fl. Suqmoq feʼlining majhul nisbati.
Qidiruv
«suqilmoq» boʻyicha 36 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat maqolalari
21 tafl. 1. Kuch yoki zarb bilan uchli narsani boshqa biror narsaga kirgizmoq; sanchmoq, tiqmoq.
Nayza suqmoq. Igna suqmoq.
Malik muallim yalt etib keliniga qaradi. Birov bigiz suqib olganday, koʻkragining osti sanchib ogʻridi. — A. Koʻchimov, Halqa
Nusratbek hozir bu silliq basharaga mushtlasa, igna suqsa, tepkilasa ham, qonamasa, qizarmasa kerak. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
2. Biror narsa ichiga, orasiga joylamoq, tiqmoq.
Xanjarni qiniga suqmoq.
Yoʻl-dosh egilib, boshini tizzasi orasiga suqdi. qoʻllari bilan quloqlarini berkitdi. — Yoshlik
Gavhar zimdan Talʼatga qaradi. U boshini baland koʻtarib, qoʻllarini shimining choʻntagiga suqib borardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
U[Iskandar] bir qoʻli bilan qopchiqni ochib, bir qoʻlini xumchaga suqdi. — M. Mansurov, Yombi
- [Birovning] kissasiga (yoki hamyoniga, choʻntagiga) qoʻl suqmoq Birovning kissasiga, puliga qoʻl urmoq, xoʻjayinlik qilmoq. Uka, men haqimni soʻrayman. Birovning kissasiga qoʻl suqayotganim yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Bosh suqmoq Qodirov chaylaga bosh suqib, noz-neʼmatlar toʻla dasturxonga koʻz yugurtirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Burun suqmoq Oyqiz boʻlsa haddan oshib ketdi, hamma ishga burnini suqyapti. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
- Gapni gapir (yoki aytgin) uqqanga , jonni jonga suqqanga Gapni fikringga, maqsadingga tushunadigan, senga jon kuydiradigan odamga gapir, degan maʼnoda ishlatiladigan matal. [Boʻtaboy aka] “Tushuntirish kerak deydilar, toʻgʻri, lekin gapni aytgin uqqanga, jonni jonga suqqanga, gapni aytib netarsan onasi bemahal tuqqanga! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Ikki qoʻlini burniga suqib Katta oʻgʻlim bilan ikki qoʻlimizni burnimizga suqib, oʻz uyimizga bordik. — S. Ayniy, Qullar
- Koʻziga choʻp suqmoq
SUQ 'oʻzganing ovqatiga olib yeyish istagi bilan tikiluvchi', ' ochkoʻz'. S u q toʻymas, oʻgri boyimas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu sifat dastlab soq tarzida (ПДП, 422; DS, 508), keyinroq suq tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 143); oʻzbek tiliga keyingi talaffuz shakli yetib kelgan: soq > suq
1. Birovning ogʻzidagi, qoʻlidagi, oldidagi ovqatiga havas, sukdik bilan qarovchi; birovning dasturxoniga betakalluf suqiluvchi; ochkoʻz
Och toʻyar, suq toʻymas — Maqol
Qosim suq, Qorni quduq, Koʻzi och, Nafsi quloch — "Boychechak"
2. Hirs, ehtiros; havas
Bashirjon unga [Qirmizxonga] suq bshgan tikizdi — N. Aminov, Qahqaha
[Yigit] Qizning qaddi-qo-matiga suq bizan muKwidu — "Yoshlik"
Parvo qilma. Omon-eson Tashkent boraylik, birovning suqi tushmaganidan topib beraman. Koʻribsanki, u ham shaydo, sen ham — Shuhrat, Shinelli yillar
3. etn. "Yomon koʻz", kinna
Daf boʻl, falokat shoʻrtumshuq, Tegirmonda tuz yegan suq, ket, ket, ket, ket! — Hamza, Tanlangan asarlar
Ajab boʻpti! Oʻgʻlingizga hali buham oz! Boʻlmasa Zulfiya kimdan kam? Husniga suqingiz kiradi — O. Yoqubov, Chin muhabbat
sft. Suq-havas bilan toʻlib-toshgan; havasli, ehtirosli.
Suqli nazar.
Nigora suvdan chiqqanda, badanidagi tomchilar goʻyo begona suqli koʻzlarni qaytarishga qasd qilganday, quyosh nurida marvariddek yaltiraydi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Keng qirlarga suqli boqib Borar edim bir oʻzim, Ona yurtim chiroyiga Toʻymas edi hech koʻzim. — Shuhrat
sft. Suqib qoʻyiladigan, tiqma.
Suqma dasta.
ot Suq ekanlik, ochkoʻzlik, toʻymaslik.
Suqlik qilmoq. Suqlik xoʻrlik keltirar. — Maqol
Taʼriflar ichida
15 tasuqiltir Suqilmoq feʼlining orttirma nisbati.
qotish Qotmoq feʼlining birgalik nisbati. Ular xandon urib qotishdi. Sovuqda qotishdi. Qiziq bir vaziyatda bir zumgina qotishardi. Oybek, Navoiy tex. Qotishma hosil qilmo
surkal Surkamoq feʼlining majhul va oʻzlik nisbati. Devorga surkalmoq. [Muhsina xonim:] Hadeganda yigʻlay olmayman, ayniqsa, kinoda pand beradi shu odatim, noilojlikdan d
qatiq Sutdan tomizgʻi solib ivitib tayyorlangan parhez mahsulot. Yangi ivitilgan qatiq. Qatiq toʻkilsa, yuqi qolar, ayron toʻkilsa, nesi qolar. Maqol Sutdan ogʻzi kuygan
pinj Kimsa yoki narsaga eng yaqin boʻlgan joy, kimsa yoki narsaning yoni, biqini; bagʻri. Qor bosgan daraxtlar xuddi bir-birlarining pinjiga suqilib olganday edi. Oʻ. Usm
qorish Qormoq feʼlining birgalik nisbati. Bir-biriga aralash, qoʻshilgan, birlashgan holga kelmoq. U qor, tuproq qorishib, atalasi chiqqan maydonda choʻzilib qoldi. S. An