Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«yozil» boʻyicha 184 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

140 ta
yozmoq
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

fl. 1. Oʻrogʻliq, taxlangan narsani ochmoq, yoymoq.

Gilamni yozib koʻrmoq.

Bostirmada Ziyodaxon supra yozib, un elab oʻtirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Hammasiga dasturxon yozib, suvning oʻrniga sharbat, asal bilan qand-u novvot, ziyofat ustiga ziyofat qildi. — Yusuf va Ahmad

2. Gʻijimlanib, bujmayib qolgan narsani tekislamoq.

Soliyev xoli qolgach, gʻaladondan sargʻayib ketgan allaqanday qogʻozlarni olib, kafti bilan gʻijimini yozdi. — Mushtum

3. Toʻshamoq, solmoq.

Bashorat oʻzini qayoqqa qoʻyishini bilmas, opalariga koʻrpacha yozib, yaxshilab oʻtirishlarini iltimos qilar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ona-bola bir oʻrin yozib yotdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Ochmoq, yoymoq; rostlamoq; kermoq.

Panjasini yozmoq. Qanot yozmoq.

Pirnafas aka qulochini yozib, kuchi boricha sanch-qini otdi. — J. Sharipov, Xorazm

5. Toʻplanib, oʻralib, uyilib turgan narsani yoymoq, tarqatmoq.

Xirmondagi paxtalarni yozmoq.

Besh tanobga solingan tuproqni yozib, ochilgan yerni ham chopib, shudgor qilib qoʻyadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Sochingni yozma dedim-ku! Qulogʻingga tosh bitkur! — N. Safarov, Saodatning qissasi

Pastroqda zarrin popuklarini yozib, xotin-qizlar artelining bayrogʻi hilpiraydi. — A. Muxtor, Opa-singillar

6. Chiqarmoq, ochmoq.

Kimdir suqib ketgan tol yogʻochi koʻkarib, yaproq yozdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Ariq lablarida nihol barg yozar, Tevarak gulbahor, tevarak koʻrkam. — R. Bobojon

7. Tarqatmoq, yoʻqotmoq.

Xafaligini yozmoq.

Bechora kanizlar dard-alamlarini oʻyin-kulgi bilan chiqarar, gʻamlarini shu bilan yozardilar. — J. Sharipov, Xorazm

  • Koʻnglini yozmoq Dard-u hasratini aytib, gʻam-alamdan forigʻ boʻlib, kayfiyatini yaxshilamoq. Gaplashib, koʻnglimni yozgim kelyapti. — S. Ahmad, YulduzQoʻshiq aytib, koʻnglimizni yozamiz Erinsak, dutorning torin uzamiz. — Yusuf va Ahmad
  • Oyoqning chigilini yozmoq Bir oz yurib, oyoq uvushganini tarqatmoq. Ibrohimov oyogʻining chigilini yozgani oʻrnidan turdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qanot yozmoq 1. Qanotini yoymoq, kermoq. Keyin bir toʻxtab oldi-da, [burgut] qanotlarini yozib, oldinga talpindi. — Oʻ. Umarbekov, CharosQalbimda yangi bir orzu — Sherobodga otlanish orzusi qanot yozdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Toʻliq maqola →
yoz
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

YOZ ’bahor bilan kuz oraligʻidagi fasl’. Yo z yopinchigingni hoʻyma, hishda oʻzing bilasan (Maqol). Qadimgi turkiy tilda asli 'yilning issiq yarmi’ maʼnosini (asosan ’bahor’ maʼnosini) anglatgan bu soʻz oʻz — bek tilida yuqorida taʼriflangan maʼnoni anglatadi; bu ot asli ya:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 71), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 386; Devon, III, 174; DS, 250); oʻzbek tilida a un — lisi â unlisiga almashgan: ya:z > yaz > yâz. Bu ot asli yâz- I (’yoy—’) feʼlining ’kurtak (barg) chiqar-’ maʼnosidan oʻsib chiqqan boʻlsa kerak

1. Yilning bahor bilan kuz orasidagi eng issiq fasli

Laylak keldi — yoz boʻldi. Dangasaning ishi bitmas, yoz kelsa ham, qishi bitmas — Maqol

Yoz kechasining yoqimli salqini. Koʻkda daraxtlar ustida gʻuj-zuj yulduzlar yonadi — Oybek, Tanlangan asarlar

Kuz keldi-yu, ketdi yoz: gul, maysa oʻt sargʻaydi — H. Poʻlat

Qirqinchi yshting yoz pallasi edi — S. Karomatov, Oltin qum

2. Umrning eng gullagan, yoshlik davri

Yozim oʻtdi, chiroyingizga toʻymai aslo bu quvnoq koʻngil — Gʻayratiy

Toʻliq maqola →
yozilmoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. 1 Yozmoq I 1, 2, 3 feʼlining oʻzlik va majhul nisbatlari.

Dasturxon yozilib, tushlik choy keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Oyogʻing yoʻlga tushsak, yozilib ketadi. — A. Qahhor, Xotinlar

Gulsapsar, jambillaring yozilgan qat-qat. — Gʻayratiy

Kun botish tomondan osmonga pushti qizil shuʼla yozilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Xursand boʻlmoq, kayfiyati koʻtarilmoq; charchoqni tarqatmoq, tashvishni yoʻqotmoq, yayramoq.

Onaning gina-kudurati saraton yomgʻiridek tez oʻtib boʻlgan edi. U yozilib, qizi bilan ovqatlandi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Ashur Mirzo qizining otini eshitish bilan yozilib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Endi bir shaharga tushib, uch-toʻrt kun yozilib kelsam juda-juda siqilib ketdim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Bemalol oʻtirmoq, oʻzini erkin tutmoq.

[Mehri:] Dissertatsiya ham bor boʻlsin. Kelganiga yarim oydan oshdi-yu, yozilibgina bir dam olmabdi! — O. Yoqubov, Pyesalar

Bemalolroq yozilib oʻtiring! Zap koʻchib keldingiz-da! Sizni zeriktirmaymiz. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Tahorat olmoq, boʻshalmoq.

Otamurod yozilib kelib, bir haftadan beri birinchi marta paqirdagi quduq suvidan soqol bosib ketgan yuzini pishib-pishib yuvib, bir maza qildi. — M. Mansurov, Yombi

  • Koʻngli (yoki yuragi) yozilmoq Kayfiyati yaxshi boʻlmoq. — Ikki ogʻiz gaplashsa, aqalli oʻzini koʻrsa ham, koʻngli yoziladi-ku, — dedi Sherbek. — S. Anorboyev, OqsoyYuraging yozil-sin, deb tomoshaga olib kelyapman [dedi Otamirza]. — X. Toʻxtaboyev, Felyetondan keyin
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 140 →

Ertaklar

39 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Boʻri bilan mergan
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda mergan tomonidan quvilgan boʻrining boshidan kechirgan sarguzashtlari, uning turli hayvonlar va chol bilan boʻlgan munosabatlari hikoya qilinadi.

Hammasini koʻrish · 39 →

Sheva materiallari

4 ta
gulqalam
Fargʻona viloyati · gulqalam

Pichoqchilikda pichoq tigʻining yuzini oʻyib xat yoziladigan, bigizsimon, poʻlatdan yasalgan asbob.

yeyilmak
Xorazm viloyati · yozilmoq

yozilmoq, rohat qilmoq

yozilish
Fargʻona viloyati · yozilish

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.