Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«тинсиз» бўйича 87 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Туркча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

82 та
тин
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

ТИН 'нафас' (оз ишлатилади). Бўғизига тиқилиб т и н и Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора (Ҳамид Олимжон). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли тïн тарзида талаффуз қилинган (ПДП, 436; Девон, И, 326; ДС, 567); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: тïн > тин

Нафас олиш, нафас

Йиғиштириб бор бисотини, Бўғизига тиқилиб тини, Нури сари қилди ишора, Зайнаб учун бу бўлди чора — Ҳ. Олимжон

Тўлиқ мақола →
тинч
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Ғала-ғовур, шовқин-сурон, тўс-тўполон ва шу кабилардан холи.

Атроф тинч. Ўткинчилар оз. Анҳор ёқасида, толлар орасида иккита оқ эчки ўтлаб юради. — Ойбек, Танланган асарлар

Ажойиб кеча бўптими? Тинч, ойдин, шабада! — П. Турсун, Ўқитувчи

[Аҳмад] Шовқин-суронли, серқатнов кўчаларни ёқ-тирмас, сал айланиш бўлса ҳам, тинч, сал-кин хиёбонларни танларди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Қизиқ, кечагина денгиз эди тинч, Қаърига олмоқда бугун зилзила. — Г. Жўраева, Иқбол

2. Киши ҳаёти, фаолиятида унга салбий таъсир кўрсатмайдиган, безовта қилмайдиган, ғам-ташвишдан холи.

Меъмор [уста Нусратга] қолган умрини бир чеккада тинч-гина, ғарибона ўтказмоқчи эканини айтди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қишлоқ кўчаси тинч, қизи бўлса кичкина эмас раёнда бўладиган кенгашларда қатнашиб, алламаҳалда уйига келадиган кунлари бўлган-ку. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ўртоғингизга айтинг, шу ҳужрасини биздан аямасин. Шу ерда тинчгина яшайлик! — Ойбек, Танланган асарлар

Ўт-тиз йилдан бери шу ердамиз, ҳали бирон кори ҳол бўлгани ёʻқ. Бу ер тинч жой. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Уриш-жанжалсиз, туриш-турмуши осойишта.

Қўшнинг тинч — сен тинч. — Мақол

Ўзларига тўк, бекам-у кўст, тинч яшашади, икки куёв кўрган, неваралари бор. — Р. Файзий, Таъзим

Нисо бувининг қизлари туфайли неча мартаба қўйди-чиқди бўлиб олди. — А. Қаҳҳор, Бошсиз одам

4. Беташвиш, осойишта ҳолат; тинчлик.

Шу [Саодатхон] келгандан бери тинчимиз ёʻқолди. — С. Зуннунова, Янги директор

Ўзим майли, уй-ичимнинг тинчи кетди — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Чунки бу қўлга тушмаса, яна одамларнинг тинчини бузиб, жиноятини давом эттираверади. — М. Юнусов, Қутилмаган хазина

  • Кўнгли тинч Кўнгли хавотирлик, безовталикдан холи. Худога минг қатла шукур, ўзимнинг кўнглим тинч, бировни бир нарса дейишликка ҳаддим ёʻқ. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Ўзига тинч Уй-рўзғори, ҳаёти меъёрида, ўзидан тинган. Наби полвон ва бошқа ўзига тинчроқ кишиларнинг ҳовлилари меҳмон қўнарлик бир ҳолга келтирилган эди. — С. Айний, Қуллар
  • Қулоғи тинч Ташқи томондан бўладиган турли гап-сўз, машмашалардан холи. Ўзингдан чиққан балога, қайга борай давога! Шаҳарда юргани ҳам дуруст экан, қулоғимиз тинч эди. — Уйғун, Навбаҳор
Тўлиқ мақола →
тиним
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ишдан, ҳаракатдан холи вақт ёки ҳолат; дам, ором.

Баъзи вақтда, суғориш пайтларида, кечалари ҳам тиним бўлмас, сувни узоқдан ҳайдаб келишга тўғри келар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Тиним бермаслик 1. Дам бермаслик, бетиним ҳолатда тутмоқ. Отинойи унга [Элмуродга] тонг саҳардан кечаси аллавақтгача тиним бермаса ҳам, қорнини ҳеч қачон ёлчитмайди. — П. Турсун, ЎқитувчиУмаровнинг жангчилари душманга тиним бермай, изидан қувладилар. — Т. Рустамов, Мангу жасоратМана бу қўшнимизнинг болалари сира тиним бермайди — Р. Файзий, Сен етим эмассанБу ҳамма вақт бошида айланиб, тиним бермай юрган эски ўй эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаКейинги кунларда Юлдузхон Муҳиддиннинг кўз олдидан нари кетмайдиган, тиним бермайдиган бўлиб қолди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
  • Тиним билмаслик Тиним, дам олмай, доим иш, ҳаракатда бўлмоқ. Эрта саҳардан то қора кечгача одамлар тиним билмаган ана шу кунларнинг бирида Қорабулоқ қирғоғидан бири кекса, бири ёш — икки отлиқ чиқиб келаверди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаАсалари каби ўзбек пахтакори тиним билмайди. — Н. Сафаров, Оловли излар
  • Тиним ёʻқ Тўхтовсиз (тинимсиз) иш-ҳаракатда. Устаникида тонг ёришгандан қош қорайгунгача тиним ёʻқ — дам босиш, босқон уриш, сув ташиб, ўтин ёриш — Р. Файзий, Ҳазрати инсонПристанда ҳаёт қайнайди. Иш! Ҳеч тиним ёʻқ кемачида. — Э. Раҳим, Янги қадам
  • Тиним куни Тиним куни соқоли ўсган Умид эрта билан гастрономга, ундан кейин ёпган нон олиш учун бозорга кирди. — Мирмуҳсин, Умид
  • Тиним олмоқ Дам олмоқ, ҳордиқ чиқармоқ. Уйга қайтганда ҳам, бир муддат тиним олишга имкон топмади. — Ойбек, Навоий
Тўлиқ мақола →
тиниқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Лойқа ва шу кабилардан холи, ти-ниган ҳолатли

Чўққилардан оқиб тушган бу сойлар шишадек тиниқ — Мирмуҳсин, Ҳам-заобод

Ариқчаларда кеч кузнинг тиниқ суви лимиллаб оқади — Н. Аминов, Суварак

2. Гард-ғубор, хиралик ва шу кабилардан холи, равшан кўринишли

Осмон ҳар вақтдагидек булутлардан холи, беғубор, тиниқ, кўм-кўк — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Радиодан дутор садоси таралар, сеҳргар куй Темир-жоннинг қалбига кириб борар, тиниқ юзида ёқимли, мулойим жозиба.. уйғотарди — Ж. Абдуллахонов, Орият

Кўзларининг қораси ниҳоятда тиниқ ва ўтли — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Хиратик, қўполликдан холи; жарангдор (товуш, овоз ҳақида)

Адолат дуторини қўлга олди. Бир нафасдан кейин унинг қўнғироқдек тиниқ овози янгради. С — Зуннунова, Гулхан

Тоғбағрида ўйноқлабюгурган жилғаларни эслатувчи тиниқ, жозибадор садо хонани тўлдирди — Ж. Абдуллахонов, Орият

4. кўчма Аниқ ифодали; равшан. . . Унинг хотираси ҳайратда қоларли даражада бой ва тинш эди. Газетадан

Сўз-фикри тиниқ зиёли бўлганингиз учун ҳам биз чекаётган айрилиқ ситамини сезяпсиз — Мирмуҳсин, Меъмор

Жаҳонда ақли тиниқ шинаванда йигитнинг битаси сен-у, биттаси мен — Ж. Абдуллахонов, Тожи билан Ҳожи

Тўлиқ мақола →
тинка
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Куч-қувват, мадор, мажол.

Иситмалайвериб беморнинг тинкаси қолмади.

Кун ботишга яқин иккинчи тўнкани ҳам қулатдим. Жуда тинкадан толган эдим, уҳ деб бориб, ўрнимга чўзилдим. — Ғ. Ғулом, Шум бола

  • Тинкаси қуримоқ 1. Иш, ҳаракат ва шу кабилар натижасида (таъсирида) ҳолдан тоймоқ. Ҳар битта ғиштни, ёғочни, ҳар бир кўза сувни пастдан олиб чиққунларича тинкалари қуриб кетарди. — П. Қодиров, Юлдузли тунларЖазирама иссиқ кунлари менинг тинкам қуриб, соя жойни ахтариб қоламан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқУрушдан халқнинг тинкаси қуриди.Ўзаро қирғин, ҳарбий юришлар, ўлпон-у ушр солиқлари раиятни тобора қашшоқлаштириб, тинкасини қуритди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 82 →

Таърифлар ичида

1 та
планетарий

планетарий Гумбазсимон экраннинг ички сатҳида энг муҳим ёритқичлар ва буржлар жойлашган юлдузлар осмони манзарасини кўрсатувчи, Қуёш, Ой, сайёралар ва бошқалар

Эртаклар

3 та
Доно йигит ва унинг қайлиғи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ

Қирқ куёв
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда қирқ ўғилнинг кенжаси ўзининг ақл-заковати ва топқирлиги билан қийин шартларни бажариб, подшоҳнинг қизига уйланади. У аждарҳонинг чангалидан қу

Хотинсиз уйни кўр, қаро ерни кўр
Халқ оғзаки ижоди

Бир бой хотинининг донишманд гапларига ишонмай, уни уйдан ҳайдаб юборади. Аёл ўтинчи йигитга турмушга чиқиб, ўзининг ақл-идроки билан унинг ҳаётини бу

Шева материаллари

1 та