Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tax» — результатов: 354: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

79
tax

ot 1. Dazmol urilgan yoki taxlangan narsaning tekis qayrilgan, bukilgan joyi, chizigʻi.

Doʻppining taxi. Taxini yozmoq. Dazmol urib, taxini tekislamoq. Dazmollab, shimga tax solmoq. Taxtakachlab, doʻppining taxini chiqarmoq.

Kelin choy quya turib, koʻzi taxi ochilmagan doʻppiga tushdi. sevinch bilan uni qoʻliga oldi, minnatdorchilik bildirdi. Oydin, Mardlik — mangulik.

Dilshod xat taxini ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Terib, taxlab qoʻyilgan narsa yoki uning har bir taxlami.

Bir tax pul.

  • Taxiga solmoq Bukilgan, qayrilgan joyidan qayta bukib, yana asliday qilib tax-lab qoʻymoq. [Kumush] Koʻz yoshini duv-duv toʻkib, xatni oʻz taxiga soldi va oʻzidan javob kutib turgan achasi bilan onasiga dedi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tax urmoq Zih chiqarib taxlab, yigʻib qoʻymoq (kiyim, oʻrin-koʻrpa va shu kabilarni). Doʻppiga tax urmoq. Oʻrin-koʻrpalarni sandiq ustiga tax urmoq.
  • Taxi buzilmagan 1. Yangi, kiyilmagan, tutilmagan. Kimsan taxi buzilmagan katta kostyumining yengini osiltirib, koʻchada yolgʻiz turar ekan, oʻziga-oʻzi kulgili koʻrinib ketdi. — A. Muxtor, TugʻilishOna taxi buzilmagan koʻrpachalarni tashlab, ayvonga joy qildi. — N. Yoqubov, HavasTaxi buzilmagan pul.Keng paxtazor maydonida paxta chunonam boʻlibdiki, qancha terilsa ham, taxi buzilmaganday. — H. Nazir, OlmosUyga berilgan topshiriqlar taxi buzilmasdan turgan edi. — H. Nazir, Yonar daryo
Полная статья →
taxt

ot 1. Rasmiy qabul va boshqa tantanali marosimlarda shoh, xon va amir oʻtirishi uchun saroy toʻriga oʻrnatilgan, maxsus bezatib ishlangan joy, hashamatli oʻrindiq.

Xon taxtda edi. Ung taraf kursida Abdurahmon oftoba-chi va soʻlda shoir mulla Niyoz domla qoʻl bogʻlab oʻtirar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shayboniyxon u bilan taxt ustidan tushmasdan soʻrashdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Abusaid toʻppa-toʻgʻri Arkka koʻtarilib, katta hovlidagi qadimiy taxtga oʻtirdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Podshoh, xon, amir lavozimi; podshoh-lik, xonlik, amirlik.

Agar kushoyishi koringizni berib, taxt Jahongir mirzoga oʻtsa, siz uning eng ishongan rahnamosi boʻlursiz. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Zulm, taxtga qarshi isyon Sharq koʻksida toʻlib toshdi. — Gʻayratiy

3. Mansab, lavozim (oʻrni).

Taxtda yolgʻiz boʻlishni, barcha ogʻziga tikilib oʻtirishini istardi Qayumxon. — F. Musajonov, Himmat

  • Taxtga chiqmoq (yoki oʻtirmoq, minmoq) 1. Shoh, xon yoki amir lavozimiga koʻtarilmoq, hokimiyat tepasiga chiqmoq. Aslida bu otni Ulugʻbek mirzo Samarqand taxtiga chiqqan paytida Buxoro begi tuhfa etgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmorbir kuni odil bir amirzoda Xuroson taxtiga oʻtirgach, zolimni jazolaydi, deb oʻylardi. — Mirmuhsin, MeʼmorXalilovning texnikasi, Xalilovning oʻzi ham eskirib qolgan emish. Sen qoch, men chiqaman taxtingga, degani emasmi bu tirmizakning. — I. Rahim, Ixlos
  • Taxtdan tushmoq (yoki yiqilmoq) 1. Shohlik, xonlik, amirlik lavozimidan ajralmoq, hokimiyat tepasidan tushmoq. Haydar ota shaharga borgan edi, oq poshsho taxtdan tushdi degan gapni eshitib qoldi. — A. Qahhor, Asror boboYaxshisi, oʻsha kuni, oshpazlik taxtidan tushgan kuning, oʻzingni osib qoʻya qolsang ham boʻladi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Полная статья →
taxir

sft. 1. Taʼmi ogʻizni burishtiradigan; kakra, talxa.

Taxir dori. Taxir shaftoli.

Uning [Salimboyning\ keng qora qoshli, qoʻy koʻzli, peshonasi serajin choʻziq yuzi xuddi taxir bir nima yegandek burishdi. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Meva gʻoʻraligida taxir boʻladi, yegan kishining labini qizdiradi. — Fan va turmush

2. Dagʻal, badhazm (gap, soʻz, muomala va shu kabilar haqida).

Taxir gap.

Xaridorlar sotuvchidan taxir soʻz eshitmaslik uchun indamay chiqib ketishdi. — Mushtum

  • Taxirini chiqarmoq Sharmanda qilmoq, izza qilmoq; pachavasini chiqarmoq. vaqti kelib, hovuridan tushib qolar, deb oʻziga sabr berib, erining taxirini koʻchaga chiqarmadi. — R. Rahmon, Qiz — aziz farzand-ku!Ammo soʻkaverib, bir-ikkita vakilning taxirini chiqarib yubordi. — Mushtum
Полная статья →
taxta

ot 1. Xodadan uzunasiga tilib olingan yassi yogʻoch boʻlagi.

Qaragʻay taxta. Taxtani randalamoq.

Birinchi xonaga kiraverishda uzun enli taxta qoʻyilibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Gʻulomjon daladagi terakzorlaridan toʻrtta baqaterakni kestirib, taxta tildirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Boʻr bilan xat yozish uchun maxsus yasalgan maktab-oʻquv quroli.

Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga kattakon qora taxta qoqilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bolalarda daftar-u qalam, sinfda taxta-yu boʻr boʻlsa ham, oʻqish kitoblarining yoʻqligi Gʻulomjonni yomon dilxun qilar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Abjad yozilgan dastali taxtacha (eski maktabda oʻquv quroli sifatida ishlatilgan).

Ikki hafta harflar yozilgan taxta oʻqiganimdan keyin domla: — Shanba kuni haftiyakka tushasan — dedi. — A. Qahhor, Oʻtmishdan ertaklar

4. Turli maqsadda foydalanish uchun taxta, faner va shu kabilardan ishlangan narsa.

Shaxmat taxtasi. Eʼlonlar taxtasi. Yodgorlik taxtasi. Osh taxta,

Men uni tennis taxtasiga boshlab, oʻzimcha oʻyin qoidasini tushuntirgan boʻldim. — H. Nazir, Yonar daryo

Turli voqelik va yangiliklarni yoyishda shior va plakatlar, tematik stend va koʻrsatkich taxtalari alohida oʻrin tutadi. — Gazetadan

5. Turli oʻlchamdagi toʻrt burchak yaxlit qogʻoz, varaq.

Qoching! Oʻzim yozaman, dedim. Oʻtirib, yetti taxta qogʻozni toʻldirdim, eshitganlarimning hammasini yozdim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

Anavi qutida yaxshi, koʻk chiziqli taxta qogʻoz bor, oʻshandan ikki varagʻini olib, mana bu yerga oʻtir, qizim [dedi Onaxon]. — A. Muxtor, Opa-singillar

6. Shu taxlitdagi, oʻlchamdagi oyna, tosh, metall va shu kabilar; plita.

Marmar taxta. Bir taxta tunuka. Bir taxta oyna. Taxta choy.

Maydonning bir chekkasidagi keksa majnuntol ostida bir-biriga suyab qoʻyilgan ikkita qora tosh taxta sagʻana shaklini olib turar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

Chetroqqa chiqib, beton taxtaga oʻtirdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

7. Marza bilan ajratilgan yer boʻlagi; karta.

Ikki taxta poliz. Tuyaning hazili bir taxta gʻoʻzani yeydi. — Maqol

Soyga tushguncha koʻndalang egatli alohida taxta boshlanadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Ochilgan yerni katta-katta taxta Qilib, ish boshladi ekmakka paxta. — Habibiy

  • Taxta boʻlib qolmoq yoki taxtaday qotib qolmoq Qoʻrquv yoki hayratdan tong qotib qolmoq, hayron boʻlib qolmoq. Mezbon, u bilan ikki-uch ogʻiz gapirishdi-da, bilmadim, nima sir oʻtdiki, turgan yerida taxta boʻlib qoldi. — A. Qahhor, SarobMaymun tilkalangan qurbonini koʻtarib, derazada koʻringan-da, matros taxtaday qotib qoldi. — Fan va turmush
  • Taxtaga olmoq (yoki tortmoq) Siquv holatiga olmoq, iskanjaga olmoq. Gʻiyosiddin qiziq holga tushdi. Oqsoqol uni ikki modda bilan taxtaga tortib, til-jagʻini bogʻlab qoʻygan edi. — S. Ahmad, HukmOqsoqol koʻrsa, meni taxtaga torttiradi, seni raisga topshiradi. — S. Siyoyev, YorugʻlikRisolatoyni avval taxtaga olib qarasam, Rustambek bilan ikkovining orasida ozgina elchiligi bor ekan. — Hamza, Paranji sirlari
Полная статья →
taxlil

analysis

  • daromad va chiqimlar tahlili income-expenditure analysis
  • ilmiy tahlil scientific analysis
  • iqtisodiy samaradorlikni aniqlovchi tahlil cost-effectiveness analysis
  • moliyaviy holat tahlili financial analysis
  • obyektiv tahlil objective analysis
  • takliflar tahlili demand analysis
  • tanqidiy tahlil critical analysis
  • xalqaro vaziyat tahliliga ilmiy yondashmoq take a scientific approach in analyzing the international situation
  • xalqaro rivojlanish tahlili analysis of international development
  • xoʻjalik faoliyatining yillik tahlili annual audit
  • chuqur tahlil profound analysis
  • hozirgi vaziyat tahlil analysis of the present situation
Полная статья →

Показать все · 79 →

В определениях

29

Показать все · 29 →

Сказки

87
Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli ilon
Устное народное творчество

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Показать все · 87 →

Диалектные материалы

159
Chorabzal
Fargʻona viloyati · Chorabzal

temirdan yasalgan, iskana taxlit asbob bo'lib, ganchkorlikda naqsh o'yish uchun ishlatiladi

Chārpāyä
Buxoro viloyati · xontaxta

Xontaxta, stolcha

Raxzanon
Buxoro viloyati · koʻrpa taxlash marosimi
Taqlam [taqläm]
Namangan viloyati · taxlam

qattiq yoki yumshoq narsalarning ustma-ust joylashgani

Показать все · 159 →