Қидирув

фл. 1. Бирор истак, тилак, ният билдирувчи сўз, гап айтмоқ.

Ҳазратим, мен мунглик, қизингиз сизга худодан Шайх Саъдийнинг умрини тилайман! Илоҳим юзга киринг! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

У тилида Майлингиз, деса ҳам, дилида Худо оқ ёʻл берсин, деб тилади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўзбекларда агар катта хурсандчилик тилайдиган бўлса, Тўй устига тўй бўлсин! дейишади. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

2. кам қўлл. айн. Тиланмоқ.

Бирор егулик тиламоқ.

Қизиқ экансан, оёғидагини ечиб берадими, бу ердагилар ҳаммаси — гадойдан нон тилайдиган қашшоқлар — Ойбек, Танланган асарлар

Жулдур-жулдур қўсқига ўраниб олган букур чол аянч овоз билан ёлвориб, бир нарса тилади. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

3. Хоҳламоқ, истамоқ.

Сиҳат тиласанг, кўп ема, Иззат тиласанг, кўп дема. — Мақол

Анвар ака эртага чаҳоршанба кечқурун, тиласангиз — очиқча, тиламасангиз, яширинча бўлса ҳам, бизникига келинг — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Қиятга ёрдамга? Уйимизга қон тилаб бостириб келгани учун-ми? — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Унинг истиқболига туришни ва бўйнига осилиб йиғлашни тиласа-да, қаршисидаги олабўжилар бунга моне эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

фл. Беришни сўраб илтижо қилмоқ (егулик, ичгулик нарсалар ҳақида); тиланчилик қилмоқ.

[Ҳайдар] Ҳар кун бозорларни айланиб, қаландарлар одатича, ғоят оддий тирикчилиги учун керакли нарсаларни тиланиб топарди. — Ойбек, Навоий

Бола, нон олиб чиққан киши борки, қўлини чўзиб тиланар, бир-икки қадам эргашиб борар бермаса, ҳафсаласи пир бўлиб, яна тўдага ўзини урарди. — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

от Кишилардан бирор нарса (садақа) тилаб, тирикчилик қилувчи киши; гадой.

Очлар, юпунлар кўп. Тиланчилар орқангиздан эргашгани эргашган. — Ҳ. Ғулом, Ҳамкасблар гурунгида

Зокирбой унинг [Ҳодиқулнинг] рўпарасида, садақа сўраб келган тиланчидай, бир лаҳза сўзсиз турди. — С. Кароматов, Бир томчи қон

Масжиди жоме бўйлаб ҳар қадамда гадой: қаландарлар, тиланчи болалар, кампирлар. — Ойбек, Танланган асарлар

от Тиланчи иши, нарса-садақа сўраш.

Лекин тиланчилик, тўғрисини айцам, ёмон нарса, ишланг — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳей шундай бадном қилиб қуваманки, тиланчилик қилсанг, кишилар садақа ташламайди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Ёʻл четларида ўтирган майиб гадойлар, тиланчилик қилиб юрган чол ва кампирлар кўз ўнгидан бир-бир ўтди. — П. Турсун, Ўқитувчи

фл. Тиланмоқ феълининг биргалик нисбати.

фл. Тиланмоқ феълининг орттирма нисбати.