Қидирув

фл. 1. 1 Алангаланмоқ, аланга олмоқ.

2. кўчма Ёнмоқ, куймоқ.

Сиз ўзингизни тупроқ билан тенглаштирмоқчи бўлгансиз, лекин мен ҳозир Кумушга ҳам қаноатланмай, Олтинбиби деб атамоқ фикрига тушдим Борлиғим муҳаббатингиз алангаси билан туташгани ҳолда, завжангиз Отабек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳеч ким менингдек куймаган ҳажринг ўтига, эй санам, Танҳо туташдим мен ўзим, сўзона бўлдим соғиниб. — Ҳамза

3. фолк. Тутақмоқ, қизишмоқ.

Жуда ҳам туташиб кетди Ҳакимхон. — Алпомиш

Арзирумдан экан асли элати, Туташган бола-дир — кўпдир ғайрати. — Нигор ва Замон

фл. 1. Тутунланиб ёнмоқ, бурқсимоқ; тутун чиқармоқ.

Печка тутаб кетяпти. Ҳўл ўтин тутайди, ёнмайди.

Тутаб ётган тўнка ёнида сочлари ўсиб, соқолига қўшилиб кетган бир девона бу мудҳиш қоронғиликка қарши курашган каби гулханни ёндиришга тиришар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмаджон ўрнидан турди ва ҳануз тутамоқда бўлган қишлоқни кўрсатди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Ис, дуд чиқармоқ (ёғ, пилик ва шу кабилар ҳақида).

Қозонда ёғ тутай бошлади.

3. кўчма Тутақмоқ, тутақиб кетмоқ, қизишмоқ; ёнмоқ.

Ҳайдарбой ич-ичидан тутаб кетди. — Н. Фозилов, Оқим

Қиздан жавоб бўлмагач, Ойшахон баттар тутай бошлади: — Минг марталаб айтганман бу мегажинга, бир нимани тайинли қилиб қўйгин деб. — А. Муҳиддин, Айбсиз айбдор

1. Пахтадан ип йигириш учун тайёрланган пилта

2. Учи чақмоқда чўғлатиш учун мослаштирилган (учи куйдириб қорайтирилган) пахта ипи

Уч кишшшшиб чақмоқни тошга уриб, тутани ёмғирдан бекитиб, роса уринганларидан кейин, ниҳоят, аччиқ пахта тутуни димоғларига урилди — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Бир-бирига ёнма-ён уланган; туташган

Қошлари туташ. ят Сайҳонлик тугаб, туташ боғлар кўринди — С. Сиёев, Ёруғлик

Бир томонингиз — харсанглар макони, иккинчи томонингиз — уфққа туташ ям-яшил водий — Ж. Абдуллахонов, Орият

от Пахтадан қўлда ип йигиришда ишлатиладиган қовоқ найча.

от Нарсаларнинг тутамлаш ёки сиқимлаш мумкин бўлган миқдори; панжанинг шунча миқдорни оладиган (тутадиган) ҳолати.

Бир тутам соч. Бир тутам пахта. Дангасанинг қуйруғи бир тутам. — Мақол

Робия хола бир тутам печак ўтни жўякка ташлаб, қўлларини қоққанича, Ширмонхон қаршисига юрди. — С. Зуннунова, Олов

Қўйлар кеча эрталаб охирги тутам хашакни еб бўлишган. — С. Анорбоев, Оқсой

Ёқуббек соқолини тутамига олиб, бир лаҳза ўйланиб турди-ю — П. Қодиров, Юлдузли тунлар