фл. Яламоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«ялатмоқ» бўйича 30 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат мақолалари
29 тафл. 1. Ейиш ёки мазасини тотиш мақсадида бирор нарсага тилини тегизмоқ; тил воситасида оғизга олмоқ.
Асал яламоқ.
Бол ушлаган бармоғини ялайди. — Мақол
Табиб косадан бармоғига бир оз илаштириб ялади ва дарров туфлаб ташлади: — Заҳар ичибди! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Лаган бўшагач, Ёʻлчи қўлини тортди. Қамбар лаганга бармоқларини ишқаб ялади. — Ойбек, Танланган асарлар
Камолхонов қошиқдаги юқни ялаб, узоқ таъмини олди — ҳақиқатан қатиққа ўхшайди. — А. Қаҳҳор, Икки ёрти — бир бутун
2. Тозалаш, ҳўллаш ва шу кабилар мақсадда тилини суртмоқ.
Янги бўшанган совлиқ қўзисини яларди. — С. Аҳмад, Юлдуз
Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар
3. кўчма Тегиб, урилиб таъсир қилмоқ (шамол, совуқ, иссиқ ва шу кабилар ҳақида).
Ҳаво булут. Изғирин бет ялайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Юзни, кўзни, баданни иссиқ шамол ялайди. — Й. Муқимов, Шарофат
Пода кетидан юравериб, офтоб ялаган буғдойранг юзлари бир оз тўлишгандай — Н. Фозилов, Дийдор
4. Ўз ёʻналишида нарсанинг сирт қисмини узиб, юлқиб кетмоқ (шамол, сув ва шу кабилар ҳақида).
Пояриқнинг ёқасидаги карталарни сел сал қиялаб ялаб кетибди, холос. — И. Мирзаев, Тўйбошилар
Шамол қумларни учириб, тепаликларни ялаб кетган — Мирмуҳсин, Меъмор
Чап тирсаги ачишиб оғриди: ўқ ялаб кетган бўлиши мумкин. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
- Ёғ (ёки мой) тушса (ёки томса) ялагудай
- Илоннинг ёғини ялаган
- Оёғини (ёки товонини) яламоқ Бирор шахсга лаганбардорлик қилмоқ. Ўзидан кучли кимсанинг товонини ялаб, ўзидан ожиз бечорани хўрлаш, риёкорлик — С. Сиёев, Аваз
от бирикки Каби саноқ сонлар билан қўлланиб, нарсани шу сон билдирган миқдорда, шунча ялашлик маъносини билдиради.
Бир ялам асал. Икки ялам қаймоқ.
- Ялама туз Йирик, майдаланмаган туз (чорва ҳайвонларига ялатиш учун ишлатилади).
от 1. Дов-дарахциз, иморациз; очиқ, бўш.
Яланг ер. Яланг майдон. Яланг қир.
Ҳамманглар ҳам яланг далада туғилганмисизлар? — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Атроф яланг, қум саҳроси. — Ш. Тошматов, Эрк қуши
Қумли дўнгликнинг олди денгиз томон пасайиб, кети яланг текисликка туташади. — Фан ва турмуш
2. айн. Яланглик.
Аҳмаджон синчиклаб қараса, эҳе шунча одам кеча кечаси қаерда экан? Ялангларга, ёʻлкаларга одам сиғишмас эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
— Меҳмонларни кутиб ол, қизим. Мана бу ерга жой қил, — деди Абдували ота, чайла ёнидаги ялангни кўрсатиб. — Ҳ. Иброҳимов, Оддий кечада
3. Кийимсиз, яланғоч.
Эгнида бир енги тирсакдан, бир бари тамоман ёʻқ илма-тешик бўз яктак бош-оёғи яланг чолни кўриб, Ғуломжоннинг юраги эзилиб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Эгнида отигина қолган жулдур яктак, йиртиқ иштон, оёқлари яланг — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
4. Бир қават, енгил, юпқа кийимда.
Ойнисанинг юраги уриб, совуққа яланг чиққандай, эти увишиб кетди: Уруш!. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
5. айн. Яланг қават 2.
Шоирнинг устида яланг қўнғир мовут чакмон. — Ойбек, Навоий
6. Қиндан чиқарилган; яланғоч.
Қирқ азамат, бўл ҳа-бўл деб, Қилич яланг келаётир. — Хушкелди
- Яланг қават 1. Бир толадан иборат, бир қават. Яланг қават ип;Яланг қават тўни тагидан икки қўлини орқасидан ўтказиб, қадам санаб бораётган Маҳкам тақачи кўринди. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон
- ЯЛАКАТ МАҒИЗ egizek dánek
Таърифлар ичида
1 таялаттир Ялатмоқ феълининг орттирма нисбати.