Қидирув

фл. 1. Игна-ип билан чоклаб уламоқ, бириктирмоқ; шу ёʻл билан бирор нарса тайёрламоқ.

Ярани тикмоқ. Қопнинг оғзини тикмоқ: Қалпоқ тикмоқ. Этик тикмоқ.

Даҳлизда Ҳасанали узилган от ас-бобларини улаб тикар эди. — А. Қодирий, Утган кунлар

Дилбар ҳам сизга атаб бир чиройли рўмолча тикди. — С. Зуннунова, Янги директор

Фотима опа ҳар хил қийқиндилардан олиб, қўғирчоққа кўйлакча тикиб берди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

2. Ўрнатмоқ, қадамоқ; қурмоқ.

Байроқ тикмоқ.

Уларда иморат-бино ёʻқ эди, ҳаммаси ўтов тикиб ўтиришар эди. — Бўтакўз

майсалар устига чодир тика бошлашди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Экмоқ, қадамоқ.

Ерга уруғ тикмоқ. Чигирткалар экин ер, экмай-тикмай, текин ер. — Мақол

Кун исиши билан ариқлар қуриган. Мўл ҳосил ундирмоқ ниятида экин тиккан деҳқон бор сувни, олтин тортгандай, мисқоллаб сарфлайди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

4. Болалар ўйинида: ганакни маълум тартибда териб қўймоқ, жойламоқ.

Иккитадан ёнғоқ тикмоқ.

5. Қиморда: ўйинга пул ёки бошқа нарса қўймоқ.

Отаси ўлиб, катта меросга эга бўлган бойваччаларнинг кўпи пул тикиб, хўроз уриштириб роҳатланар эди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Бой беради-ю, ўзи ютмагунча ўйинни тўхтатмайди, ҳеч нарсаси қолмаганда, бутун аъзоларини битта-битта тикаверади, қўли, бурни борингки, занжирлаб ташланг, бари бир ўйнайди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

6. Турли ўйин ва мусобақаларда: ғолиблар учун, ютуқ сифатида бирор нарса атамоқ, ўртага қўймоқ.

Мен ҳаммаларингнинг гувоҳликларингда мусобақага бир қўй тикаман. — Н. Сафаров, Дон

7. кўчма Баъзи сўзлар билан бирикиб, шу сўз ифодалаган нарсани (бирор шахс ёки нарса учун) бахшида этиш маъносини билдиради.

Ҳамроҳларим ўз жонини тикиб бўлса-да, ғалабани таъмин этдилар. — Н. Сафаров, Оловли излар

Мен бутун дунёмни Раҳмонқулга тикканман — Ҳ. Ғулом, Машъал

Шундай яхши кунлар келиши учун курашган, чўлни бўстон қилишга ҳаётини тиккан одамларни эъзозлаймиз. — Ўзбекистон қўриқлари

Каноп ёки пахта толасидан тўқилган қалин, пишиқ газмол, мато (кўпинча матрац, дастурхон ва ш.к. учун ишлатилади)

Ойниса ёʻл-ёʻл тик кўрпачада.. ўтираркан, ўғли Ёʻлдошбекдан келган хатни қайта ўқиб чиқди — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

Тикдан бир хилда тикилган кийим кийган, мадори кетган ярадорлар ҳовлига чиқишди — Р. Файзий, Ҳазрати инсон

фл. Тикмоқ феълининг мажҳул нисбати.

Бир кунда юзта кўйлак тикилди. Ўтлоққа ўтовлар тикилди. Майдонга баланд дор тикилди. Эзгу иш учун бош ҳам, жон ҳам тикилди.

У [Фотима] енгларига чиройли қизил кашталар тикилган украинча оқ шойи кофта, қора юбка кийган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Кечқурун биёбонда Тикилди юз палатка Куй янгради гармонда, Файз бағишлаб ҳаётга! — Ё, Мирзо

crush(ing), throng, crowd, jam.

фл. Бир маромда узуқ (паст) тик, тик этган овоз бермоқ (чиқармоқ).

Девор соат гўё Акрамнинг қолган умри ҳисобини қилаётгандай тўхтовсиз, эринмай тикиллар эди. — И. Раҳим, Тинимсиз шаҳар

фл. Тикилмоқ феълининг биргалик нисбати.