Изоҳли луғат
· яна 2 та луғатда
фл. Тикмоқ феълининг биргалик нисбати.
Қидирув
«тикишмоқ» бўйича 61 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Тилдан
Луғат мақолалари
61 та
Изоҳли луғат
· яна 7 та луғатда
фл. 1. Игна-ип билан чоклаб уламоқ, бириктирмоқ; шу ёʻл билан бирор нарса тайёрламоқ.
Ярани тикмоқ. Қопнинг оғзини тикмоқ: Қалпоқ тикмоқ. Этик тикмоқ.
Даҳлизда Ҳасанали узилган от ас-бобларини улаб тикар эди. — А. Қодирий, Утган кунлар
Дилбар ҳам сизга атаб бир чиройли рўмолча тикди. — С. Зуннунова, Янги директор
Фотима опа ҳар хил қийқиндилардан олиб, қўғирчоққа кўйлакча тикиб берди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
2. Ўрнатмоқ, қадамоқ; қурмоқ.
Байроқ тикмоқ.
Уларда иморат-бино ёʻқ эди, ҳаммаси ўтов тикиб ўтиришар эди. — Бўтакўз
майсалар устига чодир тика бошлашди. — Мирмуҳсин, Меъмор
3. Экмоқ, қадамоқ.
Ерга уруғ тикмоқ. Чигирткалар экин ер, экмай-тикмай, текин ер. — Мақол
Кун исиши билан ариқлар қуриган. Мўл ҳосил ундирмоқ ниятида экин тиккан деҳқон бор сувни, олтин тортгандай, мисқоллаб сарфлайди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон
4. Болалар ўйинида: ганакни маълум тартибда териб қўймоқ, жойламоқ.
Иккитадан ёнғоқ тикмоқ.
5. Қиморда: ўйинга пул ёки бошқа нарса қўймоқ.
Отаси ўлиб, катта меросга эга бўлган бойваччаларнинг кўпи пул тикиб, хўроз уриштириб роҳатланар эди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари
Бой беради-ю, ўзи ютмагунча ўйинни тўхтатмайди, ҳеч нарсаси қолмаганда, бутун аъзоларини битта-битта тикаверади, қўли, бурни борингки, занжирлаб ташланг, бари бир ўйнайди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
6. Турли ўйин ва мусобақаларда: ғолиблар учун, ютуқ сифатида бирор нарса атамоқ, ўртага қўймоқ.
Мен ҳаммаларингнинг гувоҳликларингда мусобақага бир қўй тикаман. — Н. Сафаров, Дон
7. кўчма Баъзи сўзлар билан бирикиб, шу сўз ифодалаган нарсани (бирор шахс ёки нарса учун) бахшида этиш маъносини билдиради.
Ҳамроҳларим ўз жонини тикиб бўлса-да, ғалабани таъмин этдилар. — Н. Сафаров, Оловли излар
Мен бутун дунёмни Раҳмонқулга тикканман — Ҳ. Ғулом, Машъал
Шундай яхши кунлар келиши учун курашган, чўлни бўстон қилишга ҳаётини тиккан одамларни эъзозлаймиз. — Ўзбекистон қўриқлари
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
\голл. тижк, ингл. тикк
Каноп ёки пахта толасидан тўқилган қалин, пишиқ газмол, мато (кўпинча матрац, дастурхон ва ш.к. учун ишлатилади)
Ойниса ёʻл-ёʻл тик кўрпачада.. ўтираркан, ўғли Ёʻлдошбекдан келган хатни қайта ўқиб чиқди — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
Тикдан бир хилда тикилган кийим кийган, мадори кетган ярадорлар ҳовлига чиқишди — Р. Файзий, Ҳазрати инсон
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Ўсимликларнинг, шунингдек, баъзи ҳайвонларнинг ингичка учли, нинасимон аъзоси.
Қизил гул тикани. Янтоқ тикани. Типратикан тикани. Тикан бўлиб оёққа қадалгунча, гул бўлиб кўкракка санчил. — Мақол
Воҳид жон-жаҳди билан сиқим-лаган наъматак тиканлари кафтига эмас, юрагига санчилди гўё! — Саодат
2. Шундай нарсали (тиканли) ўт-ўсимликлар.
Экувсиз қолган ерларда тиканлар ўсиб ётибди.
3. Нарсаларнинг ўткир тикансимон қис-ми.
Тўсиқ симнинг тикани.
- Кўзга тикан Кишиларга ёмон кўринган кимса ёки нарса ҳақида. Халқимизда ажойиб бир мақол бор: Текин еган — кўзга тикан. — М. Исмоилий, Бизнинг роман
- Тикан бўлмоқ Ўртада тўсиқ, ғов бўлмоқ. Унинг [Зайнабнинг] бу ҳоли эрса менинг учун яхши эмас, у яна кўп вақт бизнинг орамизда тикан бўлмоқчи. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Тикан устида ўтирмоқ — Сиполик қилсам-у, тикан устида типирчилаб ўтирсам, бари бир, гап қовушмайди. Ундан кўра дангал гап яхши: мен далага чиқмоқчиман, — деди Парпиев. — Й. Шамшаров, Енгиш
- Тиканга ағанамоқ (ёки думаламоқ) Тинчлигини ёʻқотмоқ, нотинч бўлмоқ, руҳий азоб тортмоқ, қийналмоқ. Отабек қизга уйланиб қўйгач, бизнинг Ҳомид тиканга ағанаб, орадан Отабек билан Мирзакарим акани кўтариш фикрига тушган. — А. Қодирий, Ўтган кунларОдилжон шу кеча тикан устида думалаб чиқди. — И. Раҳим, Қўшнилар
- Қора тикан Кишиларга ёмон кўринган салбий шахс ҳақида. — Ёʻқ, фақат сиз яхшисиз, — деди Зулайҳо истеҳзо қилиб. — Бошқаларнинг ҳаммаси қора тикан, ҳаммаси сизни кўролмайди! — П. Қодиров, Қадрим
- Қора тикан туз
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
сфт. 1. Юқорига ёки пастга тик ёʻналган; тик, вертикал.
Тикка қоя. Тикка ўсган дарахт. Тутун тикка кўтарилмоқда. Найза ерга тикка санчилди.
Ариқ қазувчилар эртасига келиб қарасалар, тикка жар ўпирилиб тушиб, ариқлари кўмилиб, теп-текис бўлиб қолибди. — С. Анорбоев, Оқсой
Қайнаб чиқар нефт булоқлари, Фонтан бўлиб отилар тикка. — Ё. Мирзо
Қўрбоши кулиб юборди. Унинг амри билан полвон яна илгариги жойига келиб, чатаноғини кериб, тикка турди. — А. Қаҳҳор, Кўр кўзнинг очилиши
2. Ердаги маълум нуқтага нисбатан вертикал ёʻналишдаги тепа жой.
Кулранг осмоннинг олис-олис бурчларида юлдузлар мил-тиллайди. Ҳов ана, тиккада ёрқин бир юлдуз — тонг юлдузи порламоқда. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан
У [Раҳим Саидов\ пастга тушди. Кун тиккага келган, кўча ёнарди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
3. Тўппа-тўғри ёʻналган; у ёқ-бу ёққа бурилмайдиган, оғмайдиган; адил, тўғри.
Узун ғиштин ёʻлка дарвозахонадан бошланиб, чорбоғни тикка кесиб ўтади. — Ҳ. Ғулом, Бинафша атри
Мастон иланг-биланг ёʻлни қолдириб, мўлжалланган тепаликка қараб тикка ёʻл солди. — А. Қаҳҳор, Мастон
4. кўчма Тап тортмасдан, қўрқмасдан; дадил, тик.
Бетига тикка айтмоқ. Тикка олишмоқ.
Ёвга қарши тикка босиб борганман. — Т. Тўла
Нега сен менга тикка гапирадиган бўлиб қолдинг — ? Мирмуҳсин, Умид
Бу гапни ғар ҳам кўтара олмас, тикка юлишар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Тепа сочи тикка бўлмоқ Туроб-жоннинг тепа сочи тикка бўлди: — Ҳай, сенинг димоғ-фироғинг кимга, хўш, нима дейсан? А. — Қаҳҳор, Анор