Қидирув

от 1. Баданда, тери устида бўладиган туғма доғ ёки бўртма.

[Кумуши] Латиф бурни ёнидаги қора холининг табиийлигига ишонмагандек қашиб кўрди ва кўзгу ёнидан жўнади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. тиб. Терининг туғма нуқсонларидан бири.

3. Домино, пичоқ дастаси ва шу кабиларга ўйилган ёки қадалган белги; безак учун қилинган кўз ва шу кабилар

4. кўчма Бирор нарсанинг энг муҳим. чиройли жойи; латофат, гўзаллик, ҳусн.

Фарғона — Ўзбекистоннинг холи, ҳусни. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

от 1. Онанинг синглиси ёки опаси.

Бобур холаси ва қайлиғини бутун одамлари-ю кўч-кўронлари билан бирга қўриқлаб олиб кетмоқда. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Кекса аёлларга ҳурмат билан мурожаат қилиш шакли.

Лутфинисо бўғчадан икки дўппи олиб, беш сўм пул билан узатди. Ёʻл тўсувчилар қувониб бақиришди: — Тўй устига тўй кўринг, хола! — Ойбек, Танланган асарлар

У кампирга яқинроқ бориб: — Икки кило тортворинг [нокдан], хола, — дея унга юз-ланди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

3. Ҳурмат юзасидан ёши катта аёллар исмига қўшиб ишлатилади.

[Раис:] Қани, Тўхта хола, гапиринг! — А. Қаҳҳор, Кампирлар сим қоқди

сфт. 1. Кимсасиз, бўш.

Нуринисо эса ичкари ҳовлидаги тўрт уйдан бири — онасининг уйига кирди. Чунки бу уй холи эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. сфт. Чет, хилват, овлоқ.

Йигит ўйлай-ўйлай, Шоқосимнинг хизмат қиладиган жойини, жувозкашникини маъқул кўрди. Чунки бу жой Мирзакаримбой уйидан икки-уч маҳалла нарида, ҳам бундан бошқа холи жойни топиш қийин. — Ойбек, Танланган асарлар

3. рвш. Яккама-якка, гувоҳларсиз.

Қани, ўтиринг, сиз билан холироқ гаплашайлик-чи бўлмаса. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Сиз билан маслаҳатлашмоқчи эдим, холи кўришганимиз яхши бўлди, — деди Нина Ойнисага. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

4. Бирор нарсадан озод, бўшаган, унга алоқасиз.

Бу [ҳижрон] Темиржонни хийла қийнаган, кундалик ташвишлардан холи бўлган пайтларда эса ўйлай-ўйлай ўйига етолмай ҳасрат чекар эди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

сфт. 1. Воқеликка ҳаққоний назар билан қарайдиган, обектив баҳолайдиган.

Таржима танқидчиси холис бўлиши, таҳлилга олдиндан қатъий ҳукмлар билан чекланиб киришмаслиги керак. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

2. Беғараз, самимий; таънасиз.

Моҳлар ойимнинг Анвар билан муомаласи холис ва самимий эди. — А. Қодирий Меҳробдан чаён

— У [Тўхтасин Жалилов] билганларини менга миннациз, жон-дили билан, холис ўргатар эди, — деди Ҳалима. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

3. ҳуқ. Қамоққа олиш, тинтув ўтказиш каби ҳолларда ҳукумат органлари томонидан обектив гувоҳ сифатида чақирилган шахс.

Холис ўзи иштирок этган тергов ҳаракатини юритиш билан боғлиқ ҳолатлар бўйича гувоҳ тариқасида сўроқ қилиниши мумкин. — Газетадан

4. Бирор кимса ёки нарсадан холи.

Дунё нодонлардан холис бўлганда эди, бу олам яна ҳам мунавварлик кашф этарди. — Газетадан

5. Холис (хотин-қизлар исми).

сфт. Холи бор.

Унинг [Нигоранинг] қоп-қора холли лабларига табассум қўнди. — С. Анорбоев, Оқсой

юкл. Бори-ёʻғи, фақат, фақатгина.

Шоирлар алдайди бизни, жонгинам, Баҳор доим эмас, уч ойдир холос. — А. Орипов

Икромжон ўз ишлари қолиб, Эш полвондан гапирарди холос. — С. Аҳмад, Уфқ