spirti (metanol); etilenglikol (ET), dietilenglikol (DEG), trietilenglikol (TEG), kalsiy xlor, etilkarbitol (EK) va sh.k. eritmalar ishlatiladi. Umuman ingibitorlar suv bugʻlarining parsial bosimini pasaytiradi. Ingibitorlar gaz oqimining bosimi va temperaturasini oʻzgartirmay qoʻshiladi. Ingibitorlarni gidratlarning hosil boʻlishining oldini olish maqsadida kon sanoatida gaz oqimiga separatorlarda, issiqlik almashtirgichlarda va boshqa degidrator apparatlarida hamda quduqlarda qoʻshish keng qoʻllaniladi. Bu holda regeneratsiya qilish imkoniyati va nisbatan kam yoʻqotilishi hisobiga koʻp hollarda iqtisodiy jihatdan dietilenglikol ustuvorlik qiladi., Gaz gidratlarining ingibitorlari

bir vaqtning oʻzida suv, gaz, suyuq gidrat hosil qiluvchi modda va muz oʻrtasidagi bosim bilan temperaturaning oʻzgarishida gidratlar hosil boʻlishining muvozanat holatlarini koʻrsatuvchi egri chiziq. Gidratlar hosil boʻlish jarayoni juda murakkab jarayon boʻlib, asosiy tarkibi suv molekulalarining uglevodorod molekulalari bilan birlashishidan tarkib topadi. Gazlar gidratlanishining oldini olish uchun yer ostidan olingan gaz maxsus qurilmalarda namlikdan tozalanadi va quritiladi. Baʼzan gaz yigʻuvchi shoxobchalariga yoki uzoqqa gaz uzatish quvurlariga antigidrat, yaʼni gidrat hosil boʻlishining oldini oluvchi maxsus moddalar — ingibitorlar qoʻshib haydaladi, quvur ichi-, Gidratlar hosil boʻlish chizigʻi