Поиск

ot kam qoʻll. ayn. Chizimcha.

Oppoqqina yuzi tuxumday yiltiragan koʻylagi ustidan ipak tizimcha bilan belini bogʻlagan kishi gapni kesdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

koʻchma Tiz choʻkmoq 1) tizzalarini bukib, oyoqlari ustiga oʻtirmoq; choʻk tushmoq; choʻkkalamoq. . Mirmuhsin, Meʼmor; 3) kishi izmiga yurmoq, irodasiga boʻysunmoq

Yormat kirib, eshikni yopdi. Qizining oldiga tiz choʻkib, yuziga tikildi, peshonasidan asta siladi — Oybek, Tanlangan asarlar; 2) gavdani shunday tutgan holda iltijo-iltimos bilan yolvormoq

Lekin undagi shuhratparastlik, tama oldida podshohlarga tiz choʻkishdan ham, oʻzgalar manfaatini bosib-yanchib oʻtishdan ham qaytmasligini koʻpchilik bilardi

Ana shu Surxon jilovi ham jasoratli xalqimiz izmida, u qanchalik pishqirmasin, oʻkirmasin, bari bir, inson oldida tiz choʻkadi — "Uzbekistan qoʻriqlari"

ot 1. Ip, sim va shu kabilarga terilgan narsa; shoda.

Bir tizim marvarid. Bir tizim marjon. Bir tizim pomidor qoqi. Bir tizim qalampir.

Biz ishni choʻzmaslik uchun har quvurni alohida emas, ikki-uchtasini bir tizim qilib burab olar edik. — P. Qodirov, Erk

2. Bir soha, muassasa va shu kabilarga oid yoʻnalish, ish-faoliyat kabilar majmui.

Bank tizimi. Xalq taʼlimi tizimi. Xavfsizlik tizimi.

Mehnat vazirligi tizimida ishlayotganingizga ham ancha boʻlibdi. Tizim va uning joylardagi boʻlimlarida xo-tin-qizlarning faoliyati qanday? — Tizimimizda ishlayotgan xotin-qizlarning olib borayotgan ishlari yaxshi. — Mehnat

Mamlakatimizning tashqi iqtisodiy munosabatlarida muhim oʻrin egallagan tashqi savdo tizimidagi tub oʻzgarishlar sust amalga oshirilmoqda. — Fan va turmush

3. Oʻzaro bogʻliq va uzviy tartibda boʻlgan narsa, hodisalar birligi, majmui.

Barcha boʻgʻindagi davlat idoralari faoliyatining huquqiy asosi boʻlib xizmat qiladigan qonunlar tizimini barpo etish lozim. — Gazetadan

4. Oʻzaro bogʻliq qismlardan tashkil toptan tuzilma, ijtimoiy, siyosiy va boshqalar jihatdan tuzilish shakli.

Ular, bizga maʼlum sabablarga koʻra, Markaz deb ataluvchi eski tizimdan nihoyatda bezillab qolishgan. — Gazetadan

Jumhuriyatlarda bugun mutlaqo bir-biriga oʻxshamaydigan turli xil ijtimoiy-siyosiy tizimlar vujudga kelmoqda. — Gazetadan

5. Biror ish-faoliyatni tashkil etish, amalga oshirishning shakl va tartib-qoidalari majmui.

Baholashning reyting tizimiga oʻtildi. — Maʼrifat

mehnat unum-dorligini taʼminlovchi omillarning muntazam tizimini yaratish tarafdorimiz. — Gazetadan

ot 1. Birin-ketin yoki yonma-yon joylashgan; qator.

Ochil Zarafshon tizma togʻi etagida, chorvador va bogʻdor qishloqda oʻsgan. — P. Qodirov, Uch ildiz

Uylar ikki qavatli boʻlib, trassadan ancha yuqori, tizma qum adirlar ustida saf tortganlar. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

2. Xarakteri, tabiati, munosabati va shu kabilarga koʻra bir-biriga bogʻliq boʻlgan, ketma-ket yoki yonma-yon sodir boʻladigan voqea va hodisalar tizilmasi majmui; tizim.

Asar-da ishtirok etuvchi qahramonlarning xarakterini, ularning oʻzaro munosabatlarini ochib beradigan, bir-biriga bogʻlangan voqealar tizmasi asarning syujeti deyiladi. — Adabiyot xrestomatiyasi

Biz Jizzax nasos stansiyalari tizmasi qurilayotgan boshqa uchastkalarga yoʻl oldik. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

ot 1. anat. Oyoqning bukiladigan, boddir bilan son qoʻshiladigan joyi.

Hayot kelinchaklarcha, bir oyogʻini yigʻishtirib, ikkinchi oyogʻini tizzasidan bukib oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Mana, mast holda Tojiboy toʻppa-toʻgʻri Gulsumning eshigiga keldi-da, zanjiri ilinmagan eshikni tizza bilan bir itarib, toʻgʻri ichkariga kirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Ishton, shim va shu kabilar kiyimlarning tizni qoplab turadigan, tizzaga toʻgʻri keladigan qismi.

Ishtoni yoʻq tizzasi yirtiqqa kular. — Maqol

Tizzalari titilib ketgan eski tirinka shimining pochalaridan suv sirqib oqar chit koʻylagi shalabbo boʻlib, badan-badanlariga yopishib qolgan edi. — N. Fozilov, Diydor

Ha, mulla Gʻulom, tizzalaringiz tuproq, namozni yerda oʻqidingizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Oyoqning tizdan dumbagacha boʻlgan qis-mi (oʻtirgan holatda).

Yoʻlchi oʻtirgach, Shokir otaning yetim nabiralarini tizzasiga olib, oʻpib, uzumdan ikki boshini ularning qoʻliga tutqazdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Zulfiqor ustodga yaqin oʻtirib, qoʻynidan keng va qalingina daftarni olib, tizzasiga qoʻydi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Saodatxonning igna ushlagan qoʻllari beixtiyor tizzasi ustiga tushdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

ot 1. Ot, eshak va boshqalar hayvonlarni bogʻlash yoki qantarib qoʻyish uchun xizmat qiladigan, uchi suvluqqa yoki boshvoqqa biriktiriladigan uzun tasma yoki chizimcha.

Sherbek egardan sakrab tushdi. Otning tizginini panjaraga bogʻlab, choʻchqaxonaga qarab yurdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. s. t. Jilov.

Ovchilar xiyla ilgarilab ketdi. Juvon tizginni sal boʻshatgan edi toy birdaniga koʻtarilib ketdi. — A. Qahhor, Xotinlar

Rais otidan tushib, tizginni bilagiga soldi-da, ariqdan yuzini yuvdi. — H. Nuʼmon, Fasllar

3. koʻchma Boshqarish vositasi, boshqaruv.

Yoshlarda hayo yoʻq. Yoʻq, ayb onasida, tizginini boʻsh qoʻydi. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi

Oʻrta Osiyodagi irrigatsiya inshootlarining tizgini uning qoʻlida. — A. Abduqodirov, Boʻzsuvdan Sirdaryogacha

Tabiatimni lanj qilgan baʼzi nuqsonlarni hisoblamasam, men safarimdan xursandman, — suhbat tizginini oʻz qoʻliga oldi afandi. — Mushtum