Қидирув

«такани» бўйича 22 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Тилдан

Ўзбекча Туркча

Тилга

Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

18 та

така

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Эчкининг эркаги; соғлом насл олиш учун танлаб олинадиган зотли эркак эчки.

Тоғ такаси тек турса, оч қолади. — Мақол

Кенжа аста қўйлар орасидан бориб, қора таканинг оёғидан маҳкам ушлади. — Н. Фозилов, Дийдор

2. Туркман қабилаларидан бирининг номи.

Така туркман.

Кўчада юрган кимса борки, ўққа учди, така ёвмит қиличига ёʻлиқди. — С. Сиёев, Аваз

Така бўлсин, сути бўлсин Нима бўлса ҳам, фойдаси, нафи бўлсин. Мунтазирман ҳар қандай буйруғига ер ўпиб, Така бўлса, сути бўлсин, ийдириб юмшатаман. — Муштум
Така соқол(ли) Соқоли таканинг соқолига ўхшаш. [Бўри полвон] Кенг ҳам дўнг пешонасини чўзиқ жағи, така соқолини силади. — Т. Мурод, Юлдузлар мангу ёнади— Яхши ухладингми? — деб сўради така соқолли нонуштадан сўнг. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Тўлиқ мақола →

така-тум

Изоҳли луғат

тақл. с. Ноғора товушини билдиради.

Том бошида карнайлар наъра тортиб, ноғоралар така-тумга олиб, бойнинг шуҳратини бутун шаҳарга ёймоқда эди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Тўлиқ мақола →

такаббур

Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. Ўзини катта олувчи, кеккайган, гердайган; мутакаббир, димоғдор.

Такаббур одам,

Жуда такаббурсан-да, Зумрад. Отдан тушсанг ҳам, эгардан тушмайсан. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Ота-сининг давлати, катта оғиз, ҳовлиқма ва такаббур онасининг эркалаши қўшилиб, қизга ортиқча ғурур берган. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

такаллуф

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Ҳурмат-эҳтиром ва эъзоз-икром билан қилинган муомала, мулозамат.

Такаллуф билан қарши олмоқ.

Мен сизнинг кўрпачангизда кўп ўлтирганман, энди менга ортиқча такаллуфингизнинг ҳожати ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қиз ортиқ такаллуф кутиб туролмади, тўғри эшикни очиб, ичкарига кирди, ўзини Пўлатжонга қараб отди. — Ойдин, Асл ёр

Такаллуф қилмоқ (ёки кўрсатмоқ) Ҳурмат-эҳтиром билан муомалада бўлмоқ. Нусратбек янги ҳамроҳига ибрат бўлар деган мақсадда жувонга такаллуф қилди: — Чой дамлаб келайми, чанқагандирсиз? — С. Нуров, НарвонХола меҳмонларга такаллуф кўрсатиб, орасида Миробидни ҳам чақиб оларди. — В. Ғофуров, Вафодор

Тўлиқ мақола →

такаллум

Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от кт. Суҳбат, гаплашиш; сўзлаш.

Ҳамза энди мўйлаби сабз урган хаёлчан, такаллуми ифодали, мантиқли ўз сўзли йигит бўлиб етилган эди. — К. Яшин, Ҳамза

Тўлғонойнинг такаллумини бир эшитиб, Аматжон оғасига ҳорма айтиб келади — С. Сиёев, Аваз

Такаллум қилмоқ Сўзламоқ, гапирмоқ; суҳбатлашмоқ. У ерда дўстликни улуғлаб ин-сон, Такаллум қилади қумри мисоли. — А. Орипов, Юртим шамоли

Тўлиқ мақола →

така-пука

Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

Чўчиш, қўрқиш, ваҳимага тушиш ҳолатли; безовта.

Бир оздан сўнг Шоқосим отларни тўхтатиб, Ёʻлчига қичқирди: — Тушунтир мундоқ, ўзи нима гап кўзларинг така-пука. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳамманинг юраги така-пука — нафас чиқармай, тўнғизларнинг ўтиб кетишини кутишарди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Така-пука бўлмоқ Ваҳимага тушмоқ, безовталанмоқ. Бу ерда хоннинг беҳисоб қўшинини кўриб, юраги така-пука бўлиб кетди. — П. Қодиров, Юлдузли тунларШу боис ҳаракатлари ноқулай, ясама, ичи така-пука эди. — Шарқ юлдузиҲафизанинг қўрқиб, така-пука бўлаётганини Шоқосим сезиб турарди. — Мирмуҳсин, Умид

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 18 →

Эртаклар

2 та

Донишманд чўпон

Халқ оғзаки ижоди

Бир подшоҳнинг отлари ориқлаб қолиши ортидан юзага келган воқеа донишманд чўпоннинг ақл-заковати билан боғлиқ қизиқарли саргузаштларга айланади. Чўпон

Подшо билан чўпон

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшо ва чўпон ўртасидаги ақл мусобақаси тасвирланади. Чўпон ўзининг зукколиги ва топқирлиги билан подшони лол қолдириб, адолатни тиклайди.

Шева материаллари

2 та

бутақ

Қашқадарё вилояти · терисини шилиб олиш усули

сўйилган таканинг боши ва оёқларини кесиб ташлаб, пуфлаб, терисининг шилиб олиниши

такадам

Фарғона вилояти · босмадам

Таканинг терисидан ясалган, шифтга осилмай босиладиган анъанавий ўзбекча дам