Поиск

n biologist

a biological

jonli tabiat, oʻlib bitgan va hozir yashayotgan tirik mavjudotlarning xilma-xilligi, tuzilishi, funksiyalari, kelib chiqishi, tarqalishi, taraqqiyoti, ularning oʻzaro va atrof-muhit bilan munosabatlarini oʻrganadigan fan. Biologiyaning vazifalariga jonli tabiatni muhofaza qilish va uni inson ehtiyojlariga muvofiqlashtirishning ratsional (oqilona) usullarini izlash ham kiradi.

u yoki bu hayvon organizmlari yoki turkumlarining tarqalishiga gʻov boʻlib turgan biologik omil (raqobat, yirtqichlik va b.).

B.t. yoki tur deb, odatda, individlari chatishib, serpusht nasl qoldirish xususiyatiga (fertilligi pasaymasdan) ega boʻlgan, umumiy morfofiziologik belgilar bilan oʻzaro munosabatlarda boʻluvchi, boshqa shu kabi individlar guruhidan farqli oʻlaroq gibrid shakllari amalda butunlay boʻlmaydigan muayyan arealda yashovchi populyatsiya yoki populyatsiyalar turlariga aytiladi. B.t.- tirik organizmlar tizimining asosiy tarkibiy birligi, evolyutsiyaning sifatiy bosqichidir. Majburan bejins (agam), partenogenetik va oʻzini-oʻzi urugʻlaydigan organizmlarda B.t. deb bir xil klonlar (bir organizm nasllari) guruhi yoki genetik, morfofiziologik jihatdan, egallagan muayyan areali va yashash muhiti bilan oʻxshash oʻzaro munosabatlarga ega tizma tushuniladi.

organizmlarda tabiat hodisalari va fasllarining oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan fiziologik, biokimyoviy oʻzgarishlar.