бурғ қудуқларининг геологик кесимини ўрганиш ва фойдали қазилма конларини аниқлашнинг геофизик тадқиқотлари. К. бурғ қудуқдаги табиий ёки сунъий пайдо қилинган физик майдонларни ўрганишга асосланган. K.ning акустик, радиоактив, электрик ва бошқа турлари бор, Каротаж
Қидирув
«КАРОТАЖ» бўйича 210 та натижа: Ўзбекчага
Луғат мақолалари
48 таэлектр каротаж усули. Бурғ қудуқ деворларига экран электродлардан перпендикуляр ёʻналтирилган электр токи ёрдамида жинсларнинг зоҳирий электр қаршилиги ўрганилади. Экран электродлари билан ўлчанган солиштирма электр қаршиликка бурғилаш эритмаси ва сингиш зонасининг солиштирма қаршиликлари таъсири кам бўлади. ЁК 3, 7 ва 9 электродли (К.5-расм) зондлар ёрдамида ўтказилади. Уч электродли экранлаштирилган зонд БК-3 (К.5-расм, а)нинг маркази бироз қисқа (узунлиги 0,15 м) бўлиб силиндр кўринишдаги ток электроди А₀ дан ва унга симметрик жойлашган силиндрсимон электродлар (А₁ ва А₂) дан иборат. Зонднинг умумий узунлиги 3,2 м. Электродлар ток манбаининг бир қутбига уланади. Ўлчов даврида уччала электрод потенсиаллар қиймати бир-бирига тенг қилиб турилади. Электрод А₀ дан чиқаётган ток чизиқлари қудуқ деворларига тик ёʻналиб, марказий электрод узунлигига тенг ўлчамда қатлам ичига кириб боради. Қатламнинг электр қаршилиги қуйидаги формула орқали аниқланади: ρ_к=КΔУ/И₀, бунда ΔУ — зонддан анча узоқда жойлашган Н — солиштириш электроди ва А₀ электроди орасидаги потенсиаллар айирмаси; И₀ — марказий электрод А₀ дан ўтаётган ток кучи; К-зонд коеффициенти, берилган зонд учун ўзгармас қийматга эга ва у АБК-3 зонди учун 0,237 м га тенг. Уч электродли зондлар билан қудуқ деворидан 1—2 м радиусда жойлашган жинслар ўрганилади., Ёнлама каротаж (ЁК)
электр каротаж тури. ТК бурғ қудуғига туширилган электроднинг жинс билан туташ қаршилигини ўлчашга асосланган усул. Электродларнинг туташ қаршилиги тоғ жинсларининг солиштирма қаршилигига тўғри мутаносиб. Шунинг учун электродлардан ўтаётган ток кучи солиштирма қаршилиги кичик бўлган жинсларда кучаяди ва аксинча, қаршилиги кўпайганда ток кучи камаяди. Ток каротажи (ТК)
тоғ жинсларини 0.1—0.3 МэВ энергияли гамма-нурлар билан нурлантириб кузатиладиган фотоэлектрик ютилиш жараёнини ўрганиш усули. Ютилиш жадаллиги жинслар ядроларининг атом оғирлиги билан белгиланади. Шундан фойдаланиб кон маъданлари ёки жинслар таркибида оғир ядроли (темир, қўрғошин, вольфрам) ва бошқа элементлар аниқланади. Ишлаб чиқаришда бу усул селективли гамма-гамма каротаж деб юритилади. Селектив каротаж
Магнит каротаж (МК)
Қаранг: Магнитная восприимчивость
каротаж кабелидаги зондлар, қудуқ геофизик асбоблари, портлатиш, те- Каротаж подемник (кўтаргич)
Таърифлар ичида
162 тагамма-каротаж диаграммасини қайд қилувчи радиометрни меъёрлашда гамма-нурланиш манбаи табиий сондан ортиғининг доза қуввати ортиғига бўлган нисбати. Ўлчов бирлиги А/кг. Г
Гиллар чизиғи — каротаж диаграммасида қум, қумтош, кўмир, пиритдан холи бўлган энг тоза гил, аргиллитлар қаршисидаги гамма-каротаж ГК ёки ўз-ўзидан қутбланиш ПС кўрсаткич
Қудуқларни бурғилаш жараёнидаги тадқиқотлар — бурғ қудуқда бажариладиган геологик, технологик газ каротажи ва бошқа тадқиқотлар (қ. Геолого-технологические исследования).
радиоактив каротаж зондида жойлашган ҳисоблагичда қайд қилинган заррачалар сонини ҳисоблагичдан ўтган
Кернни боғлаш — каротаж ва бошқа тадқиқотлар ёрдамида колонкали бурғилашда кўтарилмай қолган кернни ўша оралиққа мансуб ётқизиқлар билан боғлаш.
муфассал таққослашда ишлатиладиган, ҳамма ковланган бурғу қудуқлари каротаж диаграммаларида кенг тарқалган ва аниқ қайд қилинадиган асосий репер.