Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«soʻzlar» boʻyicha 513 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

71 ta
soz
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

sft. 1. Yaxshi, tuzuk, durust, qulay.

Oz soʻz — soz soʻz. — Maqol

Ish quroling soz boʻlsa, mashaqqating oz boʻlar. — Maqol

Namangan boraman, sozdir havosi, Mevalari shirin, dardning davosi. — S. Abdulla

Bu gulshan soz edi, soz ustiga soz etgali keldik. Qadrdonlarni shod aylab, sarafroz etgali keldik. — Habibiy, Tanlangan asarlar

2. Oʻzaro yaxshi munosabat, muomala; hamjihatlik, inoqlik, ittifoqlik.

Qarindoshlar bilan sozingiz chiqmas emish. — N Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

3. Sozlangan, sozi toʻgʻrilangan.

Dutor hali soz emas.

4. Musiqa asbobi torlarining yoki musiqa asboblarining oʻzaro mos tovush uygʻunligi.

Royalning sozi buzilibdi. Sozini toʻgʻrilamoq.

  • Soz tuproq Mexanik tarkibiga koʻra eng ogʻir tuproq turi. Agʻdarma mashinalar yoʻl ochilayotgan joyga soz tuproq tashib keltirmoqdalar. — Gazetadan
  • Soz(i) kelmoq Gapi, feʼl-atvori mos kelmoq. [Ziyodulla:] Safar aka, bilasiz, bizning Tarlonning toʻrigʻingiz bilan sozi kelmaydi. Vaqtini topdimi, jiqqamusht boʻladi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshomHangomasi soz kelmasmi, Har kimning tengquri boʻlsa. — Oq olma, qizil olma
Toʻliq maqola →
sozlamoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Soz qilmoq, toʻgʻrilamoq, yaxshilamoq; tartib bermoq.

[Rixsiyev] Qish boʻlsayam, hashar qilib, hovlini sozladi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

2. Yaxshilamoq, yaxshi qilmoq.

Sahar turdim-u, kayfiyatni sozlab, maktabga joʻnadim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Musiqa asboblari tovushini oʻzaro moslashtirmoq, uygʻunlashtirmoq, sozini toʻgʻrilamoq.

Gulandom dutorni olib sozlarkan, dedi: — Dutor boʻlmasa, bu zindonda yuragim yorilib oʻlar edim. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Biror texnologik jarayon yoki rejimga moslamoq, rostlamoq, toʻgʻrilamoq.

Stanokni sozlamoq.

Toʻliq maqola →
SOʻZLARINI QULOQQA OLIB

soʻzlariga amal qilib

Ul tarafdin muxoliflar ham boʻlgʻon cheriklarini yigʻib, Axsi keldilar. Bu fursatta Pop qoʻrgʻonini meni deb berkittilar. Xonning bir nima hayal yurushidin muxoliflar Pop qoʻrgʻonini zoʻrlab oldilar. Xonning agarchi oʻzga axloq va atvori xoʻb edi. Ish bu yerga yetgandakim, agar yana bir koʻch yurulsa edi, koʻpragi bu erdikim, urushsiz-oʻq viloyat muyassar boʻlgʻay edi. Ushmundoq mahalda muxoliflarning firibomiz soʻzlarini quloqqa olib isloh hikoyatini oragʻa solib, Xoja Abulmakorim bila Tanbalning ogʻasi Bek Telbanikim, ul mahalda xonning eshokogʻasi edi, elchilikka yibordilar [64]. The enemy too, on their part, having brought together what army they had, came to Akhsi. At this time the fortress of Pap was held by some of my partizans in hopes of my arrival; but the enemy, gaining courage from a belief of the Khan’s retreat, carried it by storm. Though the Khan had many valuable qualities and talents, yet he had no talents as a soldier or general. At the very moment when matters were brought to such a pass, that, if we had advanced a single march, the country might have been gained without fighting a battle, he listened to the artful proposals of the enemy, and dispatched Khwajeh Abul Makaram with Tambol’s elder brother, Beg Tilbeh, who at that time was the Khan’s chamberlain, on an embassy, with proposals for an accommodation. [59].

Toʻliq maqola →
SOʻZLARI BIR-BIRIGA QOVUSHOLMAY BUZULMOQ

Andijonda Nosirbekni qoʻyb edilarkim, Uzun Hasanning yeznasi edi. Agar soniysi boʻlmasa, solisi xud ne soʻz edikim, bor edi. Bu kayfiyatlarni bilib, alarning bebunyodligini maʼlum qilib, Andijon qoʻrgʻonini berkitib, manga kishi yibordi. Bular Andijongʻa yetganda qoʻrgʻon berkiganini maʼlum qilib, soʻzlari bir-biriga qovusholmay buzulub Uzun Hasan koʻchiga Axsi sari tortti [69]. They had left in Andejan Nasir Beg, who had married Uzun Hassan's sister, and who, if not next to Uzun Hassan in consequence, was, beyond contradiction, in possession of the third place. He was a man of sense and experience, and possessed of courage. Having learned the recent occurrences, and knowing on what an unstable bases the Cabal rested, he brought over the garrison of Andejan to my interest, and sent a person to invite me to the city. When the Cabal reached Andejan, and found that it had declared for me, and was held on my account, being unable to agree among themselves, and in the greatest confusion, Uzun Hasaan retired towards the citadel of Akhsi to his family ...[67].

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 71 →

Taʼriflar ichida

377 ta
fitna-fasodchi

fitna-fasodchi Gʻarazli harakatlar, uydirma gap-soʻzlar bilan shugʻullanuvchi shaxs, gʻalamis, igʻvogar.

uzuq

uzuq Uzilib qolgan, uzilib ketgan, uzilgan. Uzuq arqon. Uzuq sim. Bir-biriga bogʻlanmagan, betartib; uzuq-yuluq. Uzuq xayollar. Uzuq gap-soʻzlar. Birdan qiy-chuv, qizlar

yilgi

yilgi Yilga oid. Bu yilgi paxta terim kampaniyasi. Oʻtgan yilgi xatolar takrorlanmasin. [Aravakash:] — Bu — oʻtgan yilgi, uzoq yilgi paxtalar, — deb javob qilardi. M. Ism

nomaqbul

nomaqbul Qabul qilib boʻlmaydigan, toʻgʻri kelmaydigan; nomatlub. Nomaqbul taklif. Nomaqbul usul. Oynagulni eliga oʻtkazib yuborishning bir necha yoʻllari bor, biroq bu y

shoshqin

shoshqin Shoshib, tez harakat qiladigan; biror tomonga oshiqayotgan; shoshayotgan. Shoʻx qizlarday qancha shoshqin boʻl-sang-da, Kiribdursan mehnat ahlin qoʻliga. Gʻayrat

gʻujur

g‘ujur shv. Gʻayrat. Karimning oʻzini urib ketgan, tanasida gʻujuri yoʻq. Erkak degan ham shunaqa ammamning buzogʻi boʻladimi? M. Hazratqulov, Jurʼat Uning birdan gʻujuri

Hammasini koʻrish · 377 →

Ertaklar

65 ta
Attang
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Bulbul bilan qarqunoq
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda ikki parranda – bulbul va qarqunoqning soʻz oʻrganishi va oʻzaro musobaqasi haqida hikoya qilinadi. Ulardan biri oʻzining zukkoligi bilan ajralib

Hammasini koʻrish · 65 →