Поиск

Taʼm, maza, lazzat

Qimizning toti. Totini koʻrmoq■ Maktanchokning moti chikar, Jom kozonning toti chikar — Maqol

Shul sababdan taqdir ataldi Ilk boʻsaning ikkinchi oti. Shul sababdan umrbod qoldi Labda oʻshal boʻsaning toti — Uygʻun

fl. 1. Bir oz yeb, ichib, mazasini koʻrmoq.

[Nabigul Qodirga:] Musallas suzgandan keyin, qandoq qilib sabring chidaydi, totib ham koʻrasan-da. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

2. Umuman, yemoq, ichmoq.

Mehnat qilib topganing — qand-u asal totganing. — Maqol

[Gulnor] Ertalabki choydan buyon uyda ikki marta ovqat tayyorlangan boʻlsa ham, hech nima totmagan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Boshdan kechirib, lazzatini, taʼmini koʻrmoq, sinamoq.

Achchiq bilan chuchukni totgan bilur, Uzoq bilan yaqinni yurgan bilur. — Maqol

Bu yerdagilarning koʻpi Sobir Umarov qilichining tigʻini totib koʻrgan. — H. Gʻulom, Mashʼal

Qullik azobini totgan-u, ammo U shamol boʻlganin unutolmagan. — X. Davron, Qaqnus

ot 1. Tropik oʻrmonlarda yashaydigan, koʻpchilik turi chiroyli, rang-barang patli qush.

Ilhom samovarchi odamni koʻproq chaqirish uchun toʻti saqlaganday, Hoji bobo usta Salimni toʻti qilib boqar edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Togʻlardagi ohular, oʻrmondagi toʻtilar, chamandagi bulbullar ham yolgʻiz emas, juft yashaydilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. koʻchma Juda goʻzal, nozanin ayol haqida.

Qizlar majlisi gullar, lolalar, toʻtilar, qumrilar majlisi! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bir qiyo boqdim, ilindim toʻtining zanjiriga, Hech iloj topolmadim parvardigor taqdiriga. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Taqlidchi, oʻzganing gapini takrorlaydigan shaxsga nisbatan qoʻllanadi.

4. Toʻti (xotin-qizlar ismi).

ot etn. Ibtidoiy urugʻ, qabilalarda diniy hurmat-ehtirom obyekti boʻlgan, yaʼni ilohiylashtirilgan hayvon, oʻsimlik, biror narsa-buyum yoki tabiat hodisasi (har bir urugʻ, qabila oʻz totemi nomi bilan atalgan).

ot bot. Pistadoshlar oilasiga mansub, togʻ yonbagʻirlarida oʻsadigan, shoda-shoda mayda gulli daraxt yoki buta (barglarida boʻyoq va oshlovchi moddalar koʻp boʻladi)

sft. 1. Taʼmi, mazasi yaxshi; mazali, lazzatli, shirin.

Totli ovqat. Moling zotli boʻlsa, yemishing totli boʻlar. — Maqol

Shavla juda totli tuyuldi — oshpazni maqtadilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

Suyak solingan suyuq ovqatlar qancha uzoq va miltiratib qaynatilsa, taʼmi shuncha totli boʻladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

2. koʻchma Lazzat bagʻishlovchi, shirin, nashʼali.

Totli xayollar. Totli onlar.

Begimxonning koʻz oldida xarita emas, Erali jonlandi. Qanday totli edi ularning turmushi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Dili potirlab, miyasida biri biridan totli oʻylar charx uradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik