fl. 1. Oʻzini har tomonga urmoq, har yoqqa talpinmoq; harakat qilmoq, intilmoq.
Qafasda qush urinayotir.
Bozor-da yurgan xalq — fuqaro ham kir-yupun, isqirt, gʻazabli, shoshadi, turtinadi, urinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Biror ishni bajarishga kirishmoq; unnamoq, tutinmoq; biror ish bilan band, ovora boʻlmoq.
[Nazokat] Oshga urindi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Chol oynagini olib, koʻz yoshini artdi va yana ishga urindi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Sayfini ilgariroq ishga joʻnatdim-da, oʻzim nimagadir urinib, kechroq qolib bordim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Biror ishni bajarish, biror narsaga erishish va shu kabilar uchun harakat qilmoq, harakatida boʻlmoq.
Qiz uni [tovuqni] ushlab olgani koʻp urindi, juda qiynalib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Aʼzam kun boʻyi Muhiddinni xoliroq uchratishga urinib koʻrdi, boʻlmadi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Iloji boricha uning sheʼrlarini yerga urishga, Feruzning koʻzi oldida obroʻsizlantirishga urindilar. — S. Siyoyev, Avaz
4. Holdan toymoq; charchamoq; qiynalmoq.
[Oʻgʻil:] Jon ona, oʻzim yoʻlda juda urinib keldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Bir oz kutmabsiz-da, qori aka, issiqda ancha urinib qolibsiz. — I. Rahim, Chin muhabbat
Kumushbibi ogʻriqlardan shikoyat qilib yurar, shuning uchun onasi tinch uxlasin, ortiq urinmasin! deb bugun namozga ham uygʻottirmagan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. koʻchma Asli holatini, sifatini yoʻqotmoq: eskirmoq.
Uringan roʻmol.
Uyga urinib, ezilib qaytib kelgan nonni yeydigan odam yoʻq. — S. Ahmad, Non-nasibamiz haqida
Maktub anchagina uringan, qogʻoz shalaqlangan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
[Chopon] Juda yangi boʻlmasa ham, har holda urinmagan — T. Malik, Ajab dunyo
- Soʻz urinmoq Soʻz aylanmoq, soʻz teginmoq. Soʻz urindi, soʻzdan soʻz chiqdi, nihoyat, hojining kutganidek, oʻgʻil hasrati ham boshlandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar