Qidiruv

ot 1. Bir ajdoddan tarqalgan nasl, avlod; nasl-nasab.

Ha, Gulnorning tagi past-da. Otasi kim? Onasi kim? Malay, choʻri Zotiga tortadi, zoti past. — Oybek, Tanlangan asarlar

Balki zamonlar oʻtib, davrlar shamolida Sovurilar qancha zot, yana qancha buyuklik. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Men soʻrayman millatingni, zotingni, Yashir-mayin aytavergin dardingni. — Hasanxon

Shayx Ismoil ogʻziga kelganini qaytarmay qargʻar, Sanobarni zoti pastdan olib, zoti pastga solar edi. — K. Yashin, Hamza

2. Biror fazilati, xislati bilan ajralib turuvchi, hurmatli kishi.

Ulugʻ zot.

Bu — Qorabuloq qishlogʻi va atrofiga qozilik qiluvchi maʼlum zot edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

El-ulus sizdek zotlarga gʻoyat muhtojdir [dedi Navoiy]. — Oybek, Navoiy

3. Umuman, har qanday shaxs, odam.

[Majlisda) Yuqorida ismlari oʻtgan zotlardan boshqa Homid, Rahmat ham Hasanali bor edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Berdiboyning zoye ketgan oʻn besh yillik mehnatini himoya qiladigan bir zot koʻrinmadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

4. Biror tabaqa, ijtimoiy guruh kishi-si, ahli.

Olim zoti. Yozuvchi zoti.

Karvonboshi Akromboyni oʻz oldiga chaqirib: — Bugun, —

dedi, — xaridor zotining saroyga kirishiga yoʻl bermang — S. Ayniy, Qullar

5. Jins, nav.

Qoramol zoti.

6. shv. Uloqda beriladigan mukofot.

Uloq hamon joyida yotganini koʻrgan bakovul zotni oshirdi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

ot Oʻpkaning yalligʻlanishi, oʻpkaning yuqumli kasalligi; pnevmoniya.

Zotiljam boʻlmoq.

Mamlakat grippni oyoqda oʻtkazib, zotiljamga chalindi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Oʻsha yillari orttirib olgan zotiljam uni ogʻir dardga chalintirib yiqitdi. — S. Karomatov, Oltin qum

Zargarov kecha shahardan juda ezilib qaytdi-yu, yana yotib qoldi. Zotiljami takrorlanib, ikkala oʻpkasi ham yalligʻlanibdi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

посл. ≈ яблочко от яблони недалеко падает, каково семя, таков и плод.

1. Zoti, jinsi, nasli-nasabiga koʻra; aslan.

Onam zotan xotin, yorim ham xotin, singlim ham, qizim ham ularga jinsdosh. — Gʻ. Gʻulom

2. krsh. s. Aslini olganda, aslida.

Zotan, u zamonda fanni Navoiychalik tushunadigan odamning oʻzi yoʻq edi. — Fan va turmush

Zotan, u [Feruz] falaj boʻlsa-da, xotirasi hali ravshan edi. — S. Siyoyev, Avaz

Zotan, har narsaning, Har kimning oʻz xudosi bor. — R. Parfi, Koʻzlar

sft.

Moling zotli boʻlsa, yemishing totli boʻlar. — Maqol

Ular zotli qoʻchqorlar boqilayotgan bostirmaga kirishdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Toʻgʻonbek har kun xoʻjasining zotli otlaridan birini minib, Hirotda gasht qilib yuradi. — Oybek, Navoiy

sft. Yaxshi zotga mansub, nasldor.

Zotdor qoʻy.

Qodirjon joʻjabirdek jon edi, zotdor sigir bilan bir yashar buzoqqa havaslanib qaradi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Bu oʻsha oʻgʻirlatilgan zotdor ot edi. S. — Yunusov, Kutilmagan xazina