«uvullamoq» boʻyicha 45 ta natija: Oʻzbekchadan
fl. Choʻziq uv degan ovoz chiqarmoq; uv tortmoq.
Boʻri uvulladi. It uvulladi.
Allaqanday bir toʻda it toʻlqinga qarshi uvullamoqda. — Gʻ. Gʻulom
Shamol goh och boʻriday uvullar edi. — A. Qahhor, Dahshat
ot It, boʻri kabi hayvonlar chiqaradigan choʻziq ovozni va shu ovozga oʻxshash boshqa narsalar tovushini, jumladan, inson yigʻisidagi shu kabi ovozni bildiradi.
Uv deb kelar boʻri ovozi. — S. Joʻra
Toʻsindan dahshatli uv bilan girdibod quyun ularni oʻradi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Birga turmayman desangiz, mayli, sudga bering. Biroq men sharmandani kechiring! Men sizning tirnogʻingizga ham arzimayman!Uv! — S. Siyoyev, Otliq ayol
ot Togʻ yonbagʻirlaridagi cheti qiyalab koʻtarilgan yerlar, pasttekislik.
Goʻyo tabiat qirlar, adirlar va uvalarga yam-yashil gilam qoʻyganday. — Gazetadan
Qarshidagi ulugʻvor togʻlar, uvalarni tomosha qilib aravada liqillab lanj boraman. — Oybek, Bolalik
Suv yoqalab kelib qolganim bu chechaklar uvasi munchalar goʻzal, doʻstim! — Mirtemir, Tingla, hayot
UVAT ’ekin maydoni orasida yurish uchun qoldiriladigan yer\ ’marza 1 . Bu paykalda u v a t holdirma-dik. Bu ot qadimgi turkiy tildagi 'maydala-’, ’parchala-’, ’ajrat-’ maʼnosini anglatgan uv- feʼlining (ДС, 619) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -a qoʻshimchasi qoʻshilgan shaklidan -t qoʻshimchasi bilan yasalgan; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: (uv- + a = uva-) + t = uvat > uvät (Uvat ekin maydonini boʻlaklarga aj — ratib turadi)
q.x. Dala yoki ekin maydoni ichida, chetlarida qoldirilgan boʻsh yer, tor yoʻl
Adirlarda oʻrim boradi, Uvatlarda oʻtlaydi poda — X. Saloh, Chashma
Marza, uvat, yoʻl yoqalarini haydash hisobiga maydonimizni oʻn ikki gektarga kengaytirdik — Gazetadan
ot 1. Ayb, gunoh.
Yoshgina emadigan chaqalogʻi boʻlmaganda ham mayli edi, unga qoʻl tegizmoq uvol! — I. Akram, Adolat
Mehmonlar toʻyga borib xursand boʻlishmadi. Toʻyboshining orzu-havasi uvolga, zamon soʻzi bilan aytsak, gunohga aylandi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. Foydasiz yoki bevaqt yoʻq boʻlish, yoʻqolish; nest-nobud.
Umr uvol, uvol, bahor mevalarin, Yoshlik boʻsalarin toʻyib totmasang. — A. Muxtor
Xohishlaring boʻlmasin uvol! — H. Olimjon
3. koʻchma Birovga ozor bermaydigan, ziyon yetkazmaydigan; yuvosh, zaif.
[Akram:] Iye, hali sutdan oq, musichadek uvolman deng? O. Yoqubov, Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam — dilim.
Boya chumolidek uvol koʻringan qizdek yigit endi kiyikdek yel quvib uchib borardi. — S. Ahmad, Choʻl burguti
4. Ogʻir, qiyin, ayanchli.
Joʻjabirdek jon, bolalariga uvol boʻldi. — N. Safarov, Uygʻonish
Oyoq-qoʻli butun boʻla turib, chumchuqdan battar uvol yashaydigan odamlar ham bor. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
ot 1. Uvatilgan narsaning kichik bir boʻlagi, uvalgan qismi; ushoq.
Zokir boston pidjagining yengiga yopishgan non uvogʻini chertib tashladi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Binoning tashqi tomoni marmar taxtalar hamda marmar uvoqlari bilan pardozlangan. — Gazetadan
2. koʻchma Jussasi kichik, mayda.
[Sherbek:] Qoramol bilan uvoq molga bu yerda toʻplaydigan yem-xashagimiz bemalol. — S. Anorboyev, Oqsoy
Bunday murakkab mashinani mendek uvoqqina bir qiz boshqarishini qayoqdan bilar edi ular. — N. Safarov, Uzoqni koʻzlagan qiz
U, Dilbarxon tasavvur qilganidek, yoʻgʻon, barvasta emas, balki 55 yoshlardagi uvoqqina odam edi. — X. Toʻxtaboyev, Sadoqat
3. koʻchma Umuman, mayda, kichik.
Uvoq maqsad uchun tarixni chaplab, Homiylarni, zakiylarni sotganlar ozmi? — A. Oripov, Yillar armoni
q. g'uvullamoq.
uvullat Uvullamoq feʼlining orttirma nisbati.
uvullash Uvullamoq feʼlining birgalik nisbati.
uvla ayn. Uvullamoq. Uvlab yigʻlamoq. Uvlab qoldi bir toʻda och, malʼun boʻrilar. Gʻayratiy Tuni bilan boʻlgan gʻazabli boʻkirishlar, xunuk alahlashlar, yirtqichday uvlab
