Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тепаси» бўйича 132 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

9 та
тепа
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Ер сатҳидан баланд, дўнг жой; тепалик, баландлик.

Ҳадемай ўнг томондаги тепалар, ундан наридаги тик қоялар устида офтоб порлайди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Суюн оға гаранг, дардли, оч ҳолда тепа устига чиққач, яна боягидек, орқа-олдига қаради. — Н. Фозилов, Дийдор

Шу тепалар нишабида камарлар бор. — Т. Мурод, От кишнаган оқшом

2. Умуман, бирор жой, маконга нисбатан юқоридаги жой, ер.

Тепадан қараган кишига бу ариқча илон изидек эгилиб, букилиб, ўзининг ўқида айланаётганга ўхшаб кўринар эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Нигора у ёқ-бу ёққа қаради: юқорида Қашқатов, пастда қалин арчазор, ўнг ва сўлда тепа — С. Анорбоев, Оқсой

3. Бирор нарсанинг юқори қисми, усти.

Аризанинг тепасига имзо қўймоқ. Дарахтнинг тепасида бир қуш ўтирибди. Қабр тепасини майса қоплаган.

Ташаккур, устод! Агар энг баланд минора тепасига ғишт қўйсин, десангиз ҳам биз рози. — Мирмуҳсин, Меъмор

4. Кўп миқдорда уйилган нарсалардан ҳосил бўлган баландлик, дўнглик.

Гўнг тепа. Кул тепа. Қум тепа.

Бу тупроқ тепа уч кишининг қабри бўлиб чиқди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Уч-тўрт юз инсон бошидан турғизилган бир тепа! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Киши устидаги бўшлиқ, осмон, фалак; юқори.

Самолёт тик тепага кўтарилди. Ку-ёш қоқ тепага келди.

Тепадан офтоб уриб турибди. — С. Аҳмад, Томоша

У ўз овозидан уйғониб кетиб, кўзини очганида, тепада ой сузар, ҳамма ёқ жимжит — Мирмуҳсин, Меъмор

6. Нисбатан юқори қисмда бўлган, жойлашган; устки.

Ўроз тепадаги қозиқдан дўмбирасини олди — Ойбек, Танланган асарлар

[Толнинг] Тепа шохига қурувчилар прожектор ўрнатишган экан, ҳозир атрофни сутдай ёритиб, кўзни қамаштиради. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Устки қатордаги сўйлоқ тишларидан иккитаси тепа лабини ёриб чиққанини кўрган киши ўқчиб юборарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

7. Пахсадан ишланган қадимий иншоотларнинг харобалари ва уларни тўлдирган маданий қатламлардан ҳосил бўлган дўнглик.

8. 3-шахс эгалик ва жўналиш, ўрин-пайт, чиқиш келишиклари аффикслари билан кўмакчи вазифасида қўлланади ва макон муносабатини ифодалайди.

Адолат ухлаётган жувоннинг тепасига борди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ботирали Ойшабонуни бир қўли билан четга сурди-да, бойнинг тепасига энгашиб, кўрпани очди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Ўтган куни шу икки йигитни қозон тепасида эт олаётганларида кўрган эдилар. — Мирмуҳсин, Меъмор

Кейин, пиёлани бутилкага уриб, тепасида парвона бўлиб турган хотинига ўшқира кетди — Муштум

Тепамдан вағиллаб самолёт учиб ўтди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

  • Икки қўли бир тепа Бошни чангаллаб, қуруқдан-қуруқ, ҳеч нарсасиз. [Мастура:] Доимо ҳузур-ҳаловати шуларча-ю, икки қўли бир тепада мен қоламан. — Ҳамза, Паранжи сирлариБолаларимни етакладим-да, икки қўлим бир тепа, бойнинг даргоҳидан кетдим. — Ҳ. Ғулом ва А. Шораҳмедов, Ота
  • Тепа сочи тикка бўлмоқ Ғоят аччиқланмоқ, ғазабга келмоқ. — А?! — Раҳимнинг тепа сочи тикка бўлиб, кўзлари қинидан чиқаёзди. — Бекор! Ҳаммаси бекор. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
  • Тепасига чиқмоқ (ёки минмоқ) Ўз ҳукмини ўтказмоқ, бошига чиқиб олиб, менсимай қўймоқ. Шунча ўқибди — бас, бундан ортиқ ўқиса, тепангга чиқиб кетади. — А. Қаҳҳор, Асарлар
Тўлиқ мақола →
тепағон
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. Тепонғич.

Тепағон от.

Бу ўлгудек қайсар, тепағон эгасини ҳам танимайдиган, калтак ўтмас эшак эди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

Тўлиқ мақола →
тепакал
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. Бошининг тепа қисмидаги сочи тўкилиб кетган, силлиқ.

Тепакал одам.

Терговчи ёш бўлса ҳам, сочлари тўкилиб, тепакал бўлиб қолган, тирноқларигача заҳар бир одам экан. — О. Ёқубов, Излайман

Лафзий дивандан шиддат билан туриб, дастрўмолини тепакал бошига ёпди-да, лапанглаганича бориб, буфетни очди. — Э. Носиров, Мускат

Тўлиқ мақола →
тепалик
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Нисбатан катта ва баланд жой; баландлик, дўнг, тепа.

Тепаликка чиқмоқ. Тепаликни эгалламоқ.

Узоқдаги тоғлар ва тепаликлар тусларини ёʻқотиб, то-бора қуюлаётган тун қучоғига сингиб бормоқда. — П. Турсун, Ўқитувчи

Баланд тепалик устига қурилган Ахси қалъаси тун оғушида тоғ қоясига ўхшаб қорайиб кўринади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 9 →

Таърифлар ичида

15 та
ёғду

ёғду Ёритувчи манбадан таралувчи ёруғлик, нур. Ой ёғдуси. Кўтарилиб келаётган қуёшнинг ёғдуси дарахтлар тепаси-да қанот қоқа-қоқа, зумрад водийни зарга кў

нўғай

нўғай Нўғай тили. Нўғай аёл. Нўғай дўппи Тепаси ясси чамбар дўппи. Нўғай чой Нўғай қошиқ

тоқидор

тоқидор айн. Тоқили. Бўрихўжа ўн бир қатор япалоқ ғишт билан кўтарилган, олди тўрт устун, тепаси тоқидор қадимий айвонда ўтириб, кейинги бир ой ичидаги кирим ва

кубанка

кубанка Тепаси ясси, қулоқчинсиз, одатда қоракўлдан қилинадиган пастак телпак. Ўтаётган колонналар, солдатлар, командирлар кулранг шинел, кубанка кийиб олган қизил

болохонали

болохонали Болохонаси бўлган, икки қаватли. Болохонали иморатнинг пастки қаватидаги деразалардан ёруғ тушиб турибди. С. Анорбоев, Оқсой Дарвоза тепаси болохонали бос

арка

арка архит. Тепаси ярим доира шаклида солинган дарвоза, эшик, дераза ва шу кабилар Шундай дарвоза шаклидаги ҳашаматли иншоот. Қўрғонга кираверишда баланд ёғо

Ҳаммасини кўриш · 15 →

Эртаклар

88 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ҳаммасини кўриш · 88 →

Шева материаллари

20 та
бäлäдäров
Қашқадарё вилояти · эшик пештоқ ёғочи

турмли эшикларнинг тепасидаги ёғоч

чадирä
Хоразм вилояти · том айвони

том тепасига қурилган айвон

чанъгарақ
Қорақалпоғистон Республикаси · чамбарак

1. чанқароқ (ўтов тепасига ўрнатиладиган доира панжара); 2. санароқ

чанъгарақ
Хоразм вилояти · чамбарак

1. чанқароқ (ўтов тепасига ўрнатиладиган доира панжара); 2. санароқ

чоппаш
Қорақалпоғистон Республикаси · дўппи

тепаси чўзиқ дўппи

чоқмақлй бўрк
Қорақалпоғистон Республикаси · қуён терисидан бош кийим

қуён терисидан қилинган, тепаси конус шаклида кўтарилиб турган бош кийим

Ҳаммасини кўриш · 20 →