Қидирув

боғл. Тенг ҳуқуқли гап бўлаклари ва гапларни боғлаш учун хизмат қилади.

Шаҳар ва қишлоқ. Қор ва ёмғир. Кеча ва кундуз.

Уй кичкина, лекин ёруғ ва тоза эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Баҳри хийла олдинда Рисолат билан бирга борар ва отнинг қадам ташлаши мақомига ашула айтар эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Кўнгил хазинасининг қулфи тилдир ва ул хазинанинг калити сўздир. — Алишер Навоий

унд. с. Бировни чўчитиш учун тўсатдан, билдирмасдан айтиладиган сўз.

Орқадан келиб ваҳ деса, бир чўчиб тушибман.

от 1. Бирор нарса, ҳодиса ва шу кабиларни келтириб чиқарувчи асос; сабаб.

Кўктемирни қўшиб чала ўлик қиятни дўхтирга юборганинг важини энди билдим, аблаҳ! — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Менга айтгин йиғлаганинг важини, Не сабабдан бундай ўксиб йиғлайсан. — Баҳром ва Гуландом

2. Иш-ҳаракат, ҳодиса ва шу кабиларни оқлаш учун кўрсатиладиган, келтириладиган сабаб, асос; баҳона.

Дангасанинг важи кўп, оҳангсизнинг — авжи. — Мақол

Билиб, кўриб туриб ўзини оқлашга важ қидиряпти. — С. Нуров, Нарвон

Йилнинг охирида миллион-миллион ажратилган маблағ фойдаланмай қолиб кетади. Унгаям важ топиб берадилар. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

3. Бирор нарсага тааллуқли жиҳат, томон.

— Қорин важи унча мақтарли эмас — деди Шум бола. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Аммо мендан сўрасанг, Марғилондаги на қудамиз ва на келинимизни ҳеч бир важ билан камсита олмайман, балки бизга қуда бўлмоққа энг мувофиқ кишилар эди, балли, ўғлим, дейман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от тех. Турли машина ва механизмларда ўз ўқи атрофида айланадиган ва ўзига ўрнатилган деталга айланма ҳаракат ва куч узатадиган детал; ўқ.

Вал орқали ҳосил қилинган айланма ҳаракатни шатун ёрдамида тебранма ҳаракатга келтириш мумкин. — Фан ва турмуш

от 1. Диний тушунчаларни халққа, қавмга тушунтиришга, тарғиб қилишга қаратилган нутқ; яхшилик ва эзгуликка чақирувчи даъват.

Орадан уч кун ўтиб, намоз жумадан кейин, Абдуваққос эшон ваъз айтибди, ғазотга фатво берибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Маъруза; лексия; нутқ.

Ўз ваъзини тамомлар экан, деди: Танқид келтирар фойда. — М. Икром, Кўнгил гули

Халил ота Тўрахоновнинг баландпарвоз ваъзини жимгина ўтириб тинглади. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

3. Насиҳатомуз ёки ташвиқий нутқ; панд-насиҳат, ўгит.

Мажлисда озиқ-овқат развёрсткаси ҳақида ваъз айтади-ю, уйида шолини ўрага кўмади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

ва бошқалар