Qidiruv

fl. 1. Parchalanmoq, maydalanmoq, boʻlaklarga ajralmoq, uzilmoq.

Shisha sindi. Qalam sinib soldi. Koʻza kunda sinmaydi, kunida sinadi. — Maqol

Qayin daraxtining egilgani —singani, Er yigitning uyalgani — oʻlgani. — Maqol

Qoʻlidagi dastalangan paxta gulli piyoladan biri yerga tushib, chil-chil sindi. — T. Ashurov, Oq ot

Oyogʻingning ostida nogoh Chirs etar-u, sinib tushar shox — X. Davron, Bolalikning osmoni

Yel ketma-ket boʻkirar, bunga chiday olmagan shox-shabbalar chars-churs sinar edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Zarb yeb shikastlanmoq, parchalanmoq (gavda suyaklari haqida).

Umar bilagi sinib, boshi yorilib, tuproqda behush yotardi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Shikastlanib ishdan chiqmoq, yaroqsiz holga kelmoq.

Arava sindi, hoʻkiz oʻldi. — Maqol

— Xafa boʻlmang, aka, — dehqonning yelkasini qoqib yupatdi Yoʻlchi, — falokat emas —

arava sinadi, tuzatiladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Singan sozi qaytadan Tilga kirganday, Xazon boʻlgan bahori Gulga kirganday. — Gʻayratiy

4. koʻchma Konkurensiyada, raqobatda yengilmoq, bankrotlashmoq, xonavayron boʻlmoq.

[Saidahmad:] Zamon juda loyqalanib ketyapti, hali qarasang, u boy sinibdi, hali qarasang, bu boy. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

5. koʻchma Maʼnaviy zarba olmoq.

Odamning koʻngli nozik boʻladi: bir kichkina narsa bilan yo sinadi, yo koʻtariladi. — M. Ismoiliy, Bizning roman

— Agar bolaning ruhi sinsa, shunaqa betga chopar, kattaga soʻz qaytaradigan, qaysar boʻladi, — dedi [Akbarxoʻja]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

6. koʻchma Yengilmoq, mahv boʻlmoq.

Sinmas iroda. Haqiqat bukiladi, ammo sinmaydi. — Maqol

fl. ayn. Singimoq.

Dilga singdi yurt muhabbati. — E. Vohidov

Namozbekni oʻldirib, qotillar tunga singdi. — X. Davron

fl. 1. Shimilmoq, shimilib yoki sizib, ichki qatlamga, qismiga oʻtmoq.

Moy boʻyoq taxtaga yaxshigina singiydi.

Ular: Yer toʻymaguncha, el toʻymas, lalmikor qirlarning tuprogʻiga qor suvi singimaguncha, bugʻdoy unmaydi, deb nolir edilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Hazm boʻlmoq, oʻzlashmoq (ovqat, oziq haqida).

— Uch tutam holva, uch tanga pul, — dedi yigitcha. — Agar hammasini yesangiz, osh boʻlsin, singisin. — S. Ayniy, Esdaliklar

Vaqtida ovqatlanmaslik meʼda shilliq qavatini yalligʻlantiradi natijada kishi qayt qiladi, yegan ovqati singimaydi. — Gazetadan

3. fiz. Yutilmoq, shimilmoq.

Yorugʻlikning jismga singishi.

4. koʻchma Bagʻriga, qoʻyniga kirib yoki rangiga, tusiga oʻzlashib ketmoq yoxud birdek boʻlib, izsiz yoʻqolmoq.

Otabek sunbul isli sochlardan ruh olar, Kumush goʻyo uning bagʻriga singib ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ularning bir-biriga monand gavdasi chiroqlar nurini kesib oʻtib, qorongʻilik qoʻyniga singib ketdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

5. koʻchma Oʻrnashib qolmoq, jo boʻlmoq.

Qishloq muhiti, ota-onaning oʻta oq koʻngillik ruhida bergan tarbiyasi Yigitalining qon-qoniga singib ketgandi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Bu odam mahalla hayotiga, har bir kishining diliga kirib, shu qadar singib ketgan ediki, otpuskaga yo komandirovkaga ketsa, butun mahalla huvullab qolganday boʻlardi. — A. Qahhor, Asarlar

Pishib yotgan bogʻlarga boqdim, Hislarimga singib kirdi kuz. — X. Davron

6. koʻchma Yoʻqolmoq, yoʻq boʻlmoq; yoʻq boʻlib, xotiraga aylanib qolmoq.

Yillar qaʼriga singib ketgan bolalik, olisda sudralib yurgan bulut parchalaridek, koʻz oʻngidan oʻtaveradi. — S. Ahmad, Hukm

ot Kishilarning tarixan shakllangan ishlab chiqarish tizimida, ijtimoiy mehnatni tashkil etishda muayyan mavqe va oʻringa ega boʻlgan, ishlab chiqarish vositalariga, ijtimoiy boylikning taqsimla-nishiga bir xil daxldorligi va manfaatlarining umumiyligi jihatidan birlashgan katta guruhi; nisbatan barqaror boʻlgan katta ijtimoiy qatlam.

Ijtimoiy sinflar. Mulkdorlar sinfi.

Oʻzbekistonda fuqarolarga mulkdor boʻlish huquqining berilishi jamiyatni qarama-qarshi sinflarga boʻlib oʻrganish gʻoyasini ham inkor etadi. — OʻzME

Hozir sotsiologiyada jamiyatni sinflarga va boshqa ijtimoiy guruhlarga boʻlishning turli mezonlari ilgari surilmoqda. — OʻzME

ot kim. Mendeleyev davriy sistemasining II guruhiga mansub kimyoviy element, kumushsimon-oqish, yaxshi choʻkichlanadigan metall, rux.

ot 1. 1 Bino va inshootlar devorining taglik yogʻoch bilan sarrovi oʻrtasiga qadalgan yogʻochlar.

Laylak uya bostirmaning oldi koʻtarilib, orqasi koʻcha tomonga bosib keta boshladi. Uncha zich qilib solinmagan sinchlar orasidan duv etib guvalalar toʻkilib tushdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

2. Imoratning, devorning shu qismi uchun bop yogʻoch.

Imoratga sinch olmoq.