n mus. si (note)
Поиск
По запросу «siling» — результатов: 762: с: Узбекский
Фильтр
Словарные статьи
761ot 1. Turli aʼzolar, asosan, oʻpkada oʻziga xos yalligʻlanish bilan kechadigan surunkali yuqumli kasal-lik; tuberkulyoz.
Oʻpka sili. Suyak sili. Sil shifoxonasi.
Tamaki tutuni tarkibidagi zaharli moddalar turli xil oʻpka xastaliklari — bronxit, sil, rak kasalliklariga olib kelishi mumkin. — Gazetadan
Sut oʻpka yarasi va silga qarshi ishlatiladigan xalq dori-darmonidir. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari
2. Shu kasal bilan ogʻrigan bemor.
Sillarni davolamoq. Sillarni izolyatsiya qilmoq.
- Sil boʻlmoq 1. Sil kasaliga yoʻliqmoq; [Fotima oʻz-oʻziga:] Hech bir kishi bilan soʻzlashmasdan, sil boʻlishga yaqin keldim. Hamza, — Tuhmatchilar jazosi
- Sil kasali (yoki kasalligi)
- Sil qilmoq 1. Sil kasaliga yoʻliqtirmoq; Sil qilib yubormoq.Poshshaxoning jahliga teggan yana bir narsa — Sultonxonning beparvoligi! Shu beparvolik, shu oʻynab-kulib yurishlar Poshshaxonni sil qiladi, sil! Choʻlpon, — Kecha va kunduzYuragimda qabohat armon boʻldi, Buning zahmatlari meni sil qildi. — Bahrom va Gulandom
ot 1. Ip, chilvir, chiviq koʻrinishdagi uzun metall buyum.
Poʻlat sim. Mis sim. Yoʻgʻon sim. Ingichka sim. Sim toʻr. Sim gʻov.
[Hojar:] Nima? Ogʻzingizni yoping! Molxonaga sim bilan tortib qoʻyaman, ostonadan oʻligi chiqadi. — Hamza, Paranji sirlari
Yoʻl chekkasidagi yantoqlar xuddi zang bosgan simday qovjirab yotar edi. — N. Fozilov, Diydor
2. Elektr yoki telefon liniyasiga tortiladigan oʻtkazgich.
Elektr simi. Telefon simi. Sim tortmoq.
Vagonlar oʻntacha keladi. Ularning tepasidan bir-biriga elektr simi tortilgan. — H. Nazir, Yonar daryo
3. Musiqa asboblarining metall ipi; metall tor.
Tanbur simi,
Agar aldamasa shu sovuq simlar, Gar shul eshitganim boʻlmasa roʻyo, Sen ona emassan, dorsan, tabiat, Sen beshik emassan, jallodsan, dunyo! — A. Oripov
4. Simdan yasalgan, toʻqilgan.
Viktor shunday dedi-yu, eski sim karavot tagidan sandiqdek zil-zambil chamadonini tortib oldi. — S. Karomatov, Oltin qum
Etakdagi sim toʻr ortida tovuqlar qaqagʻlaydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Tikanli sim Gʻov, toʻsiq uchun ishlatiladigan maxsus sim. Har qadamda tankka qarshi qazilgan chuqur, bir necha qator tor-tilgan tikanli sim — A. Qahhor, Asarlar
- Sim qoqmoq [Nazokat] Kechga yaqin sim qoqdi. Himmatilla u bilan juda yaxshi gaplashdi. — Shuhrat, Umr pogʻonalari
- Sim joʻyak
SIR 1 buyum betini qoplash uchun surtiladigan yaltiroq boʻyoq'. Uning baland va s i r i koʻchib ketgan eski ustunli ayvonida uch-toʻrtta namozxon buj— mayib oʻtirishibdi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 313; КРС, 682), oʻzbek tilida ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: sïr > sir. \a. ush — maxfiy narsa, yashirin ish yoki ran; qalb, koʻngil
1. Oʻzgalardan maxfiy tutilgan yoki oʻzgalarga nomaʼlum boʻlgan biror ish, ran, narsa va b
Harbiy sir. Yurakdagi sir. Sir saqlamoq. Sir tutmoq. Sirni oshkora qilmoq. Dushmanning kulgani — siringni bilgani — Maqol
Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor — Maqol
Otabek nima deb aytishga soʻz topolmay qoldi. Chunki yurak sirini ifoda qilarlik jumla topish mumkin emas edi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Ahmad yuragida yashirib yurgan sir tunu kun, bir daqiqa ham unga tinchlik bermasdi — F. Musajonov, Himmat
2. Hali ochilmagan, anikdanmagan, ilm-fan hali oʻrganib yetmagan, inson uchun hali nomaʼlum narsa
Koinot sirlari
Oyga uchirilgan ikkinchi raketa kosmos sirlarini bilishga doyr qimmatli maʼlumotlar berdi — "Fan va turmush"
Olimlarning ushbu holdan Chimirildi qoshlari. Bu qanaqa sir boʻldi, deb Tomom qotdi boshlari — A. Oripov, Yillar armoni
Odamzod doimo dunyo sirlarini bilishga harakat qilib kelgan — "Fan va turmush"
3. Biror soha yoki faoliyat turining oʻzigagina xos boʻlgan xususiyat; malaka
-Boʻtam, siz koshinpazlik hunaridagi hamma sirlarni diqqat bilan oʻrganganmidingiz?[deb soʻradi Meʼmor] — Mirmuhsin, Meʼmor
Badiiy ijod sirlariga, ijod psixologiyasiga qiziqish ommaviy maʼnaviy ehtiyojga aylanib qolgan ekan, uni oʻrganish foydali — U. Normatov, Talant tarbiyasi
ot Kabob pishirish uchun metalldan, baʼzan yogʻochdan tayyorlanadigan uchi nayza choʻp.
Bir six kabob. Goʻshtni sixga tortmoq.
Dasturxonda kabob sixlari, ichib tugallanmagan konyak, vino shishalari turibdi; karavotda kimdir xurrak tortmoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat
Oʻrtaga kabob keldi. Aʼzamjon aka oʻz qoʻli bilan ikki-ikki sixdan rasamadi bilan mehmonlarning likopchasiga qoʻydi. — S. Ahmad, Saylanma
- Six ham kuymasin, kabob ham Hech kimga, hech qaysi tomonga zarar boʻlmasin, ish ikki tomon uchun beozor bitsin. — Bilasizmi, nima? — rais ularni kelishtirmoqchi boʻldi, — keling, six ham kuymasin, kabob ham deganlaridek, ikkalasiga besh baho berib qoʻya qolamiz, maylimi? — Mushtum
(ksh. olm. 2-sh. koʻpl.)
1. 1. Oʻzidan katta kishining yoki hurmat bildiriladigan shaxsning nomi oʻrnida qoʻllanuvchi soʻz (tinglovchiga nisbatan)
Bu sizning kitobingizmi?
[Oksol]:Qimirlamang, otaxon! Siz kelganda, biz tursak yarashadi, biz kelganda, siz tursangiz, xunuk koʻrinadi — A. Qahhor, Asarlar
[Meʼmor:] Maymanadagi Horun boʻzchi — siz boʻlasizmi? — Mirmuhsin, Meʼmor
Akram aka! — qizning ovozida gina aralash iltijo bor edi. — Siz meni tushunishni ham xohlamayapsiz! — Gazetadan
2. 2. Koʻpchilikka qilingan murojaatda qoʻllanadi
Mana, Nazira xola ham, Shahodat xola ham kelishdi. Yaxshi boʻldi. Oʻzim ham sizlarni yigʻib, ikki ogʻiz gaplashmoqchi edim — A. Qahhor, Xotinlar
Sizlar kim boʻlasiz? — dedi Choʻli bobo. Mana bu yigit bek hazratlarining inilari, — dedi Meʼmor — Mirmuhsin, Meʼmor
В определениях
1radiogramma Radio orqali olingan yoki berilgan xabar. Mayor radiogrammani tagʻin bir marta koʻzdan kechirgandan keyin navbatchiga buyurdi: — Jangovar trevoga eʼlon siling