Qidiruv

fl. 1. Soʻramoq 1-3, 5-10 feʼlining birgalik nisbati.

Undan hech narsa soʻrashmadi.

Shtab radiouzelidan tinmay quruvchilardan tartib saqlashni, oʻzboshimchalik qilmaslikni soʻrashardi. — S. Ahmad, Ufq

2. Salom-alik qilmoq, koʻrishmoq.

Koʻl berib soʻrashmoq.

fl. 1. Maʼlumot olish, bilish uchun savol bilan murojaat qilmoq; savol, soʻroq bermoq.

Manzilni soʻramoq. Voqeaning tafsilotini soʻramoq. Soʻraganning aybi yoʻq. — Maqol

Koʻp yurgandan soʻrama, koʻp koʻrgandan soʻra. — Maqol

Kuyganyor koʻprigi oldiga kelganda, shofyor tormoz berib, qoʻy yetaklagan kishidan yettinchi uchastka qay tarafdaligini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxonning oʻsha taraflarga borgisi keldi. Shoshib soʻradi: — Armiyaga odam olishadimi? — S. Ahmad, Ufq

2. Kimsani chaqirmoq yoki chaqirilishini iltimos qilmoq.

— Allo, kimni soʻrayapsiz? — Ahmedovni soʻrayapman.

3. Bilimini tekshirmoq, imtihon qilmoq.

Jning kattasini koʻrsatib bermadingiz, ertaga domla soʻraydigan edilar. Qanaqa yoziladi? — A. Qahhor, Sanʼatkor

Qoʻying, xola, alaxsitmang, darslarini qilsinlar Bitta-yarimta odam darsdan soʻrab qolsa Hech kim soʻramasa ham, Oʻrmonjon akam soʻraydilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Fikrlashib, maslahatini yoki ruxsatini olmoq.

[Qutidor] Xotini va qizidan soʻrab oʻtirmay, bir kun doʻkonidan erkak sovchilar bilan bitishib ham keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yanagi yilga yer ekuv-siz qolsa, kolxoz hech kimdan soʻrab ham oʻtirmasdan, qoʻsh solib yuboradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Biror iltimos yoki talab bilan murojaat etmoq; iltimos yoki talab qilmoq.

Izn soʻramoq. Uzr soʻramoq. Qarz soʻramoq. Nomarddan yordam soʻrama, yuzingga soladi. — Maqol

Boy qoʻshningdan soʻraguncha, Yoʻq uyingni axtar. — Maqol

Azizxon joy izlab alanglab turarkan, yuqorida oʻtirgan Belyavskiy uni imlab, yuqoriga chiqishini soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

[Muhsina] Savol soʻralgan-da ham, javob bermaydi, eriga moʻltirab qaraydi — izn soʻraydi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bashirjon oʻzining mushkul ahvoli toʻgʻrisi-da maslahat soʻramoqchi edi, boʻlmadi. Koʻrdiki, akaxonning ahvoli unikidan ham ogʻir. — N. Aminov, Qahqaha

6. Ruxsat, ijozat yoki rozilik olmoq.

Eshik ochiq boʻlsa ham, soʻrab kir. — Maqol

Mehmon soʻrab yemas. — Maqol

Muqbil podshodan Hotamni boshlab kelishga ijozat soʻrabdi. — Chalpak yoqqan kun

7. Kimsani xotinlikka, kelinlikka berilishini iltimos qilmoq.

Qiz(ini) soʻramoq. Qizni soʻraganga ber, Qimizni — suvsaganga. — Maqol

Mamat qassobning qizini qoʻshni qishloqdan bir necha odam soʻragan edi. — Yoshlik

8. Birovni axtarmoq yoki izlamoq.

Bugun Azizxonni soʻramagan, surishtirmagan odam yoʻq, desa boʻladi. — S. Ahmad, Ufq

Koʻp shaharga bordim soʻrab, Topolmadim norim istab. — Nurali

Hozir Eshon qishloqda ham u kishini ikki otliq soʻradi. — S. Ahmad, Ufq

9. Salom va yaxshi istaklarni birovga yetkazmoq.

Qarindoshlarni soʻrab qoʻying.

10. Savdoda, oldi-sotdida oʻz moli uchun biror narxni aytmoq.

Qimmat soʻramoq.

— Toychangizga necha pul soʻraysiz? — Egasi yuz soʻm soʻradi. Men yetmish soʻm dedim. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

— Ketamiz, — dedi [Otabek] bir oz oʻylangandan keyin, — mol baholari toʻgʻrisida bitisholmay turamiz — olgʻuvchilar arzon soʻraydilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

11. folk. Idora etmoq; hokimlik, hukmronlik qilmoq.

Yurtni soʻramoq.

Bu boshimga xos sallani oʻrayman, Omon boʻlsam, mamlakatni soʻrayman. — Erali va Sherali

Chambilbelni soʻrab yotgan zoʻr sulton, Oʻgʻil yoki qiz koʻrmadi Yunusdan. — Malikayi ayyor

fl. Soʻramoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Soʻramoq feʼlining orttirma nisbati.

1. Soʻrashmoq 2 fl. har

-Assalomu alaykum, eshon aka, menman, — dedi Gʻulomjon ham, soʻrashishga majbur boʻlib — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Salom-alik; koʻrishish

Moʻmin kishilarning qoʻl berib soʻrashishi boshqa millatlarning oʻpishib koʻrishishi bilan barobardir — "Fan va turmush"

fl. Soʻratmoq feʼlining orttirma nisbati.