фл. 1. Қўлидаги бирор нарсани бошқа бир шахсга бермоқ, қўл чўзиб тутқизмоқ, бировга тутмоқ.
Чой узатмоқ. Гул узатмоқ.
Раъно китобни секингина ёпиб, Анварга узатди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Тамила унга сўрғич кийгизилган сутли шишани узатди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Юзини рўмол билан тўсган бир аёл деразадан ош узатди. — С. Аҳмад, Ҳукм
2. кўчма с.т. Пора (пора тарзидаги нарса) бермоқ.
Унга бирор нарса узатмасангиз, ишингиз битмайди.
3. Бирор томонга ёʻналтирмоқ, чўзмоқ, ёзмоқ; ростламоқ (оёқни, қўлни).
Шерали дум-думалоқ қўлини Каримга узатди. С. Кароматов, Олтин қум. У иккала оёғини уза-тиб, ўзини уйқу ихтиёрига топширди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
4. спрт. Ирғитиб, тепиб, иккинчи ўйинчига ўтказмоқ, етказиб бермоқ; оширмоқ (тўп, шайба ва шу кабиларни).
бир-бирларининг қарши ҳужумларини мустаҳкамлаб, тўпни қисқа ва аниқ узатиб ўйнар эдилар. — Газетадан
5. Маълум жойгача биргалашиб бормоқ, кузатмоқ.
Уни электр чироқли столба тагигача узатиб, сўнг хайрлашди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Уста Олим Отабекни кўчагача узатиб чиқди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. Бирор манзилга ёʻлламоқ, жўнатмоқ.
Она бугун узатади ўз ўғлини фронтга. — Ҳ. Олимжон
Менгбой танишларини узатди, яна Ғаффор билан буфетга қайтиб кирди. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса
7. Етказмоқ, етказиб бермоқ.
Хабарларни узатмоқ, Электр токини узатмоқ.
8. Турмушга чиқармоқ, эрга бермоқ.
Қиз бола ота-онага омонат, узатиб тинчий! — С. Зуннунова, Янги директор
Сиз узатишни хоҳламасангиз ҳам, балки у эрга тегишни хоҳлаб қолгандир. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Келин қилсанг — ёʻқдан қил, қиз узацанг — борга қил. — Қанотли сўзлар
- Кўрпага қараб оёқ узатмоқ
- Оёқ узатиб [Фотима:] Мен ҳам дунёга умид билан келганман, оёғимни узатиб ўтирармиканман, деб ўғил ўстирганман. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишларПенсияга чиқиб кетиб, энди оёқни узатиб ётаман. — З. Эгамбердиев, К. Холмуҳамедов, Қари билганни — пари билмас
- Қаёққа узаца, қўли етади ёки қўлини қаёққа узаца, етади Нимани истаса, шуни удда қилади; ҳар қандай мушкулотни ҳал қилишга қодир. [Зуҳра:]Кимга гапирсанг, гапинг ўтади; қаёққа узацанг, қўлинг етади. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар