Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тезлик» бўйича 152 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

68 та
тезлик
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Тез одамга хос ҳаракат, хусусият.

Солиҳбойнинг қайнаб турган ғазаби унинг тезлигида ёки жазавага тушишида эмас — Ф. Жўраев, Обид Жалилов

2. Иш-ҳаракат, жараён ва шу кабиларнинг жадаллиги, суръати, даражаси.

Иш тезлиги. Ҳисоблаш тезлиги.

3. Жисм босиб ўтган масофанинг шу масофани босиб ўтиш учун кетган вақтга нисбати.

Юриш тезлиги. Югуриш тезлиги. Товуш тезлиги. Ўртача тезлик. Тезлик бирлиги. Тезликни ҳисобламоқ. Трактор баландликка биринчи тезликда чиқади.

  • Тезлик билан 1. Имкон борича қисқа вақт ичида, тез суръат билан, жадал. Ҳосилни тезлик билан йиғиб-териб олмоқ;Тезлик билан етиб кел.
Тўлиқ мақола →
тез
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

сфт. 1. Орадан кўп вақт ўтмасдан, оз (қисқа) вақт ичида; дарров, тезда.

Мажлис тез тугади. Бола ўқиш-ёзишни тез ўрганди. Воқеалар тез ривожланмоқда. Шошмасанг, тез етарсан, шошгандан ўзиб кетарсан. — Мақол

Борди-ю, кўклам серёмғир келгудек бўлса, ер тез етилмайди, экин кечикиб кетади. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва

Ҳаво айнияпти, укажон. Бунақа ҳавода чўққига чиқиш хавфли, Тоғда қоронғи тез тушади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Дарҳол, шу топда, шу он, зудлик билан.

Нақ пешин вақтида Ёрмат чой-нон олиб келди, уларни ерга қўймасдан, Ёʻлчини койиди: — Тез чиқинг-е куннинг иссиғини сезасизми?! — Ойбек, Танланган асарлар

Қудрат тез жавоб айтолмади. Синглисини, шу билан бирга ўзини ҳам юпатиш учун баҳона ахтарди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Бой тез фаҳмлади-да: — Шундайми, жиян, — деб кулди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Меъёрдагига нисбатан олдинроқ, илгарироқ.

Бола отасининг сўзларидаги маънони дуруст тушунмагани учун бунчалик тез ва осон хўп деди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Сидиқжоннинг онаси Хадича хола умрини хорлик-зорлик тортиб ўтказган ҳамма кишилардай тез қариган — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Катта суръат билан, шахдам, жадал.

Тез ишламоқ. Тез юрмоқ. Тез ўқимоқ.

Сой унча катта бўлмаса ҳам, ниҳоятда тез оқар, қулқ-қулқ этган товушлар сув остида катта-катта тошлар юмалаётганини билдириб турар эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Йиллар шу қадар тез ўтардики, ҳа-ҳув дегунча у олтмишдан ошиб, пайғамбар ёшига яқинлашмоқда — Мирмуҳсин, Меъмор

У Дилбарга етиб олиш учунми ёки қаттиқ ҳаяжонга тушганиданми —

тез қадам ташлай бошлади. — Гулдаста

5. Дарров аччиғланиб, қизишиб кетадиган, сержаҳл, жиззаки.

Жуда тезсиз-да, Аҳмаджон, бердисини эшитмай бўғасиз-а! — С. Кароматов, Ҳижрон

Э мен бу ишга аралашмас эдим, бу йигитнинг ўзи тезроқ. — Н. Сафаров, Уйғониш

6. Жуда тез ишлайдиган, тезкор.

Жуда тез уста.

  • Тез кунда (ёки кун ичида) Азалда тақдиримиз қора битилган эканми, тез кунда бошимизга оғир кунлар тушди. — Ойбек, Танланган асарларСорахон тез фурсат ичида унинг кўнглидан Мунисхон ишқини ювиб чиқарди. — А. Қаҳҳор. Сароб
  • Тез айтиш Ўзбек халқ оғзаки ижодининг янглишиб кетиш мумкин бўлган қофиядош, ўхшаш сўзларнинг жумлаларини адашмай, тез талаффуз қилишдан иборат бир тури.
  • Тез бўл Вақт ўтмасдан, дарров ҳаракат қил, имиллама. Юринг, тез бўлинг. Ҳамро опам бетоб бўлиб қолди. — Туйғун, Зулфизар
  • Жаҳли (ёки аччиғи, феъли) тез Дарров аччиғланиб, қизишиб кетадиган, сержаҳл, жиззаки. Шомми калнинг жаҳли жуда тез бўлиб, юрагида кек сақловчи киши эди. — Ж. Шарипов, ХоразмДомланинг аччиқлари тез, асабий мижоз эканликларини айтиб ўтган эдим. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлариХотининг, бунақа феъли тез экан, [болани] олиб кетмагани ҳам дуруст. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Тили тез Тезда қизишиб, бидиллаб кетадиган, гап бермайдиган. Оҳ, ўғлим, ёшсан, тилинг тез, ўнг-терсига қарамай гапираверасан. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
  • Зеҳни тез Зеҳни, ақли ўткир, тез фаҳмлаб оладиган, фаросатли.
  • Тез ёрдам Оғир беморларга шошилинч ёрдам кўрсатиш хизмати. Тез ёрдам машинаси. Тез ёрдам чақирмоқ.Ҳамма шаҳар ва туманларда тез ёрдам стансиялари ишлаб турибди. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
тезлик бўйича мослашиш

Тизимнинг юкланганлик даражаси ёки радиотўлқинларнинг тарқалиш шароитларига боғлиқ ҳолда, каналда ахборот узатиш тезлигининг ўзгариши.инглизчаrate adaptationрусчаадаптация по скорости

Тўлиқ мақола →
Тезликларни қўшишнинг релятивистик қонуни

биринчидан, ёруғликнинг бўшлиқдаги тезлигидан бир неча марта кичик тезликларда тезликларни қўшишнинг классик назарияси бажарилади. Иккинчидан, $В$ ва $В_1$ тезликлар ҳар қандай бўлганда ҳам (албатта, $к$ дан катта бўлмаганда) натижавий $В_2$ тезлик $к$ тезликдан катта бўлмайди. $В$ — ҳаракатланувчи системанинг қўзғалмас системага нисбатан тезлиги, $В_1$ — ҳаракатланувчи системага нисбатан жисмнинг тезлиги, $В_2$ — қўзғалмас системага нисбатан жисмнинг тезлиги, $к$ — ёруғликнинг бўшлиқдаги тезлиги.Релятивистский закон сложения скоростей доказывает, что, во-первых, при скоростях на много меньше скорости света в вакууме выполняется классический закон сложения скоростей, а во-вторых, при любых скоростях $V_1$ и $V_2$ (конечно, не больших $c$) результирующая скорость $V_2$ не превышает $c$. $V$ — скорость движущейся системы относительно неподвижной, $V_1$ — скорость тела относительно движущейся системы, $V_2$ — скорость тела относительно неподвижной системы отсчёта, $c$ — скорость света в вакууме.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 68 →

Таърифлар ичида

70 та

Ҳаммасини кўриш · 70 →

Эртаклар

13 та
Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Ҳасан ва Ҳусан
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда икки ака-ука, Ҳасан ва Ҳусан, саргузаштларга бой ҳаёт кечириб, турли мамлакатларда қаҳрамонлик кўрсатади. Улар ўзларининг жасорати ва топқирлиги

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Навоий билан ямоқчининг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Бир ямоқчининг ўғли бойнинг қизига ошиқ бўлиб қолади ва уни кўриш учун бойнинг уйига киради. Вазият қалтис тус олганда, Алишер Навоий йигитга ёрдам

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Қилич ботир
Халқ оғзаки ижоди

Қилич ботирнинг саргузаштлари, унинг Оқбилак ойимни қўлга киритиши ва маккор кампирнинг ҳийласи сабабли юзага келган қийинчиликлар ҳақида ҳикоя қилинади.

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Шева материаллари

1 та
зартан
Хоразм вилояти · тезда

тезлик билан