Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«temir» boʻyicha 608 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

24 ta
temir
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element, bolgʻalanganda yassilanadigan, istalgan shaklga kiradigan, uglerod bilan qoʻshilganda, poʻlat va choʻyan hosil qiladigan qoramtir kumush rangli ogʻir metall.

Sof temir.

Magnit ham temirni domiga tortadi, kesakni torta olmaydi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Uning [Qoratoyning] oʻn uch yashar oʻgʻli dam bosib, kichik bolgʻa bilan temirni urib, dadasiga yordamlashardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Umuman, temir, poʻlat va shu kabilar va ulardan yasalgan buyum-narsalar.

Temir qoshiq. Temir koʻprik. Temir panjara. Temir oʻchoq. Temir darvoza.

Yigit uzoqda haybatli temir uyumlari singari agʻnab yotgan pachoq parovozlarga tikildi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Samolyotning kichkinagina zinapoyasiga bir oyogʻimni qoʻyib, eshigidan ushlagan edim, qoʻllarim temirga chip etib yopishib qolsa boʻladimi! — N. Fozilov, Diydor

  • Temir daftar Bularning hammasi uning boʻynida qarz boʻlib yotardi. Bulardan tashqari, otasining dafn xarajatlari ham temir daftarda yozigʻliq edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Temirni qizigʻida bosmoq Har ishni oʻz vaqtida, fursatni boy bermay amalga oshirmoq. Temirni qizigʻida bos degan maqolga amal qilib, unga madh-sano oʻqishga boshladi. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →
temirchi
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Temirni bolgʻalab, undan turli buyumlar yasaydigan hunarmand.

Ninachining ming urgani, temirchining bir urgani. — Maqol

Katta koʻcha. Oʻng tomonida Temirchilar bosqon bosadi. — E. Rahim

Mulla Fazliddin oʻtda kuymaydigan, suv kirmaydigan bu sandiqni Kuvaning temirchi ustalariga buyurtma berib yasattirgan edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

  • Gapga temirchi 1. Gapni juda choʻzib yuboradigan, ezmalik qiladigan, ezma; — Tavba, — deb kuldi Kumush, — sen qoʻrqmasang ham boʻladi, deb tagʻin nina tiqasiz. Mana shuni, gapga temirchi, deb aytadilar! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Otang temirchimi? yoki otang temirchi oʻtganmi? Muncha ezmasan, gapni choʻzma, degan maʼno-da ishlatiladigan ibora. Otang temirchi oʻtganmi oʻzi, gapni choʻzib nima qilasan? — S. Abduqahhor, Achchiq dori
Toʻliq maqola →
temirtak
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Temir parchasi.

Bu kichkina tugunchak ichida mozor tuprogʻi, temirtak, tobutning chu pi, sovun, ulik tirnogʻi va hokazolar bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hech narsaga yaramaydigan, eski oʻtmas pichoq.

Sabzi toʻgʻrash uchun shu temirtakdan boshqa pichoq topilmadimi?

Opa duduqlanib va yonida turgan temirtak pichoqni olib, Saidiyga qaradi. — A. Qahhor, Sarob

Toʻliq maqola →
temiratki
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Tashqi koʻrinishi, kechishi va kelib chiqish sabablari turlicha boʻlgan koʻpchilik teri kasalliklarining umumiy nomi.

Echkining suti temiratkiga dori boʻlarmish. Bu Luqmoni Hakimdan qolgan gap. — S. Ahmad, Hukm

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 24 →

Taʼriflar ichida

346 ta
marten

marten (Fransuz metallurgi P. Martin (P. Marten) nomidan) Marten pechi Choʻyan va temir-tersakdan muayyan kimyoviy tarkibli poʻlat eritib olinadigan pech. Marten poʻlat M

shpal

shpal Temir yoʻl koʻtarmasiga koʻndalang yotqiziladigan va relslar uchun tayanch vazifasini oʻtaydigan, yogʻoch, temir yoki temir-betondan tayyorlangan chorqirra toʻsin.

eski-tuski

eski-tuski Har xil eski, yaroqsiz narsalar, lash-lush, qaqir-ququrlar. Hovlidagi xonalarning derazalariga eski-tuskilar tutib qoʻyilgan. Mirmuhsin, Chiniqish [Mayramxon]

tilsimot

tilsimot Tilsim, tilsimlar. Tabiat tilsimotlari. Sultonmurod oʻzini alla-qanday bir tilsimot ichida sezdi. Oybek, Navoiy Ushatsam dengizlar tilsimotini, Soʻngsiz muhitlar

vagonetkachi

vagonetkachi Vagonetka bilan ishlaydigan, vagonetkani boshqaruvchi ishchi. Yoʻldoshning oʻzi avvallari temir-beton konstruksiyalarni omborga uzatadigan kran-da yordamchi

balka

balka Koʻndalangiga taʼsir etuvchi kuch (ogʻirlik)larni qabul qiluvchi, yogʻoch, metall yoki temir-betondan yasalgan toʻsin. Temir balka. Yogʻoch balka. Mashina va mexani

Hammasini koʻrish · 346 →

Ertaklar

31 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Baliq sotuvchi Ahmad
Xalq ogʻzaki ijodi

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Hammasini koʻrish · 31 →

Sheva materiallari

207 ta
Chopqi
Fargʻona viloyati · Chopqi

temirchilikda - go'sht chopish uchun temirdan yasalgan asbob; oshpichoq

Chor
Toshkent shahri · Chor

pichoqchilikda — taqani teshganda chiqqan temir uvoqlari

Chorabzal
Fargʻona viloyati · Chorabzal

temirdan yasalgan, iskana taxlit asbob bo'lib, ganchkorlikda naqsh o'yish uchun ishlatiladi

DUDBURA, dödbura
Fargʻona viloyati · dudbura

temirchilar mo'ri (o'choq mo'risi) ma'nosida ishlatadilar, ba'zilari o'choqning shoxnayza o'rnatgan qismiga aytadilar

DUGURDA, dögörda
Namangan viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Andijon viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

Hammasini koʻrish · 207 →