Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«хатдек» бўйича 59 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

56 та
хат
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Ёзув, ёзилган, чизилган ёки ўйиб туширилган белгилар; матн.

Олим тошга ўйилган қадимий хатни ўқишга уринди.

Хат кичикроқ қоғозда ўлчовлик сўзлардан иборат эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ёзувда ишлатиладиган график белгилар; ҳарфлар тизими.

Арабча хат. Лотин хатини ўрганмоқ.

3. Бирор хабар бериш ёки фикр алмашиш мақсадида аниқ манзилга асосан почта орқали юбориладиган, матн ёзилган қоғоз.

Бир куни почталон Ашурали отага хат тутқазди: — Ўғлингиз Кимсанбойдан. — Т. Ашуров, Оқ от

4. Ҳарфларни ёзишдаги ўзига хос услуб, кўриниш, ёзув хили.

Унинг хати хунук.

[Асар] Жуда сифатли новвотранг қоғозга настаълиқ хатида кўчирилган. — УТА

5. Савод; ҳарф таниш.

[Имом:] Тўғрисини айцак, хатимиз ёʻқ ҳисобида! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Уста Мўмин, раҳматлик, хат билар эди, китоб кўриб, боланинг отини Ёдгор қўйди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

6. Расмий қоғоз, ҳужжат.

Бунга ташкилотлар ва шахслар ўртасидаги расмий ишга тааллуқли бўлган хатлар, ёзишмалар киради. — ЎТА

7. Сатр, мисра.

Билиш учун ҳар қайси шеърдан бир-икки хат ўқиб кўриш керак эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

  • Талоқ хати Эр-хотиннинг бир-биридан ажралиши ҳақидаги расмий қоғоз, ҳужжат. Бир неча вақтдан сўнг Ҳомиднинг сохта талоқ хати билан эридан чиққан қиз Комилбекка бериладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Хат тортмоқ 1. Чизиқ тортмоқ, чизмоқ; Бу золимнинг жабрига худо ўзи хат тортмаса, бандаси невлайди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз
  • Хат қилиб бермоқ Ўз мулкини бировга қонуний ёʻл билан расмийлаштириб бермоқ, топширмоқ. Уйимни интернатга хат қилиб бердим.Сиз бойларнинг ер-мулкларини мусодара қизиш вақтида энг яхши ерларни уларнинг ўзларига хат қилиб бергансиз. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Хатга олмоқ (ёки солмоқ, битмоқ) Рўйхатга киритмоқ. Мулкни хатга олмоқ.Бу уйдаги ҳамма нарса хатга олингандан кейин, ташқарига чиқилди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Хатга тушмоқ Рўйхатга киритилмоқ. Хатга тушдинг — ўтга тушдинг. — Мақол
  • Юмалоқ (ёки думалоқ) хат Колхоз жун планини пул билан тўлдирди, деган мазмунда райкомга думалоқ хат ёзиб юборди. — А. Кўчимов, Ҳалқа
Тўлиқ мақола →
хата
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Украина, Белоруссия ва Жанубий Россия қишлоқларидаги деҳқонлар яшайдиган уй.

Унда хатамиз ҳув дарё бурилган жойда, ўрмон ёқасида эди. — Р. Файзий, Кишиларимиз қиссаси

Хаталардан бирида тунни ўтказдик. — Шарқ юлдузи

Тўлиқ мақола →
хатм
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда
  • Хатм қилмоқ 1. Бирор ишни охирига етказмоқ, тугатмоқ. Тўрт кунсиз Қуронни хатм қилиб бўлмайди. — А. Қодирий, Обид кетмонСиз Шарқда ишлаб жуда кўп тажриба орттиргансиз, бир неча тил биласиз, — давом этди Малисон, — Қуръонни хатм қилган забардаст мударриссиз — К. Яшин, ҲамзаКитоб кўравериб, саводинг ҳам чиқиб қопти. Инглизчани ҳам хатм қилиб юборган бўлсанг керак. — К. Яшин, Генерал Раҳимов
  • Хатми кутуб қилмоқ Мадрасани тамомламоқ, тугатмоқ. Марҳум бузруквор Бухородан хатми кутуб қилиб келибдур. — А. Қодирий, Кичик асарлар
  • Хатми қуръон 1. Қуръонни тўлиқ ўқиб тушириш. Рамазон ойида, таровиҳ намозида Қуръоннинг аввалидан охиригача тиловат қилиб чиқилиши ҳам хатми Қуръондир. — Ўзме;У[Миробид] кексаларни йиғиб, ота-боболарининг арвоҳига хатми қуръон қилдирди. — В. Ғофуров, Вафодор
Тўлиқ мақола →
хато
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ҳисоблаш, ёзиш, ўқиш, сўзлаш ва шу кабиларда адашиш, янглишиш, нотўғрилик, қусур.

Имловий хато. Математик хато.

2. Умуман, турмушда, ишда ёʻл қўйилган камчилик, нуқсон, нотўғри хатти-ҳаракат.

Душман сирингни ўғирлайди, Дўст хатонгни тўғрилайди. — Мақол

Аммо муҳаббат жуда ноёб нарса, бу ёʻлдаги хатони ҳеч кечириб бўлмайди! — Мирмуҳсин, Умид

3. Ҳақиқатга тўғри келмайдиган, асоссиз, нотўғри.

Хато ёзмоқ. Хато ҳисобламоқ. Хато сўзламоқ.

Жўрттага хато ўқиб, ўзинг кулдирдинг Ўқи, Раъно. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

4. қ.х. Ердан чиқмай ёки унмай қолган уруғ ҳақида.

Яхши ишланмаган ерга экилган уруғ хато чиқади.

5. Мўлжалга, нишонга тегмаслик.

Ўқ хато кетди.

Ҳеч қайсисининг отгани хато кетмас эди, ҳеч бир душман омон кетмас эди. — Алпомиш

  • Хато қилмоқ (ёки кетмоқ) Хатога ёʻл қўймоқ, камчилик ёки нуқсон юз беришига имкон бериб қўймоқ. Хато қилмоқ бордир, тузатмаслик ордир. — МақолВатерлоода хато қилди Наполеон, Жаҳонгирнинг қайтди шу кун омади. — А. ОриповСиз Меҳри тўғрисида хато кетдингиз, чунки у фақат янги ерда ишлаш нияти билан секретарликдан кетди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Тўлиқ мақола →
хатар
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бирор бахцизликка, фалокатга олиб келиши мумкин бўлган шароит.

Бу ерда бир хатар бор. Ёлғон айтган кишининг Хатари бор ишининг. — Мақол

Аввал мен сиздан миннатдор бўлишим керак Сиз туфайли кўп қаторида мен ҳам бир хатардан қутулиб қолганман. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Хатарли, хавфли, таҳликали.

Душманнинг бири ҳам хатар. — Мақол

Аммо бири кеца, бадтари келди, Янги очкўзларнинг хатари келди. — М. Шайхзода

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 56 →

Таърифлар ичида

2 та
ўчмоқ

ўч Ёнишдан, ёлқин беришдан тўхтамоқ; сўнмоқ. Ўтни ковласанг — ўчади, Қўшнингни ковласанг — кўчади. Мақол Шу чоғда на учундир токчада ёниб турган шам

ўчмоқ

ўч Ёнишдан, ёлқин беришдан тўхтамоқ; сўнмоқ. Ўтни ковласанг — ўчади, Қўшнингни ковласанг — кўчади. Мақол Шу чоғда на учундир токчада ёниб турган шам

Эртаклар

1 та
Нўхатвой
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда нўхатдек туғилган, аммо ғайритабиий кучга эга Нўхатвой исмли боланинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Унинг отаси камбағал коранда бўлиб, Нўх