Поиск

Открытая или закрытая емкость для жидкостей или газов

(omborlar) — suyuqlikni kuchsiz oʻtkazuvchan jinslar ichida joylashgan jins-kollektorlarning oʻzida neft, gaz va suv saqlashi. Kollektorlardagi gʻovak, kovak va darzliklar flyuidlarni saqlash va uyumlarni ishlash chogʻida ularni chiqarish qobiliyatiga ega. Shu sababli, maʼlum bir shaklga ega boʻlgan kollektorlarni I.O.Brod (1964) tabiiy saqlagichlar deb nomlashni taklif etdi. Uning fikricha, T.s. neft, gaz va suv saqlanadigan tabiiy ombor boʻlib, uning ichida ular harakatlanishi mumkin. T.s. kollektordan farqli oʻlaroq, quyidagi xususiyatlarga ega: neft, gaz va suv uchun tabiiy sigʻim boʻlib uning mavjudligi kollektorni yomon oʻtkazuvchan jinslar bilan munosabati orqali belgilanadi, kollektor turi, sigʻimi, gidrodinamik sharoitlari, qatlam energiyasi, joylashish sharoiti va shakli bilan ajralib turadi. I.O.Brod (1951) va N.A.Yeremenko (1968) kollektor va uni cheklovchi yomon oʻtkazuvchan jinslar munosabatiga koʻra T.s. ni uch: qatlam, massiv, har tomondan litologik cheklangan turlarga boʻldilar (P.5-jadval)., Tabiiy saqlagichlar

Massiv tabiiy saqlagich (ombor) — oʻtkazuvchan togʻ jinslarining qalin qatlami. Usti va yonlaridan suyuqlik oʻtkazmaydigan jinslar bilan chegaralangan. M.t.s.ni tashkil etgan kollektorlar litologik bir jinsli yoki turli jinsli boʻladi. Bir jinsliligi karbonat, metamorfik yoki otqindi jinslardan iborat. Bunday kollektorlarning oʻtkazuvchanligi va gʻovakliligini jinslardagi gʻovak va yoriqlar tashkil etadi. Massiv saqlagichlardagi gʻovaklilik va oʻtkazuvchanlik zonalari qatʼiy stratigrafik vaqtga mos kelmaydi. Koʻpincha stratigrafik yuzani kesib oʻtadigan alohida ajralgan, yaxshi gʻovakli va oʻtkazuvchan zonalarni kuzatish mumkin. Massiv saqlagichlarda suyuqlik va gazlarning yonlama harakatlanishi oʻtkazuvchan zonalar bilan cheklangan va ularning harakati katta masofaga yetib bormaydi. Baʼzan massiv va qatlamli saqlagichlarning oʻzaro bogʻliqligi kuzatiladi.

maydonning koʻp qismi yuqori va pastidan yomon oʻtkazuvchan jinslar bilan chegaralangan kollektor. Saqlagich maydonining koʻp qismida kollektorning qalinligi maʼlum darajada oʻzgarmaydi. Qatlamning ayrim qismlarida kollektorning joylashish qiyofasi saqlansa-da, uning qalinligi maʼlum darajada oʻzgarishi mumkin. Bunday oʻzgarish asta-sekin kollektor maydonining kamayishiga va butunlay qiyiqlanishiga olib keladi. Q.t.s.larda kollektor, odatda, litologik izchil, ammo murakkab tuzilgan boʻlishi mumkin. Unda oʻtkazuvchan jinslar orasida oʻzaro bogʻliqlik, yaʼni yagona gidrodinamik sistema mavjud., Qatlamli tabiiy saqlagich (ombor)