Izohli lugʻat
· yana 2 ta lugʻatda
son Uch sonidan miqdor soni.
Qidiruv
«uchta» boʻyicha 218 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
86 ta
Izohli lugʻat
· yana 7 ta lugʻatda
UCH I 'boshlanish qismi’. Tayohning u ch i boʻlma, oʻrtasi boʻl (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham ngunday maʼnoni anglatgan bu ot dastlab u:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 611); oʻsha davrlardayoq u: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 79; DS, 603): u:ch > uch. UCH II ’ikki bilan toʻrt oraligʻidagi butun sanoq son’. U ch kundan beri isitmasi tushmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz üch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 641; ПДП, 440; Devon, I, 71; DS, 621); oʻzbek tilida ü unlisining yum — shoqlik belgisi yoʻqolgan: üch > uch
1. Narsalarning ingichkalashgan, oʻtkir tomoni. — ichida. Maqol
Nayza uchi. Xanjar uchi. Kr-ziqning uchi. Ignaning uchi. Tikan zahri — uchida, dushman zahri
Juvon Sidiqjondan pichoq soʻrab olib, ikkita bodring archidi, birini oʻzi tishlab, ikkinchisini pichoq uchida Sidiqjonga uzatdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Mir-zakarimboy soqolining uchini barmoqlari bilan chimtib, kulib qoʻydi — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Yogʻoch, ip, sim va b. ensiz, uzun narsalarning tomonlaridan biri, bir tomon oxiri, boshi
Tayoqning uchi. Arqonning uchi
3. Narsalarning oʻzi birikkan, oʻrnashgan joydan tashqari yoʻnalgan tomoni, oxiri
Barmoqning uchi. Choynak joʻmragining uchi. sht Akramjonni bir nav quchoqlagan boʻldim, juvonga esa qoʻlimning uchini berdim — A. Qahhor, Ming bir jon
Uning yuzida, shunday burnining uchida xoli bor. U — Umarbekov, Yoz yomgʻiri
vafot etgan xolasini esladi va koʻzidan tirqirab chiqqan yoshini yeng uchi bilan artdi — I. Rahim, Ixlos
4. Chorburchak buyumlarning tomonlari tutashgan joyi, burchagi
Fanerning toʻrt uchidan ushlab koʻtarmoq
Polvon yelkasiga tashlab chiqqan qiyigʻini oldida, ikki uchidan ushlab, birikki aylantirdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. mat. Chiziqlarning yoki sirtlarning oʻzaro tutashib, kesishib, burchak hosil qilgan nuqtasi
6. Narsalarning yuqori qismi, tepasi, boshi. .1 nur. Gʻayratiy
Minoraninguchi. Daraxtninguchi. Simyogʻochning uchi. tsh Teraklar uchida oʻynar qizi
Bir kupi oʻrikning uchiga chiqib.. atrofni tomosha qildim — Oydin, Sa-dagʻang boʻlay, komandir
Devorga tashqaridan qoʻysh!gan keng narvonlarning uchlari xiyol chiqibturardi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. koʻchma Biror narsaning boshlanish qismi, boshi
Sir(ning) uchini soʻz ochar — Maqol
U \ Elmurod] hali bu muvaffaqiyatning faqat uchigina ekanini hech bir unutmadi — P. Tursun, Oʻqituvchi
Nuri bu voqeaning uchini eshitgan hamon bezgakday qaltirab ketdi — Oybek, Tanlangan asarlar
son Uchta sonidan taxmin soni.
Uchta sonidan miqdor ravishi.
umumiy chuqurlik nuqtasi
Taʼriflar ichida
66 taoriq-tiriq Juda ham oriq, ramaqijon. Bizdan soʻng yana uchta-toʻrtta doʻkondor kirib keladi. Oriq-tiriq, ziqna, koʻpchiligi pastkash odamlar. Oybek, Bolalik Yem-xashak yo
pastkash Arzimagan narsaning ham yuziga boradigan, arzimas narsalarga ham oʻzini uradigan, nazari past. Bizdan soʻng yana uchta-toʻrtta doʻkondor kirib keladi: oriq-tirri
bosar-tusar Haddan tashqari magʻrurlanib, kekkayib ketmoq, manmanlik qilmoq; hech narsani nazar-pisand qilmay qoʻymoq. Hasancha, anavi Soyib tanburchiga oʻxshaganlar xoʻj
hakalak Bir oyogʻi yoʻq. Chap oyogʻingizni kesisharmish. Ikki oyoq bilan sizdan koʻrganim shu boʻlsa, endi hakalak boʻlganda nima qilardingiz. Bir kamim choʻloq boqishmid
jig‘ildon Qushlarning qiziloʻngachidagi ovqat toʻplanadigan va yumshatadigan buqoqsimon keng joy. Xoʻrozchaning jigʻildoni mushtday shishib chiqdi. M. Ismoiliy, Fargʻona
to‘ra tar. Yuqori tabaqaga mansub kishi; zodagon, oqsuyak, aristokrat. Bu ikki qavatli katta hovli Azlarxon toʻraning hovlisi edi. Oydin, Hazil emish tar. Xonlar davrida
Ertaklar
60 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda baliqchi bobo va ayyor shoqolning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Shoqolning hiylasi tufayli boshqa shoqollar kulgili ahvolga tushib qoladi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal
Sheva materiallari
6 ta
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · burun isirgʻasi oʻrniga qoʻyilgan choʻp; uchta feruza toshli burun isirgʻasi
Qashqadaryo viloyati · beshtosh
beshta yoki uchta mayda tosh bilan o‘ynaladigan bolalar o‘yini
Fargʻona viloyati · uchqirrali egov
Uchta beti va uchta qirrasi bor, tishlari mayda egov; serax egov
Samarqand viloyati · seraftor gul
Miskarlikda biryoʻllik gulning ikki-uchtasining bir-birini kesib oʻtishgan nusxasi
Samarqand viloyati · vuchcham
uchta tuqqan qo'y yoki echki
Surxondaryo viloyati · uchtalik
molning birdaniga uchta tugʻishiga nisbatan