Qidiruv

ot 1. Muayyan bir turdagi (guruhdagi) narsalarning muhim belgilarga ega boʻlgan namunasi, shakli, modeli.

Bizning vazifamiz — choʻlda shahar tipidagi posyolkalar qurish, obod qishloq barpo etish. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Tuproqlar shoʻrlanish tipiga koʻra, asosan, xlor-sulfatli, baʼzan sulfat-xlorli boʻladi. — Fan va turmush

2. biol. Hayvonlar sistematikasida: kelib chiqishi jihatidan oʻzaro qarindosh, yagona tuzilish shakliga ega boʻlgan hayvonlar sinflarini birlashtiradigan oliy sistematik kategoriyalardan biri.

Boʻgʻimoyoqlilar tipi.

3. Ijtimoiy, kasbiy, axloqiy va boshqalar belgilarning umumiyligiga koʻra birlashadigan kishilarning yorqin vakili.

Kamtar, ijtimoiy tadbirkor — ilgʻor kishilar, xalq vakili sifatida, ijtimoiy taraqqiyotga ulkan hissa qoʻshgan yangi tipdagi odamlar-dir. — N. Safarov, Olovli izlar

4. Adabiyot va sanʼatda: bir turdagi kishilarning xarakterli, umumlashma belgi-xususiyatlarini aks ettiradigan, mujassamlashtiradigan obraz.

Temaning qahramoni qilib olingan tipning, mehnatni sanʼat darajasiga koʻtara olgan odamning xarak-terini boʻrttirib bera olish kerak. — N. Safarov, Olovli izlar

Oʻzbek prozasida prototipdan adabiy tip yaratishning rang-barang koʻrinishlari bor. — OʻTA

5. s. t. Oʻziga xos (koʻpincha salbiy) xususiyatga ega boʻlgan odam.

Mana bu tipga otni ber desam, bermadi. Meni tutib soʻkdi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

sft. 1. Maʼlum bir tipga xos boʻlgan; maʼlum tipdagi narsa va hodisalarning xarakterli belgi-xususiyatlarini oʻzida aks ettiradigan, mujassamlantiradigan.

Hamza oʻzining dramatik asarlarida oʻzbek ayollarining tipik obrazini yaratadi. — OʻTA

Biz kartinamizning asosiy masalasi qilib mexanizatsiya masalasini olmoqchimiz. [Paxtakor kolxozi] mexanizatsiya jihatidan ham tipik, shundoq emasmi? — A. Qahhor, Kartina

2. Biror narsa uchun xos, xarakterli.

Notiqning shablon nutqiga xos tipik elementlarni topish kerak boʻladi. — OʻTA

Oʻtimlilik ham oʻzbek tili holat feʼllari semantik tuzilishi uchun tipik emas. — OʻTA

ot 1. Tipik belgi-xususiyatga egalik.

Ijobiy obrazlarning tipikligi.

2. Adabiyot va sanʼatda: xususiy va umumiy hodisa, voqealarning badiiy obrazlardagi birligi, umumlashmasi.

Zotan, chinakam badiiy asarda gʻoyaviylik, tipiklik, emotsionallik va ijtimoiy amaliyot bilan aloqadorlik dialektik yaxlitlikni tashkil qiladi. — OʻTA

fl. ayn. Tipirlamoq.

Oradan koʻp oʻtmay, [imtihondan] Oʻtolarmikanman, bilmaydigan qiyin savol tushib qolsa, nima qilaman, deb tipillab turgan Raʼno ham kirib, toʻrt olib chiqdi. — Mirmuhsin, Umid

fl. 1. Jon talvasasida oʻzini har yonga urmoq, sapchimoq, pitir-pitir qilmoq, pitirlamoq, tipirchilamoq.

2. koʻchma Tez, shoshilinch yoki bezovta harakat qilmoq, shoshilib pitirlab qolmoq.

Nurxon tipirlab qolgan Ravshan polvonga tikildi. O. — Yoqubov, Larza

ayn. Pitir-pitir.

loʻppigina, kuldirgichli shirin qiz tipir-tipir yurib borib, onasini achom qiladigan boʻldi. — A. Muxtor, Chinor