Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сир-а» бўйича 104 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

99 та
сир
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

СИР 1 буюм бетини қоплаш учун суртиладиган ялтироқ бўёқ'. Унинг баланд ва с и р и кўчиб кетган эски устунли айвонида уч-тўртта намозхон буж— майиб ўтиришибди (Парда Турсун). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли сïр тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 313; КРС, 682), ўзбек тилида ï унлисининг қатгиқлик белгиси ёʻқолган: сïр > сир. \а. уш — махфий нарса, яширин иш ёки ран; қалб, кўнгил

1. Ўзгалардан махфий тутилган ёки ўзгаларга номаълум бўлган бирор иш, ран, нарса ва б

Ҳарбий сир. Юракдаги сир. Сир сақламоқ. Сир тутмоқ. Сирни ошкора қилмоқ. Душманнинг кулгани — сирингни билгани — Мақол

Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор — Мақол

Отабек нима деб айтишга сўз тополмай қолди. Чунки юрак сирини ифода қиларлик жумла топиш мумкин эмас эди. А — Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмад юрагида яшириб юрган сир туну кун, бир дақиқа ҳам унга тинчлик бермасди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Ҳали очилмаган, аникданмаган, илм-фан ҳали ўрганиб етмаган, инсон учун ҳали номаълум нарса

Коинот сирлари

Ойга учирилган иккинчи ракета космос сирларини билишга дойр қимматли маълумотлар берди — "Фан ва турмуш"

Олимларнинг ушбу ҳолдан Чимирилди қошлари. Бу қанақа сир бўлди, деб Томом қотди бошлари — А. Орипов, Йиллар армони

Одамзод доимо дунё сирларини билишга ҳаракат қилиб келган — "Фан ва турмуш"

3. Бирор соҳа ёки фаолият турининг ўзигагина хос бўлган хусусият; малака

-Бўтам, сиз кошинпазлик ҳунаридаги ҳамма сирларни диққат билан ўрганганмидингиз?[деб сўради Меъмор] — Мирмуҳсин, Меъмор

Бадиий ижод сирларига, ижод психологиясига қизиқиш оммавий маънавий эҳтиёжга айланиб қолган экан, уни ўрганиш фойдали — У. Норматов, Талант тарбияси

Тўлиқ мақола →
сирмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Устини мато билан таранг қилиб қопламоқ.

Диванни қизил духоба билан сирмоқ.

2. Гавдага ёпишиб таранг турмоқ (кийим ҳақида).

[Аъзам] Бир келса, Таманнонинг ўзи ёлғиз. Худди бир маҳал кўрганидай, баданга сириб тикилган шим ва кофтада. Шуҳрат, — Жаннат қидирганлар

3. Маҳкам қилиб боғламоқ.

Уста., чорси-сини белига сириб боғлаб, минбарга чиқди. — С. Аҳмад, Ҳодивой

4. Арқонни калта қилиб боғламоқ, қантариб қўймоқ.

Отни устунга сириб боғламоқ.

Тўлиқ мақола →
сир-асрор
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Барча сирлар (

Бир ҳафта ўтмаёқ, бу уйдаги сир-асрор Инобатга ойнадек бўлди-қўйди. — С. Аҳмад, Сайланма

Онаси хат танимас, лекин турмушнинг кўп сир-асрорига ақли етадиган, мулоҳазали аёл. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Тўлиқ мақола →
сира
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Асло, асти, мутлақо, ҳеч.

Бунинг сира иложи ёʻқ.

Аҳмад бу гапни сира кутмаган эди, ток ургандек эти жимирлашиб кетди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Авжи қиш вақти бўлса ҳам, ерда сира қор ёʻқ. — С. Зуннунова, Янги директор

У ўтирганлардан сира ман тортмасдан шеърини баланд овоз билан ёддан ўқиди. — К. Яшин, Ҳамза

2. (Ҳеч қачон, ҳеч вақт.

Энди бу ерга сира келмайман.

Бари бир, мен Гулнор опани унутмайман сира, уни кўргани тез-тез келиб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Канал очилган кун эсингизда борми? Каналдан оққан чироқлар кўз олдимдан сира кетмайди. Бу ўйин эмас, халқнинг орзуси эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Бирор марта, ҳеч.

— Шаҳодат муфтингизнинг афтига сира қарайсизми. Шоирингизнинг пичингларини пайқайсизми? — деди Анвар Султоналига. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Сиз отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Сирасини айтганда Тўғрисини айтганда, гапнинг тўғриси. Сирасини айтганда, пойтахтлик конструкторлар бизга ёрдамга келишади, деб ўйламаган эдик. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
сирк
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Санъатнинг акробатика, гимнастика, масхарабозлик, иллюзионизм, дорбозлик, жонглёрлик, ҳайвонлар ўргатиш, ўйнатиш ва шу кабилар жанрлар (томошаларни) ўз ичига олган тури.

[Искандар[ Олти-етти ёшларда отасидан етим қолиб, кўчманчи сирк артистлари билан кўп шаҳарларни кезган. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди

2. Санъатнинг шу турини томошабинларга кўрсатиш билан шуғулланадиган муассаса ва унинг биноси.

Тошкент сирки.

Улар сирк олдидан ўтиб, аллақандай ариқчалардан ҳатлашди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 99 →

Эртаклар

5 та
Донишманд йигит
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг адолациз ҳукм чиқариш усули ва донишманд йигитнинг душманлари томонидан тузоққа туширилиши тасвирланади. Йигит ўз ақл-заковати би

Икки табиб
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал оиладан чиққан Одил меҳнацеварлиги ва ақл-заковати билан табиблик илмини эгаллайди. Унинг рақиби Жобир эса ҳасадга берилиб, Одилга ёмонлик қилишга

Ота васияти (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-уканинг отаси вафот этар чоғида уларга васият қилади. Кенжа ўғил отасининг васиятини бажариб, катта мукофотга сазовор бўлади.

Рустамзод ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал бобонинг топқирлиги ва икки ўғлининг саргузаштлари орқали адолат ва бахтга эришиш ёʻлидаги синовлар тасвирланади. Ака-укалар ажралиб

Хуршид билан Лайло
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Миср шоҳи Абдулазизнинг ўғли Хуршид ва вазир Абдукаримнинг қизи Лайло ўртасидаги муҳаббат қиссаси ҳикоя қилинади. Уларнинг бахтига тўсиқ бўлг