Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«терам» бўйича 144 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

142 та
тер
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

тер > тер

Тер безлари ажратиб чиқарадиган тиниқ суюкдик

Баданидан тер чиқди. Терга ботмоқ. Пешонасини тер босди. Аъзойи баданидан тер қуйиларди. Тер без/три

Унинг елкасига ва туртиб чиққан белига тердан намиққан кўйлаги ёпишиб қолган — С. Анорбоев, Оқсой

Пешонасидан дўлдай оқаётган терларини ўнг қўли билаан ҳаллослаб артаётган мингбошига Соли совуқ жийдагул пиёлада кўк чой тутди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
тери
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. 1 Одам ва ҳайвон танасининг ташқи қоплами, тана аъзоларини ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи ва турли физиологик вазифаларни бажарадиган пўсти.

Тери касалликлари. Қуённинг терисини шилмоқ.

Тортқилаганда, улоқнинг териси айрилиб кетмайди. Бўлмаса, торт-тортда улоқ бутун қоладими! — Т. Мурод, От кишнаган оқшом

2. Молнинг, ҳайвоннинг шилиб олинган пўсти.

Шу ерда ишлайдиган одамлардан бири, ёʻқчилик важидан, бир куни бола-чақаси билан отнинг терисидан шўрва қилиб ичибди. — А. Қаҳҳор, Миллатчилар

Хон бориб, арслон терисига ўтирди, Арслонбекни ўзининг ўнг томонига олди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

3. Мол пўстидан махсус ишлов бериб тайёрланган материал; чарм, кўн.

[Шокир ота] Терига сув пуркайди ва кўва билан дўқ-дўқ уриб, чармни текислайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Уйда бир оз тери бор. Аммо тагчарм ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Пўст, пўчоқ.

Териси қалин қовун.

Боғдаги анорлар терисига сиғмай, тарс-тарс ёрилади. — Ё. Шукуров, Уч савол

  • Бир терининг ичида қўй неча озиб, неча марта семиради Киши ҳаётида неча хил ўзгаришларга, яхши-ёмон ҳолатларга тушиши мумкинлигини қайд этувчи ибора. — Бир терининг ичида қўй неча озиб, неча марта семиради, — деди салмоқлаб бой, — кишининг бошига ёмон кунлар ҳам тушиши мумкин. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Териси юпқа Унча-мунча гапни кўтара олмайдиган. Ҳимм, териси юпқа аёл эмасми, шу гап баҳо-на бўлибди-ю, Мени бўшатиб, қолоқ бригадага юборасизлар, деб туриб олибди. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда
  • Териси қалин Унча-мунча гап кор қилмайдиган, бети қаттиқ. Териси қалин кассир эса: — Эпласанг сен ҳам қил, — деб бўзрайиб тураверди. — Муштум
  • Терисига сиғмаслик Ниҳоятда хурсанд бўлмоқ. Элчибек бу хабардан терисига сиғмай кетди. Ҳар ҳолда, дастлабки ғалаба. — А. Мухтор, ТугилишҚувонч билан қўл бериб сўрашди. Теримга сиғмай кетдим. — Ойдин, Ҳикоялар
  • Терисига (ёки терисини шилиб) сомон тиқмоқ Ниҳоятда қаттиқ жазоламоқ. Яхшики, бояги гапларингизни ўғлим эшитмади, ёʻқса, терингизга сомон тиққан бўлар эди — М. Осим, Аждодларимиз қиссасиМенга дўпписи эмас, ўзи керак. Ўзини тириклай тутиб кел! Терисини шилиб, сомон тиқмагунимча хумордан чиқмайман. — Н. Сафаров, Кўрган-кечирганларим
  • Терисини шилмоқ (ёки шилиб олмоқ) Бор-ёʻғини қоқлаб олмоқ, ҳамма нарсасини тортиб олмоқ. Унинг [Мусулмонқулнинг] ўз кайфича ойда эмас, ҳафтада солиб турган солиқлари фуқаронинг терисини шилса остириб, кестириб туриши хосни ҳам эсанкиратди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →
терс
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

сфт. 1. Асл, меъёрий, одатдагига қара-ма-қарши ҳолатли; олднинг акси; тескари.

Қулаҳмад ўзини кибор тутар, одам юзига боқмай, терс қараб гапирарди. — Мирмуҳсин, Чўри

Катта ҳовлига терс бўлган панароқ жойда самовар қўйиш билан машғул бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

Эшакка терс миндирилган юзига куя суркалган Умаралини кўрган Зумрад ҳушсиз қотиб қолди. — Ойбек, Улуғ ёʻл

2. Қарама-қарши томон; тескари.

Моҳи-рўй шу кўйи қачон мени кўрса, ёʻлини терс соладиган қилиқ чиқарди. — С. Сиёев, Эркаклар эртаги

— Ҳой, менга қаранг, — деди Ёқутойим шиддат билан ойнага терс ўгирилиб С. — Анорбоев, Оқсой

3. Ўзаро муомала, муносабат ва шу кабиларда бир-бири билан келишмайдиган; тескари.

Махсум Миробид билан илгари терс бўлса, энди апоқ-чапоқ, оғиз-бурун ўпишади. — В. Ғофуров, Вафодор

Шаҳноз билан терс бўлгандан бери икки йил ўтиб кетди — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

4. Хулқ-одоб, муомалада қўпол; қўрс.

Хулқи терс, оғзига келганини гапиради, ёзади. — А. Мухтор, Чинор

Ҳожи сўзини тугата олмади. Ҳожининг терс сўзига чидолмаган Азизбек ваҳшийларча ҳайқирди: — Нима дей-сан!? А. — Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
терт
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Сомон, хашак ва шу кабилар дағал озуқаларга майдаланган кунжара, кепак каби тўйимли озуқалар аралаштириб, қориб тайёрланган ем.

Молнинг палови — силос, ҳозирча кепак сепиб, терт қориб беринглар, болам. — А. Мираҳмедов, Кулган чечаклар

Йигитали онаси билан, у сигирга ем бергани чиққан вақтда учрашди онасининг қўлидан терт қорилган тоғора ерга тушиб кетди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Тўлиқ мақола →
терак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Толдошлар оиласига мансуб, пўстлоғи кўкиш ёки оқиш, тик ёки шохлаб, тарвақайлаб ўсадиган дарахт (танасидан асосан қурилиш материали сифатида фойдаланилади).

Боғнинг қуйи томонида бир чизиқ-да саф тортган баланд, адил тераклар. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
теран
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. 1 Бирор жойдан, масалан, ернинг сатҳидан анча пастга — чуқурликка ўтиб кирган ёки анча пастдан — чуқурликдан бошланадиган; чуқур, чўнқир.

Ернинг теран қатламлари. Теран дарё. Теран қудуқ. Теран булоқ.

Унинг [М. Қосимовнинг] қиёфаси ва юриш-туришига саҳро сокинлиги, теран қатламлардан нам юқи топиб аста сўрадиган чайир саксовул томирларининг тўзимлилиги асар қилганга ўхшарди. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

2. Мазмун-моҳият жиҳатидан кенг қамровли, чуқур, кучли.

Теран фикр. Романнинг теран мазмуни.

Оналар, фақат масъуд оналаргина гўдак йиғисидаги теран маъноларни англай олиши мумкин. — Э. Охунова, Ҳаёт гуллари

Икки кўзим сенинг ёʻлинг-да, Ўзим теран хаёлга ботдим. — Ғ. Шоди

Қалбимни аллақандай тиниқ, теран бир мунг чулғаб олди. — О. Ёқубов, Ялайман

Халқ ҳаётини ғоятда теран тасвирлай билиш муаллифдан катта истеъдод талаб этади. — Газетадан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 142 →

Эртаклар

2 та
Опа-ука
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ота-онаси томонидан ташлаб кетилган опа-уканинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Укаси кийикка айланиб қолади, опаси эса подшоҳга турмушга чиқади,

Сичқонсуловой
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Сичқонсуловой ўғлининг фожиали ўлимидан сўнг, унинг қайғуси табиат ва инсонларга қандай таъсир қилгани тасвирланади. Занжирсимон воқеалар ри