Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«terdi» boʻyicha 158 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

143 ta
termoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Sochilib yoki toʻkilib yotgan narsalarni qoʻl bilan birma-bir olib toʻplamoq, yigʻmoq.

Soylikdan mayda tosh termoq. Oʻtin termoq.

Ertalab Begoyim: Gʻulomjonlarning qantak oʻrigi toʻlib yotibdi, terib kelgin, deb tayinlovdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Men yoshlikdan otamga qarashdim, poda boqdim, mashoq terdim. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Don, meva, gul va shu kabilar oʻsimlik hosilini birma-bir olib toʻplamoq, yigʻmoq.

Gul termoq. Yongʻoq termoq. Mosh termoq. Olcha termoq.

Paxta tersang, toza ter, Chanogʻida qolmasin. — Qoʻshiqlar

Bahor keldi elimizga — Koʻm-koʻk boʻldi bogʻ, dala. Sevinch toʻlib dilimizga, Terib keldik gullola. — I. Muslim

Toqqa chiqib terganing Pista bilan bodommi? — Qoʻshiqlar

3. Maʼlum tartibda ustma-ust, yonma-yon yoki birin-ketin joylamoq, oʻrnashtirmoq, taxlamoq.

Kitoblarni tokchaga termoq. Omborga qovun terib qoʻymoq. Savatga non termoq. Yashiklarga olma termoq.

Nigor oyim oshxonada mantilarni qasqonga terib, qozonga uyar, Raʼno boʻlsa, ayvonda kichkina ukalari orasida oʻtirar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

4. Narsalarni teshib yoki teshigidan ip, sim va shu kabilar oʻtkazib, qator, yonma-yon joylashtirmoq, tizmoq.

Ipga munchoq termoq.

Hayotxon bechora ip eshib, marvaridlarni terishga oʻtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Eshonxon chaqqonlik bilan sixlarga kabob terardi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Oʻziyam uncha-muncha marjonlardan emas, un ikki shoda-ya! Munchani terguncha, yuraging qon boʻlib ketadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Narsalarni joyidan, orasidan bir-ma-bir yulib, ajratib olib tashlamoq.

U [Mulla Shamsiddin] eshik oldidagi supada, oldida bir gʻalvir mayiz, choʻpini terib oʻtirgan edi. — A. Qahhor, Bashorat

Sigirning qulogʻiga yana kana tushibdi! Kanadan ham koʻra sigir uning [Baqoyevning] achchigʻini keltirar edi: kanani teray desa, qoʻymaydi, boshini silkiydi, pishqiradi. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. Bosish, nashr etish uchun tipografik belgi va harflarni tegishli tartibda joylashtirib, biror matn hosil qilmoq.

Eʼlonni yirik harflar bilan termoq.

7. Ayrim belgi yoki raqamlarni yonma-yon, birin-ketin olib, keltirib, biror butun-lik hosil qilmoq.

Laʼlixon gaplashish uchun telefon oldiga bordi, trubkani qoʻliga olib, kerakli nomerlarni tera boshladi. — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

8. Saralamoq, tanlamoq.

Futbol komandasiga kuchli oʻyinchilar terib olindi.

Polklardan ajratib, terib olingan hujumkor otryadlar artilleriya otishmalaridan soʻng dushman ustiga tashlandi. — Nazarmat, Joʻrlar band sayraydi

9. Ketmon, tesha, bolta kabi asboblar yuzini bolgʻalab tekislamoq, yoymoq yoki oʻtkirlamoq.

Ketmon yuzini termoq. Tesha tigʻini termoq.

  • Gʻisht termoq 1. Gʻishtlarni maʼlum tartibda taxlamoq. Sidiqjonning diqqati oʻng tomondagi toʻqayining ochiq yeriga terib qoʻyilgan son-sanoqsiz gʻishtga jalb boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBinoning gʻishtini termoq;Hovli sahniga gʻisht termoq.
  • Bez termoq . I.
  • Rizqini termoq Nasibasini topib yeb, kun kechirmoq, amal-taqal kun koʻrmoq. Shuning uchun odamlarning hojatini chiqarib yura turay, tuzuk ish oʻzi chiqib qoladi, degan oʻyda sochilgan rizqini terib yura berdi. — A. Qahhor, Asarlar
  • Toshingni ter
Toʻliq maqola →
ter
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ter > ter

Ter bezlari ajratib chiqaradigan tiniq suyukdik

Badanidan ter chiqdi. Terga botmoq. Peshonasini ter bosdi. Aʼzoyi badanidan ter quyilardi. Ter bez/tri

Uning yelkasiga va turtib chiqqan beliga terdan namiqqan koʻylagi yopishib qolgan — S. Anorboyev, Oqsoy

Peshonasidan doʻlday oqayotgan terlarini oʻng qoʻli bilaan halloslab artayotgan mingboshiga Soli sovuq jiydagul piyolada koʻk choy tutdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
teri
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. 1 Odam va hayvon tanasining tashqi qoplami, tana aʼzolarini tashqi taʼsirlardan himoya qiluvchi va turli fiziologik vazifalarni bajaradigan poʻsti.

Teri kasalliklari. Quyonning terisini shilmoq.

Tortqilaganda, uloqning terisi ayrilib ketmaydi. Boʻlmasa, tort-tortda uloq butun qoladimi! — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

2. Molning, hayvonning shilib olingan poʻsti.

Shu yerda ishlaydigan odamlardan biri, yoʻqchilik vajidan, bir kuni bola-chaqasi bilan otning terisidan shoʻrva qilib ichibdi. — A. Qahhor, Millatchilar

Xon borib, arslon terisiga oʻtirdi, Arslonbekni oʻzining oʻng tomoniga oldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Mol poʻstidan maxsus ishlov berib tayyorlangan material; charm, koʻn.

[Shokir ota] Teriga suv purkaydi va koʻva bilan doʻq-doʻq urib, charmni tekislaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Uyda bir oz teri bor. Ammo tagcharm yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Poʻst, poʻchoq.

Terisi qalin qovun.

Bogʻdagi anorlar terisiga sigʻmay, tars-tars yoriladi. — Yo. Shukurov, Uch savol

  • Bir terining ichida qoʻy necha ozib, necha marta semiradi Kishi hayotida necha xil oʻzgarishlarga, yaxshi-yomon holatlarga tushishi mumkinligini qayd etuvchi ibora. — Bir terining ichida qoʻy necha ozib, necha marta semiradi, — dedi salmoqlab boy, — kishining boshiga yomon kunlar ham tushishi mumkin. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Terisi yupqa Uncha-muncha gapni koʻtara olmaydigan. Himm, terisi yupqa ayol emasmi, shu gap baho-na boʻlibdi-yu, Meni boʻshatib, qoloq brigadaga yuborasizlar, deb turib olibdi. — N. Safarov, Katta karvon yoʻlda
  • Terisi qalin Uncha-muncha gap kor qilmaydigan, beti qattiq. Terisi qalin kassir esa: — Eplasang sen ham qil, — deb boʻzrayib turaverdi. — Mushtum
  • Terisiga sigʻmaslik Nihoyatda xursand boʻlmoq. Elchibek bu xabardan terisiga sigʻmay ketdi. Har holda, dastlabki gʻalaba. — A. Muxtor, TugilishQuvonch bilan qoʻl berib soʻrashdi. Terimga sigʻmay ketdim. — Oydin, Hikoyalar
  • Terisiga (yoki terisini shilib) somon tiqmoq Nihoyatda qattiq jazolamoq. Yaxshiki, boyagi gaplaringizni oʻgʻlim eshitmadi, yoʻqsa, teringizga somon tiqqan boʻlar edi — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasiMenga doʻppisi emas, oʻzi kerak. Oʻzini tiriklay tutib kel! Terisini shilib, somon tiqmagunimcha xumordan chiqmayman. — N. Safarov, Koʻrgan-kechirganlarim
  • Terisini shilmoq (yoki shilib olmoq) Bor-yoʻgʻini qoqlab olmoq, hamma narsasini tortib olmoq. Uning [Musulmonqulning] oʻz kayficha oyda emas, haftada solib turgan soliqlari fuqaroning terisini shilsa ostirib, kestirib turishi xosni ham esankiratdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 143 →

Taʼriflar ichida

11 ta
kuymalanmoq

kuymalan Mayda-chuyda ishlar bilan oʻralashmoq, mashgʻul boʻlmoq; ivirsimoq. Qayirma etigining changini qoqib-qoqib, ayvon sari yurgan edi, oʻchoqboshida kuymalanib yurga

oʻshancha

o‘shancha Aytib oʻtilgan miqdorda; oʻsha darajada; shuncha. Qancha koʻp ishlasang, oʻshancha koʻp haq olasan. Aytib oʻtilgan kishi yoki narsaga oʻxshash yoki teng. U bola

likopcha

likopcha Kichikroq likop. U tokchalardagi choynak-piyola, patnis, likopchalarni tartib bilan terdi. H. Gʻulom, Mashʼal Ashulachilar likopchalarni yuzlariga tutib, doʻppis

qoraqosh

qoraqosh bot. Murakkabguldoshlarga mansub, xushmanzara oʻtsimon oʻsimlik. Boychechaklar ketidan qoraqoshlar ochildi Qizlar qoraqoshlar terdi, quloqlariga taqdi. T. Murod,

qoraqosh

qoraqosh bot. Murakkabguldoshlarga mansub, xushmanzara oʻtsimon oʻsimlik. Boychechaklar ketidan qoraqoshlar ochildi Qizlar qoraqoshlar terdi, quloqlariga taqdi. T. Murod,

olgʻich

olg‘ich shv. Olguvchi, oluvchi. Bogʻbon boʻlib, qizil gulni terdi, de, Jon olgʻich jalloding — Shakar keldi, de. Shirin bilan Shakar Koʻz olgʻich Koʻzni oladigan, koʻzni

Hammasini koʻrish · 11 →

Ertaklar

4 ta
Dono qiz bilan boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dono qizning oʻtkir aqli va topqirligi tufayli otasining mol-mulkini qaytarib olgani hamda boyning hiylalarini fosh etgani hikoya qilinadi. Qiz oʻz d

Handalak polvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda ayiq tomonidan oʻgʻirlab ketilgan podsho qizining oʻgʻli Loʻnda polvonning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U oʻzining gʻayritabiiy kuchi va doʻstl

Jovur chol
Xalq ogʻzaki ijodi

Farzandsiz chol-kampirning tulki oʻgʻli podshohning qiziga uylanmoqchi boʻladi. Tulki oʻzining sehrli kuchlari bilan bir necha bor oʻlimdan qutulib, podshoh qiz

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino